چهل و سومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
| چهل و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران | |
|---|---|
 نشان جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران | |
| اهداء برای | کتابهای برگزیده به زبان فارسی |
| پشتیبان مالی | معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی |
| تاریخ | ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ |
| محل برگزاری | مجموعه سعدآباد، تهران |
| کشور | ایران |
| نام پیشین | جایزه سلطنتی کتاب سال |
| پاداش(ها) | سکه بهار آزادی لوح تقدیر از طرف ریاست جمهوری |
| نخستین دوره | ۱۳۶۳ |
| وبگاه | |
مراسم چهل و سومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ در تهران برگزار شد. در این دوره ۲۱ هزار و ۸۸۶ اثر شرکت کردند که ۲۳۵ کتاب به مرحله دوم راه یافتند و داوری نهایی هر اثر با نظر حداقل سه داور و تأیید اعضای هیئت علمی انجام گرفت. در پایان این فرآیند، ۱۲ کتاب بهعنوان اثر برگزیده و ۲۷ کتاب بهعنوان اثر شایسته تقدیر معرفی شدند. همچنین به پیشنهاد هیئت علمی جایزه، از یک اثر در بخش سیاست و یک استاد برجسته در بخش «شخصیت علمی» تقدیر به عمل آمد.[۱]
جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، مهمترین رویداد فرهنگی در حوزه فرهنگ مکتوب در دوره جمهوری اسلامی ایران است که نخستین دوره آن در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی برگزار شده است.[۲] تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، از سال ۱۳۳۴ هجری شمسی، جایزهای تحت عنوان کتاب سال برگزار میشد. این جشنواره تا سال ۱۳۵۶ ادامه داشت اما در آن سال به جهت اتفاقات سیاسی در ایران، به تعویق افتاد و دیگر اجرا نشد.[۳] در اواخر سال ۱۳۶۱ موضوع گزینش بهترین کتابهای سال در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در شهریور سال بعد آییننامه اجرایی آن به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید. بر اساس این آییننامه، بهترین کتابهای چاپ شد در موضوعات مختلف پس از بررسی استادان و صاحبنظران علمی و فرهنگی، انتخاب و طی مراسم بهخصوصی در ایام مشهور به دهه فجر (۱۲ تا ۲۲ بهمن)، معرفی شوند.[۴] هر سال وزارت ارشاد از ناشران و مؤلفین تقاضا میکند تا نسخهای از آثاری که نخستین بار در سال اخیر به چاپ رساندهاند را برای این جشنواره ارسال نمایند.[۵] مدیرعامل این جشنواره نیکنام حسینیپور، معاون فرهنگی آن سید سعید میرمحمدصادق و مدیر جشنواره، علی علیمحمدی است.[۶] دبیری این جشنواره در طول ۳۶ دوره ابتدایی آن را آقایان علی اوجبی (سالهای ۱۳۸۸، ۱۳۸۵–۱۳۸۴)، سید محمود یوسفثانی (۱۳۷۸–۱۳۶۸)، محمدرضا سرشار (۱۳۸۹)، محمدعلی رمضانی فرانی (۱۳۸۷)، منوچهر اکبری (۱۳۸۶)، محمدعلی مهدوی راد (۱۴۰۱–۱۳۹۳)، نجفقلی حبیبی (۱۳۹۲) و مجید حمیدزاده (۱۳۹۱–۱۳۹۰) عهدهدار بودهاند.[۷] هیئت داوران نیز از میان استادان دانشگاه و حوزه علمیه و همینطور متخصصان و صاحبنظران علمی و فرهنگی، از سوی دبیرخانه جشنواره انتخاب میشوند.[۸]
شیوه داوری این جشنواره، در سه مرحله تدوین شده است. در مرحله نخست، تمام آثار ارسالی به جشنواره، مورد ارزیابی اولیه توسط هیئت داوری گروههای مربوط قرار میگیرد و پس از آن، آثار با رای اکثریت به مرحله دوم مسابقه ارسال خواهند شد. در مرحله دوم، آثار توسط حداقل سه تن از داوران انتخابی از جانب هیئت داوری که در هر موضوع مشخص، معین میشوند بررسی میگردند و نتایج ارزیابی در کاربرگهای ویژهای درج میگردد. کتابهایی که موفق به کسب حداقل ۸۰ امتیاز از مجموع ۱۰۰ امتیاز مندرج در کاربرگ بشوند، به مرحله نهایی داوری راه مییابند. در مرحله نهایی، کاربرگها توسط هیئت داوران مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در نهایت آثار برگزیده به هیئت علمی جشنواره معرفی میگردند. در نهایت آثاری که رای سه نفر از داوران یک اثر از میان آثار در بخش تألیف و تصحیح به شرط اتخاذ ۹۰ امتیاز یا بیشتر و در بخش ترجمه، ۹۵ امتیاز و بیشتر، به عنوان اثر برگزیده معرفی میشود. تا پیش از دوره چهاردهم این جشنواره، داوران از جانب هیئت علمی معرفی نمیشدند و پس از آن نیز در قالب کاربرگها نام برخی از داوران مشخص میشد.[۹] در این داوری سه نکته اساسی همواره مورد اهتمام قرار خواهد گرفت: ارتقاء بخشیدن به سطح علمی و فرهنگی کشور؛ سلیس بودن زبان اثر و رعایت قواعد دستور زبان فارسی و داشتن کیفیت مطلوب از نظر طبع و نکات فنی چاپ. در پایان جشنواره، برندگان جایزه کتاب سال، در طی مراسمی به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موفق به کسب لوح تقدیر از ریاست جمهوری و همینطور جوایزی عموماً سکه طلا بهار آزادی میشوند.[۱۰]
کتاب آینه دوران که در چهلمین سال پیروزی جمهوری اسلامی برای جمعآوری برندگان، داوران و شایستگان تقدیر این جشنواره تهیه و منتشر شده است. این اثر در بهمن ۱۳۹۷ توسط مؤسسه خانه کتاب تهیه شده است. از مؤلفین این اثر میتوان به علی علیمحمدی، سحر برینخو، فاطمه مقدسزاده، مسعود بهزادیراد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدینیا، الهه رجبیفر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان اشاره کرد.[۱۱]
آثار برگزیده
راهنمای فهرست: ( ? = نامعین ن/م = نداشتن مورد و = وزیری ر = رحلی ق = رقعی خ = خشتی)
| بخش | شاخه | ر | عنوان اثر | نویسنده(ها) | مترجم(ها) | مصحح(ها) | ناشر | سال نشر | مشخصات کتاب | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مکان | انتشارات | ج | ص | ط | ||||||||
| کلیات | ۱ | مجموعه آثار میرزاحسن رشدیه تبریزی | میرزاحسن رشدیه تبریزی | سیدرضا باقریانموحد | تهران | مؤسسه فرهنگی طه | ۱۴۰۳ه.ش | ۴ | و | |||
| فلسفه و روانشناسی | فلسفه اسلامی | ۲ | المبدأ و المعاد | ابنسینا | سیدحامد هاشمی | مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران | ۱ | و | ||||
| دین | حدیث | ۳ | عبقات الأنوار فی إمامه الأئمة الأطهار (ع) | میرحامد حسین لکهنوی | مهدی اسفندیاری | ۱ | و | |||||
| فقه و اصول | ۴ | نهایة الوصول إلی علم الأصول | علامه حلی | مؤسسه آلالبیت (ع) برای احیای تراث | ۱ | و | ||||||
| کلام | ۵ | کلام اسلامی؛ شرحی بر کشفالمراد | حسن یوسفیان | ۱ | و | |||||||
| هنر | شهرسازی | ۶ | شهرشناسی استارباد | یعقوب رشتچیان | ۱ | و | ||||||
| ادبیات | رمان | ۷ | لمس | محمدرضا کاتب | ۱ | و | ||||||
| داستان کوتاه | ۸ | من ابنبطوطه هستم | خسرو عباسیخودلان | ۱ | و | |||||||
| متون کهن | ۹ | دیوان منوچهری دامغانی | منوچهری دامغانی | راضیه آبادیان | ۱ | و | ||||||
| تاریخ و جغرافیا | مستندنگاری | ۱۰ | قاسم؛ به روایت مرتضی سرهنگی | انتشارات خط مقدم | ۱ | و | ||||||
| کودک و نوجوان | داستان نوجوان | ۱۱ | مامان جادوگر من؛ با طعم خامهشکلاتی | مژگان بابامرندی | ۱ | و | ||||||
| ۱۲ | شیدخت | محدثه گودرزنیا | ۱ | و | ||||||||
| شعر کودک | ۱۳ | بادکنکهای رنگیرنگی بردار | افسانه شعباننژاد | ۱ | و | |||||||
| ۱۴ | من بال و پر دارم | سعیده موسویزاده | ۱ | و | ||||||||
| سپاس | ۱۵ | دانشنامه سیره نبوی (ص) | گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ۱ | و | |||||||
آثار شایسته تقدیر
راهنمای فهرست: ( ? = نامعین ن/م = نداشتن مورد و = وزیری ر = رحلی ق = رقعی خ = خشتی)
| بخش | شاخه | ر | عنوان اثر | نویسنده(ها) | مترجم(ها) | مصحح(ها) | ناشر | سال نشر | مشخصات کتاب | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مکان | انتشارات | ج | ص | ط | ||||||||
| کلیات | علوم کتابداری | ۱ | فهرست منابع غیرکتابی کتابخانۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران همراه با نمایۀ تحلیلی | مریم امینی | تهران | دانشگاه تهران | ۱۴۰۳ه.ش | ۱ | ۴۹۰ | ؟؟؟ | ||
| فرهنگها و دائرهالمعارفها | ۲ | موسوعه آیات الاحکام: طبقا لمذهب اهل البیت علیهمالسلام مع المقارنه للمذاهب الأخری | قدرتالله انصاری | روحالله انصاری | تهران | پژوهشکدۀ باقر العلوم علیهالسلام | ۲۲ | و | ||||
| محمدجواد انصاری | ||||||||||||
| حسین انصاری | ||||||||||||
| حبیب حائریزاده | ||||||||||||
| غلامرضا زاهدیتبار | یونس فرخنده | |||||||||||
| سیدعلیاکبر طباطبائیخوزانی | ||||||||||||
| سیدجواد قریشیامیری | ||||||||||||
| سیدمحمدرضا فیاضیبروجنی | عباس کوهی | |||||||||||
| علیاصغر مرادیافراپلی | ||||||||||||
| فرهنگنگاری | ۳ | دهخدا و لغتنامه | مریم میرشمسی | تهران | قطره | ۱ | ۷۲۷ | و | ||||
| تاریخ مطبوعات | ۴ | اصناف روزنامهنگاری و مطبوعاتی تهران (۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳) | فرید قاسمی | تهران | جهان کتاب | ۱ | ۲۶۴ | و | ||||
| نسخ خطی | ۵ | متون پیشااسلامی موجود در کتابخانۀ آستان قدس رضوی (نسخههای خطی و چاپ سنگی) | فاطمه جهانپور | محسن ناجینصرآبادی | مشهد | سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی | ۱ | ۵۰۶ | و | |||
| فلسفه و روانشناسی | فلسفه غرب | ۶ | فیزیک، تألیف ارسطو | اسماعیل سعادت | حسین معصومیهمدانی | هرمس | ۱ | ۵۱۷ | و | |||
| دین | کلیات اسلام | ۷ | مرد تدبیر و مدارا: احوال، افکار و آثار آیهالله حاج شیخ عبدالکریم حائرییزدی (م ۱۳۵۵ق) | سیدعباس رضوی | قم | مؤسسۀ کتابشناسی شیعه | ۱ | ۱۱۲۰ | و | |||
| رضا مختاری | ||||||||||||
| حدیث | ۸ | بررسی پدیدۀ وضع و تحریف در احادیث مهدویت، جریانها، نمونهها و برآیندها | خدامراد سلیمیان | ابوالقاسم آرزومندی | قم | پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ۱ | ۴۹۶ | و | |||
| ۹ | کلمات سید العرب ابیالحسن علی بن ابیطالب صلواتاللهعلیه | السید ابوالحسن محمد بن طاهر الجعفری الاصفهانی | سیدحسن موسویبروجردی | قم | کتابخانۀ علامه مجلسی | ۱ | ۷۸۸ | و | ||||
| فقه و اصول | ۱۰ | بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن | سیدضیاء مرتضوی | معصومه شجاعی | قم | پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ۶۸۲ | |||||
| اخلاق | ۱۱ | اخلاقشناسی و مرزهای فلسفه | برنارد ویلیامز | مینو حجت | مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران | ۳۹۶ | ||||||
| عرفان | ۱۲ | عیار نقد: بررسی انتقادی روایات ناظر به نقد تصوف و عرفان | محمدعیسی جعفری | مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران | ۶۵۸ | |||||||
| ۱۳ | باخرزینامه: مجالس و نامهها و رسالهها و لطائف و قطعات پراکنده | ابوالمعالی سیفالدین سعید بن مطهر باخرزی | اکبر راشدینیا | مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران | ۴۹۲ | |||||||
| علوم اجتماعی | اقتصاد | ۱۴ | بحرانهای مالی جهانی: ناگفتههای بحران مالی جهانی، مروری بر مهمترین بحرانهای اقتصادی و مالی جهان با تكیه بر بحران مالی سال ۲۰۰۸ | میرابوطالب بدری | شركت چاپ و نشر بازرگانی | ۳۴۳ | ||||||
| اقتصاد | ۱۵ | سرمایهداری مُرد، قاتل: فئودالیسم فناورانه | یانیس واروفاكیس | زهرا عبدالمحمدی | روزنه | ۲۶۰ | ||||||
| حقوق | ۱۶ | نظریۀ عمومی توثیق عینی | جلیل قنواتی | دانشگاه تهران | ۴۴۴ | |||||||
| محمد محلی | ||||||||||||
| علوم نظامی | ۱۷ | جنگ در فراسوی مرز: قرارگاه رمضان در جنگ عراق با ایران | رضا صادقی | سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | ۹۶۸ | |||||||
| زبان | گویشهای محلی | ۱۸ | واژهنامۀ گویش بهدینان شهر یزد: فارسی به گویش همراه با مثال | کتایون مزداپور | هیرمبا | ۴ | ||||||
| ۱۹ | فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی | جهاندوست سبزعلیپور | فرهنگستان زبان و ادب فارسی | ۲ | ||||||||
| محمد حسندوست | ||||||||||||
| زبانشناسی | ۲۰ | زبان و معنی | کورش صفوی | علمی | ۷۴۵ | |||||||
| علوم خالص | ۲۱ | |||||||||||
| ۲۲ | ||||||||||||
| ۲۳ | ||||||||||||
| ۲۴ | ||||||||||||
| ۲۵ | ||||||||||||
| ۲۶ | ||||||||||||
| ۲۷ | ||||||||||||
| ۲۸ | ||||||||||||
| ۲۹ | ||||||||||||
| ۳۰ | ||||||||||||
| ۳۱ | ||||||||||||
| ۳۲ | ||||||||||||
| ۳۳ | ||||||||||||
| ۳۴ | ||||||||||||
| ۳۵ | ||||||||||||
| ۳۶ | ||||||||||||
| ۳۷ | ||||||||||||
| ۳۸ | ||||||||||||
| ۳۹ | ||||||||||||
| ۴۰ | ||||||||||||
| ۴۱ | ||||||||||||
| ۴۲ | ||||||||||||
| ۴۳ | ||||||||||||
| ۴۴ | ||||||||||||
| ۴۵ | ||||||||||||
| ۴۶ | ||||||||||||
| ۴۷ | ||||||||||||
| ۴۸ | ||||||||||||
| ۴۹ | ||||||||||||
| ۵۰ | ||||||||||||
پانویس
ارجاعات
- ↑ «برگزیدگان جایزه کتاب سال معرفی شدند»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۹.
- ↑ فرهادی، «بیست و پنج دوره کتاب سال»، کتاب ماه.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۶.
- ↑ فرهادی، «بیست و پنج دوره کتاب سال»، کتاب ماه.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۶.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۹.
- ↑ فرهادی، «بیست و پنج دوره کتاب سال»، کتاب ماه.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۸.
- ↑ فرهادی، «بیست و پنج دوره کتاب سال»، کتاب ماه.
- ↑ جمعی از مولفین، آینه دوران، ۱: ۳.
- ↑ «برگزیدگان جایزه کتاب سال معرفی شدند»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «برگزیدگان جایزه کتاب سال معرفی شدند»، خبرگزاری صدا و سیما.
منابع
- جمعی از مولفین (۱۳۹۷). آینه دوران: دفتر اول (دوره یکم تا بیستم). به کوشش علی علیمحمدی، سحر برینخو، فاطمه مقدسزاده، مسعود بهزادیراد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدینیا، الهه رجبیفر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان. تهران: موسسه خانه کتاب. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۲-۴۸۸-۰.
- فرهادی، بهارک (۱۳۸۷). «کلیات در بیست و پنج دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» (PDF). کتاب ماه (کلیات) (۱۳۴).
- پاتوق کتاب فردا (۱۹ بهمن ۱۴۰۴). «برگزیدگان جایزه کتاب سال معرفی شدند». irib-news.ir. دریافتشده در ۳۰ مرداد ۱۴۰۵.
| دورههای برگزاری | |
|---|---|
| جایزههای دیگر خانه کتاب ایران | |
| مرتبط | |
