|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
ساره
ساره همسر حضرت ابراهیم (ع) و مادر حضرت اسحاق (ع) است. او در منابع اسلامی، یهودی و مسیحی بهعنوان زنی مؤمن و همراه پیامبر خدا شناخته میشود که در مسیر هجرتها و آزمونهای دشوار ابراهیم نقش داشته است. نام ساره در پیوند با ماجرای بشارت فرزند در سالخوردگی، تولد اسحاق، و رخدادهای مربوط به هاجر و اسماعیل، جایگاهی مهم در تاریخ ادیان ابراهیمی دارد.
نام و تبار
در عهد عتیق، نام اولیه ساره «سارای» ذکر شده که بعدها به «ساره» تغییر یافت. این تغییر نام در چارچوب میثاق الهی با ابراهیم صورت گرفت. در متون یهودی و اسلامی، ساره زنی غیرعرب معرفی شده و در برخی روایات، نسبت خویشاوندی او با ابراهیم متفاوت نقل شده است؛ از جمله اینکه او دخترعمو، دخترِ برادر، یا از بستگان نزدیک ابراهیم بوده است.
ازدواج با ابراهیم و همراهی در هجرتها
ساره از نخستین کسانی بود که به دعوت ابراهیم به یکتاپرستی ایمان آورد. در منابع تاریخی و روایی آمده است که او همراه همسرش در هجرتهای متعدد از سرزمین اور یا حرّان به شام، فلسطین و مصر شرکت داشت. این همراهی، ساره را به یکی از چهرههای محوری در شکلگیری سنتهای دینی ابراهیمی بدل کرده است.
در گزارشهایی از سفر ابراهیم به مصر و سپس به سرزمین فلسطین، از ساره بهعنوان همسر او یاد شده که به سبب زیباییاش مورد توجه فرمانروایان آن مناطق قرار گرفت، اما به حمایت الهی آسیبی به او نرسید.
نازایی و واگذاری هاجر
ساره تا سالهای طولانی صاحب فرزند نشد. بر پایه روایت عهد عتیق و منابع اسلامی، او کنیز خود هاجر را به همسری ابراهیم درآورد تا از این طریق صاحب فرزند شود. حاصل این ازدواج، تولد اسماعیل بود.
پس از بارداری هاجر، میان ساره و او تنش پدید آمد. منابع کهن این رفتار را در چارچوب مناسبات اجتماعی و خانوادگی آن دوران تفسیر کردهاند، نه بهعنوان داوری اخلاقی صرف درباره شخصیت ساره.
بشارت تولد اسحاق
در سالخوردگی ساره، فرشتگان الهی به ابراهیم بشارت دادند که ساره فرزندی خواهد آورد. این بشارت در حالی بود که ساره زنی سالخورده بهشمار میرفت و خود از این خبر در شگفتی افتاد. بر اساس روایتها، نام این فرزند اسحاق نهاده شد.
تولد اسحاق تحقق وعده الهی و آغاز تداوم نسل ابراهیم از طریق ساره بود؛ نسلی که در متون دینی، بنیاسرائیل از آن پدید آمدند.
جدایی هاجر و اسماعیل
پس از تولد اسحاق، ساره از ابراهیم خواست هاجر و اسماعیل را از نزد خود دور کند. این رخداد در عهد عتیق و قرآن بهگونههای متفاوتی روایت شده است. در قرآن، این جدایی با فرمان الهی و در راستای حکمتی بزرگتر تفسیر میشود و سرانجام به اسکان هاجر و اسماعیل در مکه انجامید.
وفات و محل دفن
بر پایه منابع عهد عتیق، ساره در سن ۱۲۷ سالگی درگذشت. محل دفن او در غار مکفیله در حبرون (الخلیل کنونی) ذکر شده است. این مکان بعدها به محل دفن ابراهیم و برخی دیگر از شخصیتهای خاندان او تبدیل شد.
جایگاه ساره در سنت دینی
ساره در سنتهای اسلامی و یهودی نماد همراهی پیامبر، صبر در آزمون نازایی، و تحقق وعده الهی دانسته میشود. او از معدود زنانی است که نامش بهصراحت در متون مقدس آمده و نقش او در تداوم نسل پیامبران بنیاسرائیل برجسته شده است.