اسحاق بن صباح کندی
اسحاق بن صباح کندی، مشهور به ابویعقوب کندی و ملقب به «فیلسوف عرب»، فیلسوف، پزشک و ریاضی‌دان برجسته عرب در سده‌های نخستین اسلامی بود. او در علومی چون منطق، فلسفه، هندسه، حساب، موسیقی، نجوم و پزشکی فعالیت داشت و نزدیک به ۲۷۰ اثر به او نسبت داده‌اند. بنا بر روایتی، کندی مدتی در پی تألیف کتابی درباره تناقض‌های قرآن بود، اما پس از گفت‌وگویی که یکی از شاگردانش به راهنمایی حسن عسکری با او انجام داد، از این کار منصرف شد و نوشته‌های خود را سوزاند. درگذشت او را در سال ۲۹۸ قمری در بغداد دانسته‌اند.[۱]
زندگی و جایگاه علمی
ابویعقوب اسحاق بن صباح بن عمران بن اسماعیل کندی از فیلسوفان نامدار و از پزشکان و ریاضی‌دانان برجسته عرب بود. در منبع آمده است که نیاکان او پیش از اسلام از پادشاهان عرب و پس از اسلام از رؤسا و فرمانروایان مسلمان بودند. کندی در حوزه‌های گوناگون علمی، از جمله منطق، فلسفه، هندسه، حساب، موسیقی، نجوم و پزشکی، فعالیت داشت و نزدیک به ۲۷۰ تألیف به او نسبت داده شده است.[۲]
روایت تألیف کتاب درباره تناقض‌های قرآن
ابوالقاسم کوفی در کتاب «تبدیل» روایتی درباره کندی نقل کرده است. بنا بر این روایت، کندی که در زمان خود فیلسوف عراق شمرده می‌شد، مشغول تألیف کتابی درباره تناقض‌های قرآن بود و بخش زیادی از اوقات خود را به تحقیق در این زمینه اختصاص می‌داد.
در همین هنگام، یکی از شاگردان کندی به دیدار حسن عسکری رفت. او از شاگرد پرسید آیا در میان آنان کسی هست که بتواند استادش را از این کار بازدارد. شاگرد پاسخ داد که آنان شاگردان کندی‌اند و جرئت اعتراض به او را ندارند. حسن عسکری از او خواست پس از ایجاد زمینه مناسب برای گفت‌وگو با کندی، پرسشی را مطرح کند: اگر صاحب قرآن بگوید مقصودش از واژه‌های قرآن معنایی غیر از آن چیزی بوده که کندی فهمیده است، او چه پاسخی خواهد داد؟ آیا چنین احتمالی را ممکن نمی‌داند؟
بنا بر ادامه روایت، شاگرد این پرسش را با کندی در میان گذاشت. کندی پس از شنیدن آن، خواست سخن دوباره تکرار شود و سپس پذیرفت که از نظر زبان، چنین احتمالی درست است. او از شاگرد پرسید این سخن را از کجا آورده است. وقتی شاگرد گفت که آن را از حسن عسکری نقل می‌کند، کندی گفت چنین سخنی جز از این خاندان برنمی‌آید. سپس دستور داد آتشی بیاورند و نوشته‌های خود را درباره آن موضوع بسوزانند.[۳]
درگذشت
درگذشت اسحاق بن صباح کندی در سال ۲۹۸ قمری در بغداد گزارش شده است.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اسحاق بن صباح کندی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.