روحانیت شیعه افغانستان در نجف
روحانیت شیعهٔ افغانستان در نجف به حضور، تحصیل و فعالیت عالمان و طلاب شیعه افغانستان، شامل هزاره‌ها و دیگر اقوام شیعه افغانستان، در حوزه علمیه نجف اشرف در سده ۱۳۰۰ اشاره دارد. مهاجرت به نجف پس از کشتار شیعیان هزاره (۱۲۷۰ تا ۱۲۷۲ش) با دستور عبدالرحمن، حاکم کابل (حکومت: ۱۲۵۹ تا ۱۲۸۰ش) شدت یافت. نجف به‌عنوان یکی از کانون‌های فقه و اصول شیعهٔ دوازده‌امامی، در کنار جایگاه مرجعیت و حلقه‌های درسی، بستری برای جذب طلاب افغانستانی فراهم کرد.[۱]
در این دوره، شماری از طلاب افغانستانی در درس برخی استادان برجستهٔ حوزهٔ نجف حضور داشتند و سپس بخشی از آموخته‌های خود را به افغانستان بازآوردند. از جمله چهره‌هایی که در این چارچوب مطرح شده‌اند می‌توان به محمدعلی مدرس، محمدسرور واعظ بهسودی و قربان‌علی محقق کابلی اشاره کرد که فعالیت‌های علمی و مذهبی آنان در افغانستان و ایران با تألیف آثار فقهی و اصولی و نیز فعالیت در نهادهای دینی مرتبط دانسته شده است. افرادی مانند محمداسحاق فیاض نیز با اقامت در نجف، به مرجعیت دست یافتند.