|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
مدرسه ناموس
مدرسه ناموس یکی از مدارس دخترانه تهران در دوره مشروطه بود که در سال ۱۲۸۶ خورشیدی به ابتکار طوبی آزموده تأسیس شد. این مدرسه پس از مدرسه دوشیزگان، بهعنوان دومین دبستان دخترانه و نخستین دبیرستان دخترانهای شناخته میشود که توسط یک ایرانی مسلمان بنیانگذاری شد. مدرسه ناموس در روند گسترش آموزش رسمی دختران نقش داشت و تا سالهای بعد بهصورت یک مرکز آموزشی متوسطه فعال بود.
تاریخچه
تأسیس
طوبی آزموده پیش از تأسیس مدرسه ناموس، در سال ۱۲۸۲ خورشیدی مدرسهای دخترانه با نام «پرورش» در تهران راهاندازی کرد که پس از چهار روز فعالیت تعطیل شد.[۱] پس از صدور فرمان مشروطیت، او در سال ۱۲۸۶ خورشیدی مدرسه ناموس را در بخشی از منزل خود در محله سنگلج تأسیس کرد. این مدرسه بهتدریج به یکی از مدارس متوسطه دخترانه تبدیل شد و در کنار آموزش رسمی، کلاسهایی برای آموزش بزرگسالان نیز برگزار میکرد.[۲]
مدرسه ناموس در سالهای بعد به خیابان فرمانفرما و سپس به خیابان شاهپور منتقل شد. این مدرسه تا پایان دوره دبیرستان به آموزش دختران پرداخت و در سال ۱۳۰۷ خورشیدی نخستین گروه فارغالتحصیلان آن موفق به دریافت مدرک دیپلم شدند. در ادامه، طوبی آزموده موفق شد شمار مدارس وابسته به این مجموعه را به شش شعبه افزایش دهد و تا سال ۱۲۹۳ خورشیدی چند هزار دانشآموز را جذب کند.[۳]
در اداره مدرسه ناموس، طوبی آزموده برای جلوگیری از مخالفتهای مذهبی، به رعایت ظواهر دینی اسلام در نامگذاری، برنامههای آموزشی و فعالیتهای جانبی توجه داشت. آموزش قرآن در برنامه درسی مدرسه قرار داشت و در برخی مناسبتها برنامههای مذهبی برگزار میشد. همچنین در بهکارگیری معلمان مرد محدودیتهایی اعمال میشد و در موارد خاص، آموزش تکمیلی برخی دانشآموزان در فضای خصوصی انجام میگرفت.[۴]
واگذاری به دولت
پس از درگذشت طوبی آزموده در سال ۱۳۱۵ خورشیدی، امتیاز دبیرستان به اسکندر آزموده واگذار شد و مدیریت آن به طوبی مشکات نفیسی سپرده شد. در سال ۱۳۱۹ خورشیدی، بهدلیل مشکلات مالی، دبیرستان با حفظ نام خود به وزارت فرهنگ منتقل شد و پس از آن مدیرانی از سوی این وزارتخانه برای اداره مدرسه منصوب شدند.[۵]
کادر آموزشی و دانشآموختگان
در راهاندازی مدرسه ناموس، طوبی آزموده از همراهی و راهنمایی حسن رشدیه بهره برد. بر اساس نظامنامه مدرسه، یکی از دختران رشدیه همواره در این مدرسه به تدریس میپرداخت.[۶] همچنین افرادی چون نصیرالدوله، سیدجوادخان سرتیپ و ادیبالدوله در تأسیس مدرسه نقش داشتند.[۷] از معاونان مدرسه ناموس میتوان به شمسالملوک مصاحب اشاره کرد که از دانشآموختگان همان مدرسه بود. شماری از فارغالتحصیلان مدرسه نیز بعدها بهعنوان دبیر در آن فعالیت کردند. زنانی مانند مریم اردلانی، فخری قویمی، طوبی مشکات نفیسی، فخرعظمی ارغون و عفت نجمآبادی از جمله همکاران آموزشی این مجموعه بودند.[۸]
نخستین گروه فارغالتحصیلان دبستان ناموس شامل توران آزموده، فخرعظمی ارغون، بیبی خلوتی، گیلان خانم، فرخنده خانم و مهرانور سمیعی بود که در سال ۱۳۰۷ خورشیدی مدرک دیپلم دریافت کردند.[۹] از دیگر دانشآموختگان این مدرسه میتوان به ایراندخت تیمورتاش، سیمین بهبهانی، مریم فیروز، توران امیرسلیمانی و شمسالملوک مصاحب اشاره کرد.[۱۰]
منابع
- ↑ رشدیه، شمسالدین (۱۳۶۲). سوانح عمر. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۱۴۸.
- ↑ آفاری، ژانت (۱۳۷۷). انجمنهای نیمه سری زنان در نهضت مشروطه. ترجمهٔ جواد یوسفیان. تهران: بانو. ص. ۲۹.
- ↑ شیخالاسلامی، پری (۱۳۵۱). زن در ایران و جهان. ص. ۸۶.
- ↑ «مدرسه ناموس در تهران». بانک اطلاعات رجال.
- ↑ خشایار وزیری، فخری (۱۳۵۲). کارنامه زنان مشهور ایران. تهران: وزارت آموزش و پرورش. ص. ۱۳۳–۱۳۵.
- ↑ قاسمی پویا، اقبال (۱۳۷۷). مدارس جدید در دوره قاجاریه، بانیان و پیشروان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. ص. ۳۲۸.
- ↑ شهبازی فراهانی، داریوش (۱۳۹۴). پرسه در دارالخلافه. ج. ۲. تهران: کتابسرا. ص. ۱۳۴–۱۳۵.
- ↑ خشایار وزیری، فخری (۱۳۵۲). کارنامه زنان مشهور ایران. تهران: وزارت آموزش و پرورش. ص. ۱۱۴.
- ↑ بامداد، بدرالملوک (۱۳۴۷). زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. ج. ۱. تهران: ابنسینا. ص. ۴۱–۴۲.
- ↑ «دانشآموختگان مدرسه ناموس». بانک اطلاعات رجال.