حجار بن ابجر عجلی

حجار بن ابجر عجلی از صحابه‌ای است که پیامبر اسلام را درک کرده و اسلام را پذیرفت اما پدرش به نصرانیت باقی ماند و پیش از ترور علی بن ابی‌طالب درگذشت. با وجود آنکه از دعوت‌کنندگان حسین بن علی بود اما در نبرد کربلا حضور داشت و تا سال ۷۱ ه‍.ق زنده بود.

نام و نسب

از برای حجار بن ابجر عجلی، نام‌های دیگری چون حجار بن الحرد، حجار بن حبرد، حجار بن المر، حجار بن الحر نیز گزارش شده است.

زندگی

حجار بن ابجر بن ابجر بن جابر عجلی صحابی است که پیامبر اسلام را درک کرده است. ابن‌درید در اخبار المنشوره نقل کرده که حجار به پدرش که مسیحی بود گفت: «می‌بینم هر کس به این دین درمی‌آید بزرگ شود، می‌خواهم من نیز داخل شوم.» پدرش پاسخ داد که صبر کند تا با هم به نزد عمر بروند و مبادا به کمتر از عالی‌ترین مقامات قناعت کند. حجار و پدرش نزد عمر رفتند و ابجر شهادتین را ادا کرد: «اشهد ان لا اله الاّ الله و ان حجاراً یشهد ان محمداً رسول‌الله.» عمر از او پرسید چرا خود شهادت نمی‌دهی؟ حجار پاسخ داد که امروز و فردایش مهمان است. پدر ابجر اندکی پیش از ترور علی بن ابی‌طالب، در آیین نصرانیت بود که درگذشت. طبرانی آورده است که جنازه ابجر توسط عبدالرحمان بن ملجم از نزدیک گذرانده شد و در تشییع جنازه وی، پسرش حجار همراه دسته‌ای از مسلمانان و برخی مسیحیان حضور داشتند. جوالیقی نیز گزارش کرده که حضین بن منذر دربارهٔ حجار نقل داستان کرده است.

در نبرد کربلا

برخی از منابع دیگر او را از حاضران در نبرد کربلا گزارش کرده‌اند که در سپاه عمر بن سعد حاضر بود. او پیشتر برای حسین بن علی نامه نوشته بود و از وی دعوت کرد تا به کوفه آید. در میانه نبرد کربلا، وقتی حسین بن علی خطاب به سپاهیان کوفه خطابه کرد و او و برخی دیگر از کسانی که برایش نامه نوشتند را یاد نمود؛ وی منکر ارسال نامه به سوی حسین بن علی شد.

پس از نبرد کربلا، او به کوفه بازگشت. وی در زمان قیام مختار، یکی از کسانی بود که توسط مختار با سه هزار نفر تعقیب شد اما موفق به فرار شد. تاریخ طبری گزارش کرده است که بعدتر با مصعب بن زبیر بیعت کرد و بعد از او نزد عبدالملک مروان خدمت می‌کرد. از تاریخ او تا سال ۷۱ ه‍.ق اطلاعات بیشتری در دست نیست جز اینکه تا آن زمان زنده بوده است. پس از آن سال نیز منبعی از سرنوشت او مطلبی منتشر نکرده است.

در هنر و رسانه

حجار بن ابجر در مجموعه تلویزیونی تنهاترین سردار، با بازیگری غلامرضا طباطبایی به تصویر کشیده شد.

پانویس

منابع

• پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه (۲۶ شهریور ۱۳۹۸). «حجار بن ابجر از قاتلان کربلا». hawzah.net. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.
• سایت پرسمان (۲۰ شهریور ۱۳۹۰). «حجار بن ابجر». porseman.com. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۴۰۴.
• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حجار بن ابجر عجلی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.