خالد بن برمک

خالد بن برمک پدر خاندان برمکیان و از رجال مهم دولت عباسی بود که در زمان سفاح و منصور به مقام وزارت رسید و در اداره دیوان‌های مالی و نظامی نقش داشت. او به خردمندی و بخشندگی شهرت داشت و از حامیان اهل علم و ادب به‌شمار می‌رفت. از فرزندان او یحیی، فضل، جعفر، محمد و موسی بودند. وی در سال ۱۶۳ قمری درگذشت و هارون الرشید بر او نماز گزارد.

زندگی

خالد بن برمک پدر خاندان برمکیان و از رجال نامدار دولت عباسی بود. ابوالعباس سفاح او را به وزارت گماشت و به وی توجه فراوان داشت. در دوره خلافت منصور نیز منزلت او محفوظ ماند و در آغاز به نیابت از وزیر در دیوان خراج و دیوان جیش گمارده شد و سپس به سبب کاردانی به مقام وزارت رسید. گفته شده است که وقتی منصور قصد داشت برای ساختن بغداد از مصالح ایوان کسری در مدائن استفاده کند، با خالد مشورت کرد. خالد این کار را نادرست دانست و ایوان را از بناهای شگفت‌انگیز دانست که باقی ماندن آن نشانه‌ای از تاریخ و نیز محل نماز گزاردن علی بن ابی‌طالب شمرده می‌شود. با وجود این، منصور دستور آغاز تخریب را داد، اما پس از آنکه روشن شد هزینه تخریب بیش از سود آن است، از ادامه کار صرف نظر کرد.

خالد به بخشندگی و حمایت از اهل دانش و شعر شهرت داشت. گفته شده است که وقتی شاعری در نوروز از او هدیه خواست، او همه ظرف‌های زر و سیمی را که در مجلس بود به وی بخشید. همچنین او پیشنهاد کرد که به جای «سائل» از واژه «زائر» برای کسانی که به درگاه بزرگان می‌آیند استفاده شود، زیرا بسیاری از آنان از فضلا و اشراف بودند.

درگذشت

خالد در سال ۱۶۳ قمری درگذشت و پس از بازگشت هارون الرشید از یکی از لشکرکشی‌ها، بر او نماز گزارده شد.

خاندان برمکیان

خاندان برمکیان پیش از اسلام پیرو آیین زرتشتی بودند، اما پس از مسلمان شدن در دستگاه خلافت عباسی به مقامات بلند رسیدند. فرزندان خالد بن برمک عبارت بودند از یحیی، فضل، جعفر، محمد و موسی.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خالد بن برمک». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.