چهل و یکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
چهل و یکمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
نشان جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
اهداء برایکتاب‌های برگزیده به زبان فارسی
پشتیبان مالیمعاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
تاریخ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۲
محل برگزاریمجموعه سعدآباد، تهران
کشورایران
نام پیشینجایزه سلطنتی کتاب سال
پاداش(ها)سکه بهار آزادی
لوح تقدیر از طرف ریاست جمهوری
نخستین دوره۱۳۶۳
مجموع جوایز۱۹ اثر
کل دریافت‌کنندگان۲۳ نفر (نویسنده)
۱۲ نفر (مترجم)
۹ نفر (مصحح)
۱۵ مؤسسه (انتشارات)
وبگاه

مراسم چهل و یکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۸ بهمن ۱۴۰۲ در تالار وحدت در تهران برگزار شد.[۱]

جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین رویداد فرهنگی در حوزه فرهنگ مکتوب در دوره جمهوری اسلامی ایران است که نخستین دوره آن در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی برگزار شده است.[۲] تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، از سال ۱۳۳۴ هجری شمسی، جایزه‌ای تحت عنوان کتاب سال برگزار می‌شد. این جشنواره تا سال ۱۳۵۶ ادامه داشت اما در آن سال به جهت اتفاقات سیاسی در ایران، به تعویق افتاد و دیگر اجرا نشد.[۳] در اواخر سال ۱۳۶۱ موضوع گزینش بهترین کتاب‌های سال در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در شهریور سال بعد آیین‌نامه اجرایی آن به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید. بر اساس این آیین‌نامه، بهترین کتاب‌های چاپ شد در موضوعات مختلف پس از بررسی استادان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، انتخاب و طی مراسم به‌خصوصی در ایام مشهور به دهه فجر (۱۲ تا ۲۲ بهمن)، معرفی شوند.[۴] هر سال وزارت ارشاد از ناشران و مؤلفین تقاضا می‌کند تا نسخه‌ای از آثاری که نخستین بار در سال اخیر به چاپ رسانده‌اند را برای این جشنواره ارسال نمایند.[۵] مدیرعامل این جشنواره نیکنام حسینی‌پور، معاون فرهنگی آن سید سعید میرمحمدصادق و مدیر جشنواره، علی علی‌محمدی است.[۶] دبیری این جشنواره در طول ۳۶ دوره ابتدایی آن را آقایان علی اوجبی (سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۸۵–۱۳۸۴)، سید محمود یوسف‌ثانی (۱۳۷۸–۱۳۶۸)، محمدرضا سرشار (۱۳۸۹)، محمدعلی رمضانی فرانی (۱۳۸۷)، منوچهر اکبری (۱۳۸۶)، محمدعلی مهدوی راد (۱۴۰۱–۱۳۹۳)، نجفقلی حبیبی (۱۳۹۲) و مجید حمیدزاده (۱۳۹۱–۱۳۹۰) عهده‌دار بوده‌اند.[۷] هیئت داوران نیز از میان استادان دانشگاه و حوزه علمیه و همین‌طور متخصصان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، از سوی دبیرخانه جشنواره انتخاب می‌شوند.[۸]

شیوه داوری این جشنواره، در سه مرحله تدوین شده است. در مرحله نخست، تمام آثار ارسالی به جشنواره، مورد ارزیابی اولیه توسط هیئت داوری گروه‌های مربوط قرار می‌گیرد و پس از آن، آثار با رای اکثریت به مرحله دوم مسابقه ارسال خواهند شد. در مرحله دوم، آثار توسط حداقل سه تن از داوران انتخابی از جانب هیئت داوری که در هر موضوع مشخص، معین می‌شوند بررسی می‌گردند و نتایج ارزیابی در کاربرگ‌های ویژه‌ای درج می‌گردد. کتاب‌هایی که موفق به کسب حداقل ۸۰ امتیاز از مجموع ۱۰۰ امتیاز مندرج در کاربرگ بشوند، به مرحله نهایی داوری راه می‌یابند. در مرحله نهایی، کاربرگ‌ها توسط هیئت داوران مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در نهایت آثار برگزیده به هیئت علمی جشنواره معرفی می‌گردند. در نهایت آثاری که رای سه نفر از داوران یک اثر از میان آثار در بخش تألیف و تصحیح به شرط اتخاذ ۹۰ امتیاز یا بیشتر و در بخش ترجمه، ۹۵ امتیاز و بیشتر، به عنوان اثر برگزیده معرفی می‌شود. تا پیش از دوره چهاردهم این جشنواره، داوران از جانب هیئت علمی معرفی نمی‌شدند و پس از آن نیز در قالب کاربرگ‌ها نام برخی از داوران مشخص می‌شد.[۹] در این داوری سه نکته اساسی همواره مورد اهتمام قرار خواهد گرفت: ارتقاء بخشیدن به سطح علمی و فرهنگی کشور؛ سلیس بودن زبان اثر و رعایت قواعد دستور زبان فارسی و داشتن کیفیت مطلوب از نظر طبع و نکات فنی چاپ. در پایان جشنواره، برندگان جایزه کتاب سال، در طی مراسمی به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موفق به کسب لوح تقدیر از ریاست جمهوری و همین‌طور جوایزی عموماً سکه طلا بهار آزادی می‌شوند.[۱۰]

کتاب آینه دوران که در چهلمین سال پیروزی جمهوری اسلامی برای جمع‌آوری برندگان، داوران و شایستگان تقدیر این جشنواره تهیه و منتشر شده است. این اثر در بهمن ۱۳۹۷ توسط مؤسسه خانه کتاب تهیه شده است. از مؤلفین این اثر می‌توان به علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان اشاره کرد.[۱۱]

آثار برگزیده

راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)

فهرست آثار برگزیده در چهل و یکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران[۱۲]
بخش شاخه ر عنوان اثر نویسنده(ها) مترجم(ها) مصحح(ها) ناشر سال نشر مشخصات کتاب
مکان انتشارات ج ص ط
دین سیره ۱ موسوعه آیه‌الله السید محمد مهدی الموسوی الخرسان السید محمد مهدی السید حسن الموسوی الخرسان قم مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه ۱۴۴۳ه‍.ق ۴۶ ؟؟؟
علوم خالص ریاضی ۲ آنالیز در گذر تاریخ ارنست هایرر بیژن احمدی‌کاکاوندی تهران دانشگاه شهید بهشتی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۸۷ ؟؟؟
گرهارد وانر الهام نوبری
آمار ۳ روش‌های آمار بیزی محمدرضا مشکانی تهران دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۲۵ ؟؟؟
امیر کاوسی‌دولانقر
علوم کاربردی پزشکی ۴ نشانگرهای دزسنجی زیستی در سوانح پرتوی و هسته‌ای حسین مزدارانی تهران بارش دانش ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۲۶ ؟؟؟
ادبیات داستان بلند و رمان ۵ بیروط ابراهیم اکبری‌دیزگاه رسول احدی‌خانقاه تهران نشر صاد‏‫ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۷۲ ؟؟؟
۶ غم‌سوزی اعظم عظیمی گلاره مرادی تهران شهرستان ادب‏‫ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۱۹ ؟؟؟
شعر کلاسیک ۷ دل‌بستگی حسین دهلوی تهران سوره مهر ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
شعر نو ۸ خدا خیرت دهد ای زیبارو محمدباقر کلاهی‌اهری بهار احمدی تهران مهرودل‏‫ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۱۳۷ ؟؟؟
شعر محاوره ۹ محاورات امیرعلی سلیمانی تهران نزدیک‌تر‏ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۱۴۵ ؟؟؟
درباره شعر ۱۰ خاقانی‌نامه (دفتر اول) سعید مهدوی‌فر قم انتشارات ادبیات‏ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۳۲ ؟؟؟
متون قدیم ۱۱ سیر العباد الی المعاد ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی مریم مشرف تهران انتشارات دکتر محمود افشار؛ با همکاری سخن‏‫ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۱۱ ؟؟؟
تاریخ و جغرافیا مستندنگاری ۱۲ من اعتراف می‌کنم: زندگی و زمانه وحید افراخته محمد رحمانی تهران مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی ایران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۹۶۰ ؟؟؟
کودک و نوجوان شعر نوجوان ۱۳ بعضی از پرنده‌ها شاعرند اسماعیل الله‌دادی حمیدرضا داداشی تهران گویا ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۷۲ ؟؟؟
سپاس ۱۴ فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی گروه مؤلفان قم کتابخانه بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی ۱۴۰۱ه‍.ش ۶۱ ؟؟؟

آثار شایسته تقدیر

راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)

فهرست آثار شایسته تقدیر در چهل و یکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران[۱۳]
بخش شاخه ر عنوان اثر نویسنده(ها) مترجم(ها) مصحح(ها) ناشر سال نشر مشخصات کتاب
مکان انتشارات ج ص ط
کلیات دایره‌المعارف‌ها ۱ دانشنامه زندان سیاسی دوره پهلوی گروه نویسندگان تهران سوره مهر ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
نسخ خطی ۲ فهرست دست‌نویس‌های فارسی کتابخانه اسعد افندی (استانبول) سیدمحمدتقی حسینی تهران کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۹۰۶ ؟؟؟
فلسفه و روان‌شناسی فلسفه غرب ۳ برون‌گرایی در محتوا و لوازم معرفت‌شناختی آن محمود مروارید قم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۸۴ ؟؟؟
منطق ۴ سیر منطق ویلیام نیل مهدی عظیمی تهران مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
مارتا نیل
دین کلیات اسلام ۵ اجازات، اسناد و استفتاءات آیه‌الله سیدابوالحسن اصفهانی مهدی باقری‌سیانی قم مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه ۱۴۰۱ه‍.ش ۴ ؟؟؟
علوم قرآنی ۶ علم قرائت محمدصادق یوسفی‌مقدم قم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۶۰۰ ؟؟؟
۷ قرآن‌های کوفی در ایران و دیگر پاره‌های آن در جهان؛ سده نخست تا پنجم مرتضی کریمی‌نیا تهران مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۸۴ ؟؟؟
سیره ۸ فرائد السمطین فی فضائل المرتضی و البتول و السبطین ابراهیم بن محمد حموئی جوینی محمدکاظم محمودی تهران مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
حدیث ۹ اعلام السنه فی کتب الشیعه سیدعبدالستار حسنی محمدکاظم محمودی قم مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۷۰۰ ؟؟؟
کلام ۱۰ تاریخ برهان‌های اثبات وجود خدا در کلام امامیه: از مکتب بغداد تا مکتب اصفهان حمید عطائی‌نظری قم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
اصفهان دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
۱۱ کلام و جامعه در سده‌های دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در صدر اسلام یوزف فان اس الهام حسینی‌بهشتی سیدمحمدرضا حسینی‌بهشتی قم دانشگاه ادیان و مذاهب ۱۴۰۱ه‍.ش ۳ ؟؟؟
سیدمحمدرضا حسینی‌بهشتی
فرزین بانکی
احمدعلی حیدری
فرانک هاشمی
عرفان و تصوف ۱۲ پیشگامان کهن تصوف ریشارد گراملیش شیرین شادفر تهران حکمت ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
ادیان دیگر ۱۳ یوگا: جاودانگی و رهایی میرچا الیاده مانی صالحی‌علامه تهران نیلوفر ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۶۷ ؟؟؟
علوم اجتماعی حقوق ۱۴ دیوان بین‌المللی دادگستری: ساختار استدلالی، رویه قضائی، سیاست حقوقی وحید رضادوست تهران نگاه معاصر ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۶۰۱ ؟؟؟
زبان زبان فارسی ۱۵ وزن شعر عروضی فارسی: تحلیل و طبقه‌بندی براساس تقطیع اتانینی و نظریه واج‌شناسی نوایی امید طیب‌زاده تهران کتاب بهار ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۷۴ ؟؟؟
زبان‌شناسی ۱۶ آشنایی با معنی‌شناسی صوری کورش صفوی تهران علمی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۹۸ ؟؟؟
۱۷ پردازش زبان و گفتار: مقدمه‌ای بر پردازش زبان طبیعی، زبان‌شناسی رایانشی و پردازش گفتار دانیل ژورافسکی هادی ویسی تهران نویسه پارسی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۸۸۴ ؟؟؟
جیمز مارتین مصطفی صالحی
وحید رنجبربافقی
الما جعفری‌صدر
فرناز صادقی
محمد بحرانی
علوم خالص کلیات و تاریخ علم ۱۸ دستورالعمل قسّامان و مقنّیان فخرالدین علیشاه حسین قسّام جویُمی ندا حیدرپورنجف‌آبادی تهران انتشارات دکتر محمود افشار؛ با همکاری سخن ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۷۰ ؟؟؟
علی صفری‌آق‌قلعه
فیزیک ۱۹ آشکارسازی و اندازه‌گیری تابش گلن اف. نول علیرضا کمالی‌اصل تهران دانشگاه شهید بهشتی ۱۴۰۱ه‍.ش ۲ ؟؟؟
حمیدرضا باغانی
مجید خرسندی
شیمی ۲۰ اثرات فضاالکترونی: نگرشی نوین در شیمی آلی محمدعلی زلفی‌گل همدان دانشگاه بوعلی سینا ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۷۳ ؟؟؟
میثم یاری
زیست‌شناسی ۲۱ فناوری‌های رایج در به‌نژادی مولکولی گیاهان هی جونگ کو ناصر فرخی عباس سعیدی تهران دانشگاه شهید بهشتی ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۳۶ ؟؟؟
سوک یون گوئون سمانه کرمی‌معلم
مایکل تامسون
علوم کاربردی پزشکی ۲۲ ملاحظات اخلاقی در مراقبت‌های پزشکی محمد خواجه‌دلوئی مشهد دانشگاه علوم پزشکی مشهد ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۱۱۰۳ ؟؟؟
دامپزشکی ۲۳ کوکسیدیوز در دام، طیور، حیوانات خانگی و انسان جی. پی. دوبی حسن نایب‌زاده خرم‌آباد دانشگاه لرستان ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۵۴ ؟؟؟
محمد اسدپور
علیرضا سازمند
مهندسی عمران ۲۴ ژئوتکنیک محاسباتی علی پاک تهران دانشگاه صنعتی شریف ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۵۴ ؟؟؟
مهندسی شیمی ۲۵ رزین‌های صنعتی (مقدماتی) منوچهر خراسانی تهران ابراهمیان ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۶۵۴ ؟؟؟
۲۶ مکانیک سیالات و کاربردهای آن در مهندسی شیمی نوید مستوفی تهران دانشگاه تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۶۵۰ ؟؟؟
رضا ضرغامی
مهندسی نساجی ۲۷ رنگرزی الیاف نساجی با مواد رنگزای طبیعی گروه نویسندگان تهران پژوهشگاه رنگ ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۵۶۶ ؟؟؟
مهندسی کشاورزی ۲۸ اگرواکولوژی مناطق خشک گروه نویسندگان علیرضا کوچکی مشهد دانشگاه فردوسی مشهد ۱۴۰۱ه‍.ش ۳ ؟؟؟
مهدی نصیری‌محلاتی
سرور خرم‌دل
محمد خواجه‌حسینی
۲۹ جیره‌نویسی آبزیان سرجیو اف. ناتز ابراهیم ستوده بوشهر دانشگاه خلیج فارس ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۴۴۴ ؟؟؟
هنر کلیات هنر ۳۰ زمینه هنرشناسی: درآمدی بر جهان‌نگری هنری جواد مهدی‌زاده تهران پیله ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۶۵۲ ؟؟؟
۳۱ حکمت و آداب معنوی در هنر اسلامی و تجلیات آن بر هنر انقلاب اسلامی ایران محمدعلی رجبی‌دوانی تهران مؤسسه تألیف ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۹۲ ؟؟؟
هنرهای نمایشی ۳۲ کتاب ژانر سینما: زیبایی‌شناسی و کارکردهای ژانر وحیدالله موسوی تهران دانشگاه سوره ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۳۰۲ ؟؟؟
محمد شهبا
معماری و شهرسازی ۳۳ درآمدی بر روش‌ها و فنون برنامه‌ریزی، با تأکید ویژه بر برنامه‌ریزی شهری زهره عبدی‌دانشپور ناهیده کاظم‌زاده‌گنجی تهران دانشگاه شهید بهشتی ۱۴۰۱ه‍.ش ۴ ؟؟؟
۳۴ خانان کوچرو، شهریاران یکجانشین، تیموری و ترکمانی شاهین گرکانی‌دشته بهرام آجورلو تبریز پروژه ترجمه حسنلو ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۲۹۷ ؟؟؟
محمد مرتضایی
هنرهای تجسمی ۳۵ شکار شاهان: بررسی قالی شکارگاه صفوی، موزه پولیدی پتزولی میلان سیدطاهر صباحی حسین مقدس تهران خانه فرهنگ و هنر گویا ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۱۶۰ ؟؟؟
نمایشنامه ۳۶ وقت خوش حمید امجد تهران نیلا ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ۲۸۰ ؟؟؟
۳۷ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۳۸ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۳۹ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۰ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۱ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۲ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۳ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۴ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۵ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۶ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۷ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۸ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۴۹ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
۵۰ تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟
تهران ۱۴۰۱ه‍.ش ۱ ؟؟؟

پانویس

ارجاعات

منابع

  • جمعی از مولفین (۱۳۹۷). آینه دوران: دفتر اول (دوره یکم تا بیستم). به کوشش علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان. تهران: موسسه خانه کتاب. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۲-۴۸۸-۰.
  • فرهادی، بهارک (۱۳۸۷). «کلیات در بیست و پنج دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» (PDF). کتاب ماه (کلیات) (۱۳۴).