سی و چهارمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

سی و چهارمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
نشان جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
اهداء برای	کتاب‌های برگزیده به زبان فارسی
پشتیبان مالی	معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
تاریخ	۱۹ بهمن ۱۳۹۵
محل برگزاری	تهران
کشور	ایران
نام پیشین	جایزه سلطنتی کتاب سال
پاداش(ها)	سکه بهار آزادی لوح تقدیر از طرف ریاست جمهوری
نخستین دوره	۱۳۶۳
مجموع جوایز	۱۱ اثر
کل دریافت‌کنندگان	۱۱ نفر (نویسنده) ۰ نفر (مترجم) ۲ نفر (مصحح) ۱۱ مؤسسه (انتشارات)
وبگاه	ketabsal.ir

مراسم سی و چهارمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۹ بهمن ۱۳۹۵ در تالار وحدت تهران برگزار شد. در این دوره از جشنواره، ۱۸۸ اثر در شاخه کلیات، ۳۳۳ اثر در شاخه فلسفه و روان‌شناسی، ۶۷۲ اثر در شاخه دین، ۹۵۶ اثر در شاخه علوم اجتماعی، ۲۱۰ اثر در شاخه زبان، ۲۴۹ اثر در شاخه علوم خالص، ۱۰۵۵ اثر در شاخه علوم کاربردی، ۴۴۹ اثر در شاخه هنر، ۲۶۸۰ اثر در شاخه ادبیات، ۸۵۹ اثر در شاخه تاریخ و جغرافیا و ۶۹۵ اثر در شاخه کودک و نوجوان شرکت کردند. از مجموع شرکت‌کنندگان، ۱۱ اثر اعم از ۱۱ نویسنده، ۰ مترجم، ۲ مصحح و ۱۱ موسسه انتشاراتی، برنده جایزه کتاب سال شدند. در این دوره همچنین از ۳۹ اثر تقدیر به عمل آمد.

جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین رویداد فرهنگی در حوزه فرهنگ مکتوب در دوره جمهوری اسلامی ایران است که نخستین دوره آن در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی برگزار شده است. تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، از سال ۱۳۳۴ هجری شمسی، جایزه‌ای تحت عنوان کتاب سال برگزار می‌شد. این جشنواره تا سال ۱۳۵۶ ادامه داشت اما در آن سال به جهت اتفاقات سیاسی در ایران، به تعویق افتاد و دیگر اجرا نشد. در اواخر سال ۱۳۶۱ موضوع گزینش بهترین کتاب‌های سال در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در شهریور سال بعد آیین‌نامه اجرایی آن به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید. بر اساس این آیین‌نامه، بهترین کتاب‌های چاپ شد در موضوعات مختلف پس از بررسی استادان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، انتخاب و طی مراسم به‌خصوصی در ایام مشهور به دهه فجر (۱۲ تا ۲۲ بهمن)، معرفی شوند. هر سال وزارت ارشاد از ناشران و مؤلفین تقاضا می‌کند تا نسخه‌ای از آثاری که نخستین بار در سال اخیر به چاپ رسانده‌اند را برای این جشنواره ارسال نمایند. مدیرعامل این جشنواره نیکنام حسینی‌پور، معاون فرهنگی آن سید سعید میرمحمدصادق و مدیر جشنواره، علی علی‌محمدی است. دبیری این جشنواره در طول ۳۶ دوره ابتدایی آن را آقایان علی اوجبی (سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۸۵–۱۳۸۴)، سید محمود یوسف‌ثانی (۱۳۷۸–۱۳۶۸)، محمدرضا سرشار (۱۳۸۹)، محمدعلی رمضانی فرانی (۱۳۸۷)، منوچهر اکبری (۱۳۸۶)، محمدعلی مهدوی راد (۱۴۰۱–۱۳۹۳)، نجفقلی حبیبی (۱۳۹۲) و مجید حمیدزاده (۱۳۹۱–۱۳۹۰) عهده‌دار بوده‌اند. هیئت داوران نیز از میان استادان دانشگاه و حوزه علمیه و همین‌طور متخصصان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، از سوی دبیرخانه جشنواره انتخاب می‌شوند.

شیوه داوری این جشنواره، در سه مرحله تدوین شده است. در مرحله نخست، تمام آثار ارسالی به جشنواره، مورد ارزیابی اولیه توسط هیئت داوری گروه‌های مربوط قرار می‌گیرد و پس از آن، آثار با رای اکثریت به مرحله دوم مسابقه ارسال خواهند شد. در مرحله دوم، آثار توسط حداقل سه تن از داوران انتخابی از جانب هیئت داوری که در هر موضوع مشخص، معین می‌شوند بررسی می‌گردند و نتایج ارزیابی در کاربرگ‌های ویژه‌ای درج می‌گردد. کتاب‌هایی که موفق به کسب حداقل ۸۰ امتیاز از مجموع ۱۰۰ امتیاز مندرج در کاربرگ بشوند، به مرحله نهایی داوری راه می‌یابند. در مرحله نهایی، کاربرگ‌ها توسط هیئت داوران مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در نهایت آثار برگزیده به هیئت علمی جشنواره معرفی می‌گردند. در نهایت آثاری که رای سه نفر از داوران یک اثر از میان آثار در بخش تألیف و تصحیح به شرط اتخاذ ۹۰ امتیاز یا بیشتر و در بخش ترجمه، ۹۵ امتیاز و بیشتر، به عنوان اثر برگزیده معرفی می‌شود. تا پیش از دوره چهاردهم این جشنواره، داوران از جانب هیئت علمی معرفی نمی‌شدند و پس از آن نیز در قالب کاربرگ‌ها نام برخی از داوران مشخص می‌شد. در این داوری سه نکته اساسی همواره مورد اهتمام قرار خواهد گرفت: ارتقاء بخشیدن به سطح علمی و فرهنگی کشور؛ سلیس بودن زبان اثر و رعایت قواعد دستور زبان فارسی و داشتن کیفیت مطلوب از نظر طبع و نکات فنی چاپ. در پایان جشنواره، برندگان جایزه کتاب سال، در طی مراسمی به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موفق به کسب لوح تقدیر از ریاست جمهوری و همین‌طور جوایزی عموماً سکه طلا بهار آزادی می‌شوند.

کتاب آینه دوران که در چهلمین سال پیروزی جمهوری اسلامی برای جمع‌آوری برندگان، داوران و شایستگان تقدیر این جشنواره تهیه و منتشر شده است. این اثر در بهمن ۱۳۹۷ توسط مؤسسه خانه کتاب تهیه شده است. از مؤلفین این اثر می‌توان به علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان اشاره کرد.

آثار برگزیده

^{راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)}

فهرست آثار برگزیده در سی و چهارمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

بخش	شاخه	ر	عنوان اثر	نویسنده(ها)	مترجم(ها)	مصحح(ها)	ناشر		سال نشر	مشخصات کتاب
							مکان	انتشارات		ج	ص	ط
دین	حدیث	۱	فقه الحدیث مباحث نقل به معنا	احمد پاکتچی	ننن	ننن	تهران	دانشگاه امام صادق	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	؟؟؟	؟؟؟
	عرفان و تصوف	۲	تحریر رسالة الولایه شمس الوحی تبریزی سید محمدحسین طباطبایی	عبدالله جوادی آملی	ننن	حمیدرضا ابراهیمی	قم	اسراء	۱۳۹۳ه‍.ش	۲	؟؟؟	؟؟؟
	سیره معصومین	۳	موسوعة عبدالله بن عباس حبر الامة و ترجمان القرآن	سید محمدمهدی موسوی خرسان	ننن	ننن	قم	مرکز الابحاث العقائدیه	۱۳۹۴ه‍.ش	۲۱	؟؟؟	؟؟؟
زبان	زبان‌های باستانی	۴	زبان مازندرانی (طبری) توصیف زبان‌شناختی (تحقیقی میدانی -اطلس زبانی)	فردوس آقا گل‌زاده	ننن	ننن	تهران	دانشگاه تربیت مدرس	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۵۰	؟؟؟
علوم خالص	فیزیک	۵	فرهنگ فیزیک	لطیف کاشیگر	ننن	عبدالحسن بصیره	تهران	فرهنگ معاصر	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
علوم کاربردی	پزشکی	۶	درسنامه طب خواب	میرفرهاد قلعه‌بندی	ننن	ننن	تهران	ارجمند	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۶۶۴	؟؟؟
هنر	موسیقی	۷	تحلیل ردیف: بر اساس نت‌نویسی ردیف میرزاعبداله با نمودارهای تشریحی	داریوش طلایی	ننن	ننن	تهران	نی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۵۴۴	؟؟؟
ادبیات	نثر معاصر	۸	لم یزرع	محمدرضا بایرامی	ننن	ننن	تهران	کتاب نیستان	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۲۵	؟؟؟
	داستان کوتاه	۹	بازار خوبان	آرش صادق‌بیگی	ننن	ننن	تهران	موسسه انتشارات نگاه	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۹۶	؟؟؟
		۱۰	روباه شنی	محمد کشاورز	ننن	ننن	تهران	چشمه	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۱۱۲	؟؟؟
سپاس		۱۱	دانشنامه داروسازی و داروخانه‌داری در اصفهان	حسین یقینی	ننن	ننن	اصفهان	کنکاش	۱۳۹۴ه‍.ش	۴	؟؟؟	؟؟؟

آثار شایسته تقدیر

^{راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)}

فهرست آثار شایسته تقدیر در سی و چهارمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

بخش	شاخه	ر	عنوان اثر	نویسنده(ها)	مترجم(ها)	مصحح(ها)	ناشر		سال نشر	مشخصات کتاب
							مکان	انتشارات		ج	ص	ط
کلیات	نسخ خطی	۱	فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)	مصطفی درایتی	ننن	ننن	تهران	سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران	۱۳۹۴ه‍.ش	۴۵	؟؟؟	؟؟؟
فلسفه و روانشناسی	فلسفه غرب	۲	فرهنگنامه تاریخی مفاهیم فلسفه (فلسفه اخلاق)	یواخیم ریتر	ننن	محمدرضا حسینی بهشتی	تهران	موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
				کارلفرید گروندر		بهمن پازوکی		موسسه فرهنگی پژوهشی نوارغنون
				گتفرید گابریل
	فلسفه اسلامی	۳	سنجش و اکتشاف	علی عابدی شاهرودی	ننن	ننن	تهران	موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	؟؟؟	؟؟؟
دین	کلیات اسلام	۴	اوراق الذهب او المعادن الذهبیه اللجنینیة فی المحاسن الوهبیة الحسینیة	محمدعباس جزائری تستری		علی فاضلی	قم	موسسه کتابشناسی شیعه	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
	علوم قرآنی	۵	بازپژوهی ملاک‌های توسعه آیات الاحکام قرآن کریم	سید جعفر صادقی فدکی	ننن	ننن	قم	دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۵۱۲	؟؟؟
								پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
		۶	القران الکریم	ننن	نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی	ننن	تهران	کویر	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۱۲۳۹	؟؟؟
		۷	تفسیر فارسی قرآن کریم ترجمه الخواص	ابوالحسن علی بن حسن زواره‌ای	ننن	منصور پهلوان	تهران	علمی و فرهنگی	۱۳۹۴ه‍.ش	۵	؟؟؟	؟؟؟
	حدیث	۸	شرح دعای ندبه	میر جلال‌الدین حسینی	ننن	رضا استادی	قم	نشر کتابخانه تخصصی علوم حدیث	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
						محسن احمدی تهرانی
		۹	نهج‌البلاغه	سید رضی	سید علی موسوی گرمارودی	ننن	تهران	قدیانی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۱۳۲۸	؟؟؟
	عرفان و تصوف	۱۰	نص النصوص فی شرح الفصوص لمحیی الدین ابن عربی	سید حیدر آملی	ننن	محسن بیدارفر	قم	بیدار	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
	سیره معصومین	۱۱	الصحابة الکرام	محمدعلی احمدیان نجف‌آبادی	ننن	ننن	قم	المرکز العالی للعلوم و الثقافه الاسلامیه	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
علوم اجتماعی	علوم اجتماعی	۱۲	فرهنگ و هویت: تاریخ، نظریه و کاربرد انسان‌شناسی روان‌شناختی	چارلز لیندولم	محسن ثلاثی	ننن	تهران	ثالث	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۷۲۰	؟؟؟
	علوم سیاسی	۱۳	آستانه تجدد در شرح تنبیه الامة و تنزیة الملة	داود فیرحی	ننن	ننن	تهران	نی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۶۱۱	؟؟؟
	حسابداری	۱۴	حسابداری پیشرفته بخش عمومی با ریوکرد گزارشگری مالی چند سطحی	جعفر باباخانی	ننن	ننن	تهران	دانشگاه علامه طباطبایی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۶۵۷	؟؟؟
زبان	زبان‌شناسی عمومی	۱۵	آواشناسی آکوسیتیک و شنیداری	کیث جانسون	زهرا محمودزاده	ننن	تهران	پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران: چاپار	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۴۶	؟؟؟
					رحیمه روح‌پرور
	زبان زبان‌های دیگر	۱۶	فرهنگ دانشنامه کارا	بهاءالدین خرمشاهی	ننن	ننن	تهران	معین، نگاه و شباهنگ	۱۳۹۴ه‍.ش	۵	؟؟؟	؟؟؟
علوم خالص	زیست‌شناسی	۱۷	روش‌شناسی در بیوسیستماتیک جانوری: اصول مطالعات میدانی و آزمایشگاهی جونده‌شناسی	جمشید درویش	ننن	ننن	مشهد	انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۳۴	؟؟؟
علوم کاربردی	پزشکی	۱۸	درسنامه پرتوشناسی بالینی		بهمن محتشمی	ننن	تهران	میرماه	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۵۷۶	؟؟؟
	دامپزشکی	۱۹	دارونامه جامع دامپزشکی	دونالد س. پلام	سید احمد فاطمی	ننن	تهران	دانشگاه تهران	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۱۶۱۶	؟؟؟
	مهندسی برق	۲۰	سیستم‌های و کنترل‌کننده‌های مرتبه کسری	محمدصالح تواضعی	ننن	ننن	تهران	دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۸۲	؟؟؟
				مهسا توکلی کاخلکی
	مهندسی مکانیک	۲۱	بررسی رفتار هیدرودینامیکی شناورهای پروازی	پرویز قدیمی	ننن	ننن	تهران	دانشگاه صنعتی امیرکبیر	۱۳۹۴ه‍.ش	۲	؟؟؟	؟؟؟
				باس دشتی‌منش
	مهندسی عمران	۲۲	مبانی پایداری سازه‌ها	کریم عابدی	ننن	ننن	تبریز	دانشگاه صنعتی سهند	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۹۹۳	؟؟؟
				بهزاد شکسته‌بند
	مهندسی کشاورزی	۲۳	ارگونومی در جنگلداری و صنایع چوب	باریس مجنونیان	ننن	ننن	تهران	سازمان جهاد دانشگاهی تهران	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۷۶	؟؟؟
				احسان عبدی
				محبوبه فسحت
		۲۴	جنگلکاری در مناطق خشک	هاشم کنشلو	ننن	ننن	تهران	موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور	۱۳۹۴ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
		۲۵	ترسیب کربن در بوم سازگان‌های زمینی	قوام‌الدین زاهدی امیری	ننن	ننن	تهران	دانشگاه تهران	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۵۵۰	؟؟؟
				نصرت‌الله ضرغام
هنر	هنرهای نمایشی	۲۶	دگرخوانی سینمای مستند	محمدرضا اصلانی	ننن	ننن	تهران	رونق	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۱۲	؟؟؟
	معماری	۲۷	نظریه مدرنیته در معماری	حامد کامل‌نیا	ننن	ننن	تهران	دانشگاه تهران	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۴۷۶	؟؟؟
				سعید حقیر
	موسیقی	۲۸	تئوری کمپوزیسیون معاصر	یوری نیکلایویچ خولوپوف	مسعود ابراهیمی	ننن	تهران	هم آواز	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۶۵۶	؟؟؟
				آ. س. سوکولف
				ت. س. کورگیان
				و. س. سنوا
ادبیات	تاریخ و نقد ادبی	۲۹	مقدمه‌ای کاربردی بر استعاره	زولتن کوچش	شیرین پورابراهیم	ننن	تهران	سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۴۸۸	؟؟؟
	متون قدیم	۳۰	جنگ رباعی: بازیابی و تصحیح رباعیات کهن پارسی	سید علی میرافضلی	ننن	ننن	تهران	سخن	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۸۷۶	؟؟؟
	ادبیات زبان‌های دیگر	۳۱	دیگری	آرتور شنیتسلر	علی‌اصغر حداد	ننن	تهران	نشر ماهی	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۸۰	؟؟؟
تاریخ و جغرافیا	تاریخ	۳۲	فارسیان در برابر مغولان	عبدالرسول خیراندیش	ننن	ننن	تهران	آبادبوم	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۴۸	؟؟؟
		۳۳	جامع التواریخ (تاریخ مبارک غازانی)	رشیدالدین فضل‌الله همدانی	ننن	محمد روشن	تهران	مرکز پژوهشی میراث مکتوب	۱۳۹۴ه‍.ش	۴	؟؟؟	؟؟؟
						مصطفی موسوی
	مستندنگاری	۳۴	پیغام ماهی‌ها	گلعلی بابایی	ننن	ننن	تهران	بیست و هفت، صاعقه	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۵۱۲	؟؟؟
		۳۵	ر	مریم برادران حقیر	ننن	ننن	اصفهان	آرما	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۳۰۴	؟؟؟
	جغرافیا	۳۶	جغرافیای طبیعی تاریخی سیستان: بر اساس نوشته‌های تاریی و بررسی‌های میدانی با ۲۵ شکل، ۷۱ نقشه و ۱۰ جدول	حسن احمدی کرویق	ننن	ننن	تهران	مازیار	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۶۲۴	؟؟؟
کودک و نوجوان	دین	۳۷	خدایا اجازه!	غلامرضا حیدری ابهری	ننن	ننن	تهران	نشر جمال	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۶۴	؟؟؟
	داستان تالیفی	۳۸	وقتی گنجشکی جیک جیک یاد می‌گیرد	محمدرضا یوسفی	ننن	ننن	تهران	کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۰۸	؟؟؟
		۳۹	کلاه حصیری	مصطفی خرامان	ننن	ننن	تهران	افق	۱۳۹۴ه‍.ش	۱	۲۰	؟؟؟

پانویس

منابع

• جمعی از مولفین (۱۳۹۷). آینه دوران: دفتر دوم (دوره بیست و یکم تا سی و ششم). به کوشش علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان. تهران: موسسه خانه کتاب. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۲-۴۸۸-۰.
• فرهادی، بهارک (۱۳۸۷). «کلیات در بیست و پنج دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» (PDF). کتاب ماه (کلیات) (۱۳۴).