عمره القضا
‘’‘عمرة القضاء’‘’، زیارت خانه خدا توسط پیامبر اسلام و حدود دو هزار تن از مسلمانان در ماه ذیالقعده سال هفتم هجری بود که در پی مفاد پیمان صلح حدیبیه مبنی بر قضای عمره ناتمام سال ششم انجام شد و مشرکان مکه طبق توافق، شهر را به مدت سه روز برای انجام مناسک مسلمانان ترک کردند.
زمینه تاریخی و حرکت به سوی مکه
در سال ششم هجری، پیامبر اسلام با حدود هزار و پانصد تن از یارانش به قصد زیارت خانه خدا رهسپار مکه شدند، اما با ممانعت مشرکان روبهرو گردیدند. این رویارویی به پیمان صلح حدیبیه انجامید که بر پایه آن، مقرر شد مسلمانان در آن سال به مدینه بازگردند و در سال بعد به مکه بیایند تا مشرکان شهر را سه روز برای آنان خالی کنند تا با آسودگی اعمال عمره را به جا آورند. در ماه ذیالقعده سال هفتم هجری، پیامبر فراخوان داد تا تمام شرکتکنندگان سال گذشته—به جز کسانی که در جنگ خیبر کشته شده یا در این فاصله درگذشته بودند—حرکت کنند. با پیوستن گروهی دیگر از مسلمانان، شمار کاروان به دو هزار نفر رسید. پیامبر ابورهم غفاری را جانشین خود در مدینه قرار داد و شصت شتر برای قربانی با خود همراه ساخت.[۱]
پیشقراولان و ورود به مکه
هنگامی که کاروان به ذوالحلیفه رسید، پیامبر دویست تن نیروی مسلح را با صد اسب به فرماندهی محمد بن مسلمه پیش فرستاد. این گروه تا مرالظهران پیش رفتند و در آنجا با دستهای از قریش روبهرو شده و خبر ورود پیامبر را دادند. با رسیدن این خبر، مردم مکه دچار نگرانی شدند و شهر را ترک کرده و به کوههای پیرامون رفتند. پیامبر سوار بر شتر خود، «عضباء»، در حالی که مسلمانان با شمشیرهای حمایلکرده گرداگرد او حلقه زده بودند، وارد شهر شد و مناسک طواف و سعی را سواره به پایان رساند.[۲]
انجام مناسک و بازگشت به مدینه
پس از اتمام طواف و سعی، پیامبر دستور داد شتران قربانی را در کوچههای مکه ذبح کنند. سپس گروهی را به بطن یأجج فرستاد تا از اسبها و جنگافزارهای بهجامانده در آنجا مراقبت کنند تا آن دویست تن محافظ نیز بتوانند به مکه آمده و اعمال خود را به جا آورند. پس از پایان مناسک، پیامبر به درون کعبه رفت و تا هنگام ظهر در آنجا ماند؛ در وقت ظهر به بلال حبشی فرمان داد تا بر بام کعبه اذان بگوید. مسلمانان تا ظهر روز چهارم در مکه اقامت داشتند و سپس با دستور پیامبر مبنی بر اینکه تا پیش از غروب کسی در مکه باقی نماند، شهر را ترک کردند و به مدینه بازگشتند.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمره القضا». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.