ذکوان بن عبدقیس
ذَکوان بن عبد قیس بن خلده بن مخلّده بن عامر بن زُریق خزرجی انصاری، معروف به ابوالسَّبع، از صحابیان پیامبر اسلام و از اهل مدینه بود که در غزوههای بدر و احد حضور داشت و در احد کشته شد.
زندگی
ذکوان بن عبدقیس از صحابه محمد و از أنصار مدینه بود که به قبیله خزرج و طایفه بنیزریق بن عامر منسوب بود. گفته شده که او و اسعد بن زراره، نخستین کسانی بودند که اسلام را به مدینه آوردند. ذکوان در غزوه احد شرکت داشت و در همین غزوه کشته شد.[۱] ذکوان بن عبد قیس از تیره زُریق از قبیله خزرج و از انصار مدینه بود. کنیه او را «ابوالسّبع» ذکر کردهاند. او پیش از هجرت پیامبر اسلام به مدینه، به مکه رفت و اسلام آورد و سپس همراه محمد بن عبدالله به مدینه هجرت کرد.[۲]
در منابع آمده است که ذکوان در غزوه بدر حضور داشت و در غزوه احد نیز شرکت کرد و در هر دو غزوه، شبها نگهبانی و پاسبانی از محل استقرار پیامبر اسلام را بر عهده داشت. در احد، او به دست ابوالحکم بن اخنس کشته شد. در برخی منابع تاریخی، از جمله حبیبالسیر، از او به عنوان یکی از اهل بدر یاد شده و مرتبه او در نزد پیامبر اسلام بلند توصیف شده است؛ تا آنجا که نقل شده است هر کس میخواست مردی را ببیند که بر سبزههای بهشت گام برمیدارد، به ذکوان بنگرد.[۳]
در روضهالصفا گزارش شده است که هنگام حرکت مسلمانان به سوی احد، ذکوان با دختران و زنان خود وداع کرد. آنان از او پرسیدند دیدار دوباره چه زمانی میسّر خواهد شد و او پاسخ داد که دیدار در روز قیامت خواهد بود. در همان روز، او در میدان نبرد به شدّت جنگید تا کشته شد. در پایان جنگ، هنگامی که از حال او پرسش شد، در روایتی منسوب به علی بن ابیطالب آمده است که جنگجویی را دیده که در پی ذکوان حرکت میکرد و با تهدید او را دنبال میکرد و سرانجام با فرود آوردن شمشیر، او را کشت. سپس آن جنگجو را تعقیب کرد و از اسب بر زمین افکند و دریافت که او ابوالحکم بن اخنس بن شُریق بوده است.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ذکوان». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «احد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.