صحبت لاری

صحبت لاری
نام اصلی	محمدباقر صحبت لاری
زاده	حدود ۱۱۶۲ ه‍. ق بیرم، ایران
درگذشته	۱۲۵۱ ه‍.ق (۸۹ سال) لار، ایران
تخلص	صحبت
پیشه	شاعر
ملیت	ایرانی
مذهب	شیعه
کتاب‌ها	دیوان صحبت لاری

صحبت لاری، با نام ملامحمدباقر لاری و متخلص به صحبت، شاعر و ادیب ایرانی سدهٔ سیزدهم هجری بود که از مردم بیرم در ناحیهٔ لار از توابع فارس به‌شمار می‌رفت.

زندگی

محمدباقر صحبت لاری (حدود ۱۱۶۲ ه‍.ق – ۱۲۵۱ ه‍.ق) شاعر متخلص به صحبت بود که در شیراز ادبیات و فقه آموخت و به بیرم بازگشت و به امامت جماعت و تألیف رسائل پرداخت. مورد لطف فتحعلی‌شاه قاجار و حکام وقت فارس بود. در اواخر عمر نابینا شد. مجموعهٔ اشعارش را حدود ۸۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ بیت نوشته‌اند و دیوانی از او به چاپ رسیده است.

ملامحمدباقر در آغاز تحصیلات خود در مدرسهٔ روستای رونیز به آموختن علوم دینی پرداخت، سپس به شیراز رفت و مدتی به تحصیل علوم گوناگون پرداخت. یکی از معاصران او در تذکرهٔ دلگشا از وی ستایش کرده و نوشته است که صحبت لاری از ذهنی نیرومند و حافظه‌ای قوی برخوردار بود و به همین سبب برهم‌درسان خود برتری یافت و به مرتبه‌ای بلند دست یافت.

او پس از پایان تحصیلات به لار بازگشت و به امامت جماعت و نیز تألیف رساله‌ها پرداخت. گفته شده است که وی از تاریخ گذشتگان آگاهی داشت، در حل مسائل دشوار توانا بود و در لغات عربی و فارسی و فنون ادب مهارت داشت. در روایتی از معاصرانش آمده است که در یکی از مجالس در شیراز از او خواستند قلیان بکشد، اما نخست از این کار خودداری کرد و گفت گمان دارد که در شرع حرام باشد، زیرا از «خبائث» است؛ ولی پس از گفت‌وگویی در این باره، از این نظر بازگشت.

درگذشت

بنابر گزارش برخی منابع، صحبت لاری در سال‌های پایانی عمر نابینا شد و سرانجام در سال ۱۲۵۱ قمری درگذشت.

آثار

گفته شده است که سروده‌های او بسیار بوده و شمار اشعارش را تا حدود سی هزار بیت نیز ذکر کرده‌اند. از جمله آثار او دیوان صحبت است که در آن قصاید و اشعار گوناگون گرد آمده است. از جمله قصاید او قصیده‌ای با مطلع «لمعاتُ وجهک أشرقت و شعاعُ طلعتک اعتلا» یاد شده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «صحبت لاری». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
• شریفی، محمد (۱۳۸۷). محمدرضا جعفری، ویراستار. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: فرهنگ نشر نو و انتشارات معین. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۴۴۳-۴۱-۸.