لبید بن ربیعه
لبید بن ربیعه، لبید بن ربیعه بن عامر بن مالک بن جعفر بن کلاب بن ربیعه بن عامر بن صعصعه، شاعر عرب در دوره پیش از اسلام و پس از آن و از شاعران نامدار معلقات سبع بود. او از قبیله قیس و از اشراف عرب به شمار می‌رفت و قصیده‌ای از او در مجموعه معلقات قرار دارد که با بیت «عَفَتِ الدِّیارُ مَحَلُّها فَمُقامُها» آغاز می‌شود. لبید اسلام آورد و به روایت منابع، پس از مسلمان شدن جز یک بیت شعر دیگری نسرود. در روایتی از پیامبر اسلام، سخن او «ألا کُلُّ شَیءٍ ما خَلا اللهَ باطِلُ» راست‌ترین سخن عرب معرفی شده است. بنا بر گزارش منبع، او حدود ۱۵۰ سال عمر کرد و در اواخر عمر در کوفه سکونت گزید؛ تاریخ درگذشتش در برخی منابع میان سال‌های ۵۶۰ تا ۵۶۱ میلادی ذکر شده است.[۱]
زندگی
لبید بن ربیعه از قبیله قیس و از شاعران برجسته عرب بود. او را از شاعران مُخَضرَم می‌شمارند؛ یعنی شاعرانی که هم دوره پیش از اسلام و هم دوره اسلامی را درک کردند. وی از اشراف قبیله خود بود و در میان شاعران عرب به استواری واژگان، شکوه عبارت‌ها، لطافت معانی و بهره‌گیری از حکمت در شعر شهرت داشت.
لبید اسلام را درک کرد، مسلمان شد و هجرت کرد. بنا بر گزارش منبع، او پس از مسلمان شدن دیگر شعر نسرود، جز این بیت:
الحمدُ للهِ إذْ لم يأتِني أجلي
حتّى لبستُ من الإسلامِ سربالاً
در گزارش دیگری آمده است که عایشه اشعار لبید را از بر داشت. همچنین از پیامبر اسلام نقل شده است که راست‌ترین سخن عرب، این بیت لبید است:
ألا كلُّ شيءٍ ما خلا اللهَ باطلُ
وكلُّ نعيمٍ لا محالةَ زائلُ
لبید در اواخر عمر در کوفه سکونت گزید. در منبع، با استناد به کتاب المنجد، زمان درگذشت او میان سال‌های ۵۶۰ تا ۵۶۱ میلادی ذکر شده است.[۲]
جایگاه شعری
لبید از صاحبان یکی از معلقات سبع است. قصیده او با این بیت آغاز می‌شود:
عَفَتِ الدِّيارُ مَحَلُّها فَمُقامُها
بِمِنىً تَأَبَّدَ غَوْلُها فَرِجامُها
شعر او به استواری و فخامت الفاظ، شکوه بیان، لطافت معانی و اشتمال بر حکمت شناخته می‌شود.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «لبید بن ربیعه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.