ابوالفتح کشاجم
ابوالفتح کشاجم، با نام کامل محمود بن حسین بن سندی بن شاهک، شاعر، ادیب و نویسنده‌ای برجسته در سده چهارم قمری بود که در زمینه‌های گوناگون ادبی مهارت داشت و از منشیان شناخته‌شده روزگار خود به شمار می‌رفت. او در رمله فلسطین زاده شد و مدتی در قدس، دمشق، حلب و بغداد زندگی کرد و چند بار نیز به مصر سفر رفت. کشاجم ابتدا در خدمت سیف‌الدوله حمدانی به آشپزی مشغول بود و سپس به شعرگویی در دربار او پرداخت. از آثارش می‌توان به دیوان شعر، «ادب الندیم» و «المصائد و المطارد» اشاره کرد.[۱]
زندگی
ابوالفتح محمود بن حسین بن سندی بن شاهک، مشهور به کشاجم، شاعری توانا و ادیبی پرکار بود. بنا بر گزارش منبع، او در رمله فلسطین زاده شد و ریشه خانوادگی‌اش هندی و سپس فارسی دانسته شده است. جد او، سندی بن شاهک، ریاست اداره پلیس در روزگار هارون‌الرشید را بر عهده داشت.[۲]
کشاجم بیشتر عمر خود را میان قدس، دمشق، حلب و بغداد گذراند و چند بار نیز به مصر سفر کرد. او ابتدا آشپز سیف‌الدوله بود و سپس در شمار شاعران دربار او قرار گرفت؛ پیش از آن نیز برای ابوالهیجاء عبدالله بن حمدان، پدر سیف‌الدوله، شعر می‌سرود. سرانجام در حلب ماندگار شد.[۳]
نام «کشاجم» را رمز حروف آغازین علومی دانسته‌اند که او در آنها مهارت داشت: کتابت، شعر، انشا، جدل و منطق. پس از آنکه پزشکی را نیز آموخت، حرف «ط» به این نام افزوده شد و لقب «طکشاجم» برای او به کار رفت؛ با این حال، به این لقب شهرت نیافت.[۴]
آثار
از آثار کشاجم می‌توان به این موارد اشاره کرد:
- دیوان شعر که به چاپ رسیده است.
- «أدب الندیم» که به چاپ رسیده است.
- «المصائد و المطارد» که به چاپ رسیده است.
- چند اثر خطی دیگر.[۵]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ابوالفتح کشاجم». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.