غزاله حروریه شیبانی
غزاله حروریه شیبانی، همسر شبیب بن یزید خارجی و از زنان مشهور در تاریخ اسلام بود که در قیام علیه امویان و حجاج بن یوسف ثقفی نقش‌آفرینی کرد و به شجاعت در میدان نبرد و فصاحت در کلام شهرت یافت.
زندگی
غزاله در موصل به دنیا آمد. او به همراه شوهرش شبیب بن یزید خارجی در سال ۷۶ هجری قمری بر عبدالملک بن مروان خروج کرد و در نبردهای گوناگون شجاعانه شرکت نمود. پس از کشته شدن شوهرش به دست حجاج بن یوسف ثقفی، غزاله به مدت یک سال تمام مبارزه با حجاج را ادامه داد؛ چنان‌که دربارهٔ او گفته‌اند: «أقامت غزالة سوق الضراب لأهل العراقین حولاً قمیطاً» (یعنی غزاله یک سال تمام بازار جنگ را برای مردم کوفه و بصره برپا ساخت).[۱]
جاحظ در کتاب «البیان و التبیین» غزاله را از زاهدان صاحب نطق و بیان شمرده است. او نقل می‌کند که غزاله، حجاج بن یوسف را از برابر خود راند و اشعار عمران بن حطان در هجو حجاج را بر او خواند: «أسدٌ علیَّ وفی الحروبِ نعامةٌ … فتخاءُ تنفرُ من صفیرِ الصافرِ / هلّا برزتَ إلی غزالةَ فی الوغی … بل کانَ قلبُکَ فی جناحَی طائرِ / صدعتْ غزالةُ قلبَهُ بفوارسٍ … ترکتْ مدابرهُ کأمسِ الدابرِ» (یعنی: بر من شیر ژیانی اما در نبردها شترمرغی ترسو که از صدای سوت می‌رمی! چرا در میدان جنگ با غزاله روبرو نشدی؟ بلکه دل تو بر بال‌های پرنده‌ای در پرواز بود! غزاله با سوارانش دل او را بشکافت و او را چون روز گذشته ناپدید ساخت).[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «غزاله حروریه شیبانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.