حازم قرطاجنی
هنیءالدین حازم بن محمد بن حسن انصاری، مشهور به حازم قرطاجنی ادیب، نحوی و بلاغی نامدار سده هفتم هجری قمری بود که در علوم زبان عربی، از جمله نحو، لغت، عروض و بیان جایگاهی برجسته داشت. او به دلیل تسلط گسترده بر دانشهای زبانی و آثار تألیفی خود، از چهرههای شاخص علمی زمانهاش بهشمار میرفت و شاگردان و راویان بسیاری از او نقل کردهاند.
زندگی
«حازم بن محمد بن حسن بن خلف بن حازم انصاری قرطاجنی نحوی»، مکنی به ابوالحسن و ملقب به «هَنیءالدین»، از ادیبان و دانشمندان برجسته در حوزه بلاغت و ادب عربی بود. او در سال ۶۰۸ هجری قمری متولد شد و در نظم و نثر، نحو، لغت، عروض و علم بیان تبحر داشت و بهعنوان یکی از سرآمدان عصر خود شناخته میشد. شمار کسانی که از او روایت کردهاند بسیار زیاد بوده و افرادی چون ابوحیان و ابنرشید از جمله راویان آثار و گفتههای او بهشمار میروند.[۱]
در توصیف جایگاه علمی او گفته شده است که در علوم زبانی، نوآوریها و انتخابهای برجستهای داشته و در میان معاصران خود کمنظیر بوده است. وی در بلاغت، بیان و حفظ لغات، اشعار و اخبار عربی مهارتی گسترده داشت و افزون بر روایت، در تألیف و نگارش نیز توانمند بود و در برخی علوم عقلی نیز دستی داشت. حازم بن محمد بن حسن در شب شنبه، ۲۴ ماه رمضان سال ۶۸۴ هجری قمری درگذشت.[۲]
آثار
از آثار او میتوان به کتاب «منهاج البلغاء فی علمی البلاغة و البیان»، اثری در قوافی، و قصیدهای میمیه در نحو اشاره کرد که بخشی از آن در آثار نحویان بعدی نقل شده است.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حازم بن محمد بن حسن». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.