قادسیه

قادسیه، شهری در عراق و در فاصله ۱۵ میلی کوفه بود که بنا بر این مدخل، همان بانقیا و موطن اصلی ابراهیم دانسته شده است. جنگ قادسیه در سال ۱۴ق، در دوره خلافت عمر بن خطاب، میان سپاه ایران و مسلمانان در این سرزمین رخ داد. در این جنگ، سپاه ایران به فرماندهی رستم فرخزاد و سپاه مسلمانان با یکدیگر روبه‌رو شدند و پس از چهار روز نبرد، مسلمانان به پیروزی رسیدند و سپاه ایران شکست خورد.

جنگ قادسیه

در آغاز، گروهی از سوی عمر بن خطاب مأمور شدند تا یزدگرد، شاه ایران، را که در آن زمان در مدائن بود، به اسلام دعوت کنند. آنان با لباس‌هایی مندرس و کهنه و با لحنی تند وارد مدائن شدند و مردم آنجا از ظاهر آنان و شیوه سخن گفتنشان تعجب کردند. یزدگرد آنان را با احترام پذیرفت و از هدفشان پرسید. آنان گفتند که یزدگرد باید اسلام را بپذیرد یا جزیه بپردازد. یزدگرد با تحقیر آنان را نگریست و درباره پیشینه زندگی عرب‌ها سخن گفت. آنان پاسخ دادند که در گذشته چنین بودند، اما پس از اسلام آوردن وضعیتشان تغییر کرده است. یزدگرد دعوت آنان را نپذیرفت و آنان نیز اعلام کردند که از این پس میان دو طرف جنگ حکم خواهد کرد. در سال بعد، یزدگرد سپاهی متشکل از حدود ۱۲۰ هزار نفر به فرماندهی رستم فرخزاد فراهم کرد. از سوی دیگر، سپاه مسلمانان از مدینه و شام بسیج شد. سپاه رستم از فرات عبور کرد و دو سپاه در سواد کوفه با یکدیگر روبه‌رو شدند. جنگ چهار روز ادامه یافت. در روز نخست، اسب‌های عرب از فیل‌هایی که پیشاپیش سپاه ایران حرکت می‌کردند گریختند و به نظر می‌رسید پیروزی با سپاه ایران خواهد بود. سپس دسته‌های تیرانداز به فیل‌ها حمله کردند و سواران عرب از خطر رهایی یافتند و ایرانیان را عقب راندند. در نهایت، سواره‌نظام عرب سپاه ایران را شکست داد. در روز سوم، فیل‌ها بار دیگر وارد میدان شدند. قعقاع بن عمرو، رئیس نیروی امدادی شام، با نیزه چشم یکی از فیل‌های سفید و سپس چشم فیل دیگری را کور کرد. در نتیجه، فیل‌ها بازگشتند و در سپاه ایران تزلزل پدید آمد و مسلمانان قدرت بیشتری یافتند. در شب چهارم، دو سپاه با یکدیگر درآمیختند و جنگ سختی درگرفت. در این هنگام تندبادی وزید و شن فراوانی بر سر و روی سپاه ایران پاشید، اما مسلمانان که پشت به باد بودند، آسیب ندیدند. رستم فرخزاد که خود را در معرض خطر می‌دید، میان بار و بنه و استرها پناه گرفت. در جریان درگیری، یکی از بارها بر زمین افتاد و او را مجروح کرد. رستم خود را به نهر انداخت تا نجات یابد، اما بلال بن علقمه نیز به دنبال او وارد آب شد و او را کشت. کشته شدن رستم موجب هراس سپاه ایران شد و بسیاری از آنان گریختند و گروهی نیز خود را به آب انداختند و غرق شدند. سرانجام مسلمانان به پیروزی کامل رسیدند.

پانویس

منابع

اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قادسیه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.