قدامه بن جعفر

قدامه بن جعفر، قدامه بن جعفر بغدادی، مکنی به ابوالفرج، از نویسندگان و بلغا و فصحای متقدم بود که در منطق و فلسفه مهارت داشت. او در روزگار مکتفی بالله می‌زیست و به دست او اسلام آورد. از آثار منسوب به او کتاب‌هایی مانند الخراج، نقد الشعر، السیاسه، البلدان، زهر الربیع و نزهة القلوب یاد شده است. در منابعی که در مدخل گزارش شده، دربارهٔ تاریخ وفات او دو گزارش متفاوت آمده است.

زندگی

قدامه بن جعفر، مکنی به ابوالفرج، کاتب بغدادی بود و به گفته یاقوت نصرانی بود و به دست مکتفی بالله اسلام آورد. او از فصحا و بلغا و فلاسفه بود و در علم منطق نیز نزد دانشمندان شهرت داشت.

ابوالفرج بن جوزی مرگ او را در سال ۳۳۷ق نوشته است. صاحب دیوان الاسلام نیز تألیفاتی برای او ذکر کرده است.

در گزارشی دیگر، قدامه بن جعفر بغدادی از نویسندگان متقدم و از بلغا و فصحایی معرفی شده است که در منطق و فلسفه استاد بود. او در روزگار مکتفی بالله خلیفه می‌زیست و به دست او اسلام آورد و در بغداد در سال ۳۱۰ق/۹۲۲م وفات کرد.

آثار

از آثار قدامه بن جعفر، کتاب الخراج است که در لیدن در سال ۱۸۹۲م به چاپ رسیده است.

کتاب نقد الشعر مشتمل بر بیست باب است که موضوعاتی مانند تشبیه، مبالغه، طباق و جناس را دربرمی‌گیرد. این کتاب در آستانه در سال ۱۳۰۲ق در ۸۹ صفحه به چاپ رسیده است. (معجم المطبوعات، ج ۲، ستون‌های ۱۴۹۴ و ۱۴۹۵)

در گزارش دیگری، آثار او چنین ذکر شده است:

1. السیاسه
2. البلدان
3. زهر الربیع در اخبار و تاریخ
4. نزهة القلوب (۷۹۲)

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قدامه بن جعفر». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.