لیلی عامریه

لیلی عامریه، دختر مهدی بن سعد از قبیله بنی‌کعب بن ربیعه، در روایت‌های ادبی عرب معشوقه قیس بن ملوح، مشهور به مجنون، معرفی شده است. درباره تاریخی بودن این دو شخصیت و داستان عشق آن‌ها تردیدهایی وجود دارد. در روایت مشهور، قیس پس از دیدن لیلی دلباخته او شد و با وجود دیدارهای مکرر، پدر لیلی به سبب شهرت این عشق و اشعار قیس، با ازدواج آن دو مخالفت کرد و لیلی را به ازدواج مرد دیگری درآورد. اشعاری نیز به لیلی و مجنون درباره عشق و آشنایی دوران کودکی‌شان نسبت داده شده است. بنا بر برخی روایت‌ها، مجنون در سال ۶۸ قمری درگذشت و لیلی پیش از او از دنیا رفت.

زندگی و داستان عشق

لیلی عامریه دختر مهدی بن سعد و از قبیله بنی‌کعب بن ربیعه معرفی شده است. در روایت‌های ادبی، او معشوقه قیس بن ملوح، مشهور به مجنون، دانسته می‌شود؛ بااین‌حال، درباره اینکه این دو شخصیت تاریخی بوده‌اند یا در قالب داستانی افسانه‌ای شکل گرفته‌اند، اختلاف نظر وجود دارد.

در یکی از روایت‌ها آمده است که قیس روزی لیلی را در میان گروهی از زنان دید و به او دل بست. لیلی به اخبار گذشتگان و شعر شاعران علاقه داشت و قیس نیز در این زمینه آگاهی گسترده‌ای داشت. از آنجا که هر دو از یک قبیله بودند، بارها یکدیگر را ملاقات کردند. پس از مدتی، لیلی از قیس فاصله گرفت و خود را از او در حجاب قرار داد. قیس خواستار ازدواج با او شد، اما پدر لیلی به سبب شهرت عشق آن دو در میان مردم و اشعاری که قیس در این باره سروده بود، با این ازدواج مخالفت کرد و لیلی را به ازدواج مرد دیگری درآورد.

روایت دیگری آغاز آشنایی آن دو را به دوران کودکی نسبت می‌دهد؛ زمانی که با یکدیگر گوسفندان را شبانی می‌کردند. بنا بر این روایت، لیلی پس از بزرگ شدن از قیس فاصله گرفت. دو بیت زیر به مجنون و در وصف این دوران نسبت داده شده است:

تَعَلَّقْتُ لَیْلَى وَهْیَ ذاتُ تَمائِمٍ
وَلَمْ یَبْدُ لِلْأَتْرابِ مِنْ ثَدْیِها حَجْمُ

صَغیرَیْنِ نَرْعى البَهْمَ یا لَیْتَ أَنَّنا
إلى الآنَ لَمْ نَکْبَرْ وَلَمْ تَکْبَرِ البَهْمُ

اشعار منسوب به لیلی

اشعاری نیز به لیلی در وصف عشق خود به مجنون نسبت داده شده است. از جمله این ابیات:

کِلانَا مُظْهِرٌ لِلنّاسِ بُغْضاً
وَکُلٌّ عِنْدَ صاحِبِهِ مَکینُ

وَکَیْفَ یَفوتُ هذا النّاسَ شَیْءٌ
وَما فِی القَلْبِ تُظْهِرُهُ العُیونُ

درگذشت

برخی روایت‌هایی که داستان لیلی و مجنون را تاریخی می‌دانند، درگذشت مجنون را در سال ۶۸ قمری ذکر کرده‌اند. در همین روایت‌ها آمده است که لیلی پیش از او درگذشته بود.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «لیلی عامریه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.