زینب غزالی

زینب محمد الغزالی (زادهٔ ۱۹۱۷) فعال اسلامی و از پیشگامان جنبش زنان مسلمان در مصر بود. او از بنیانگذاران «مرکز عمومی بانوان مسلمان» و مسئول بخش خواهران در اخوان‌المسلمین محسوب می‌شود. الغزالی در زمینه‌های دینی قلم می‌زد و آثار متعددی دربارهٔ دعوت اسلامی و مسائل زنان تألیف کرد. او همچنین از مخالفان ختنهٔ زنان بود و این عمل را خشونتی علیه زنان می‌دانست.

زندگی

زینب محمد الغزالی در ۲ ژانویه ۱۹۱۷ در مصر متولد شد. پدرش فردی متدین و پایبند به قرآن بود که اهل روستای «میت یعیش» در استان دقهلیه مصر به شمار می‌رفت. خانواده وی عمدتاً به کار تجارت اشتغال داشتند.

زینب الغزالی در مدارس دولتی تحصیل کرد و علوم دینی، قرآن، حدیث و فقه را نزد استادان برجسته‌ای مانند شیخ عبدالمجید بنان (نماینده الازهر)، شیخ محمد سلیمان (رئیس بخش خطابه الازهر) و شیخ علی محفوظ فراگرفت. او همچنین از اندیشه‌های حسن البنا و حسن الهضیبی تأثیر پذیرفت.

فعالیت‌ها و مسئولیت‌ها

• از بنیانگذاران «مرکز عمومی بانوان مسلمان» و مسئول بخش خواهران در جماعت اخوان‌المسلمین
• ریاست مرکز بانوان مسلمان در سال ۱۹۳۶ با هدف ترویج دعوت اسلامی.
• نخستین مسئولیت از سوی حسن البنا: میانجی‌گری میان اخوان‌المسلمین و نحاس پاشا برای رفع سوءتفاهم.
• رد درخواست دیدار جمال عبدالناصر
• سفر به کشورهای اسلامی مختلف و مشارکت در کنفرانس‌ها و همایش‌ها
• در سال ۱۹۶۴، حکومت مرکز او را منحل و مجله «السیدات المسلمات» (بانوان مسلمان) را توقیف کرد.

آثار و تألیفات

انتشار مقالات متعدد در نشریات و مجلات عربی و اسلامی از جمله:

• ایام من حیاتی (ترجمه شده با عنوان‌های: «روزهای دعوت اسلامی» و «روزهای خاطره»).
• نحو بعث جدید (در دست ترجمه).
• نظرات فی کتاب الله.
• مشکلات الشباب و الفتیات.
• الی ابنتی (نامه‌های زینب الغزالی به دختران مسلمان).
• اسماء الله الحسنی.

مواضع و دیدگاه‌ها

زینب الغزالی از جمله نخستین زنان عربی بود که به صراحت با ختنه زنان مخالفت کرد.او که خود قربانی این عمل بود، در کتاب‌های خود به توصیف و نقد آن پرداخت.این عمل را مظهر خشونت علیه زنان دانسته و معتقد بود که ختنه نه تنها مشکلات جسمی، بلکه صدمات روحی جبران‌ناپذیری برای فرد، خانواده و جامعه به دنبال دارد.در دهه ۶۰ میلادی، در جلسه‌ای از انجمن پزشکان، ممنوعیت این عمل را مطرح کرد که با مخالفت اکثریت مواجه شد.مطالعاتش نشان داد که بسیاری از زنان از زیان‌های ختنه بی‌اطلاع بودند و برخی حتی آن را برای سلامتی و پاکی (تطهیر) مفید می‌دانستند. ریشه تاریخی این عمل را به آغاز نظام طبقاتی، پیدایش نسب پدری و تحمیل تک‌همسری فقط بر زنان نسبت داد.