مسجد نور

مسجد نور (قائم آل محمد) از مساجد قدیمی تهران در محله خانی آباد نو است که توسط بتول عبده وقف شد و با همکاری اهالی محل ساخته شد. این مسجد علاوه بر جایگاه مذهبی، نقش مهمی در اجتماع محله و فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی ایفا می‌کند.

موقعیت

مسجد نور در محله خانی آباد، خیابان مولوی، خیابان تختی واقع است. کوچه جنوبی مسجد که ورودی آن در آن واقع است، کوچه قائم نام دارد و به همین دلیل مسجد به نام این کوچه نیز شناخته می‌شود. اطراف مسجد عمدتاً ساختمان‌های تجاری (به ویژه صنف شیشه فروشی) قرار دارند. زمین مسجد توسط بتول عبده وقف شد و اهالی در ساخت آن مشارکت داشتند.

بنای مسجد

مسجد نور در زمینی به مساحت حدود ۲۰۰ متر مربع قرار دارد. ورودی مسجد مستطیل شکل و فلزی است و اطراف آن با کتیبه کاشی‌کاری خشتی با زمینه فیروزه‌ای و نقوش اسلیمی و ترنج تزئین شده است. بر روی کتیبه عبارات مذهبی و اسماء الحسنی درج شده است. در بالای کتیبه، چند پنجره فلزی قرار دارد که نور شبستان را تأمین می‌کند. در سمت راست ورودی اصلی، ورودی کوچکی به اشکوبه مخصوص نماز زنان وجود دارد. از طریق دالان و دفتر مسجد می‌توان به شبستان نود متری دسترسی یافت. سقف شبستان دارای نورگیر مرکزی و بیست پنجره بزرگ است. در زیر پنجره‌ها، کتیبه گچ‌بری شده با زمینه سبز و نقش آیه‌الکرسی نصب شده است. سقف نورگیر با شمسه شانزده پر و آینه‌کاری تزیین شده است. اشکوبه مخصوص زنان با نرده‌های فلزی مزین به اسلیمی از بخش اصلی جدا شده و پرده‌ای جلوی آن نصب است. محراب کوچک مستطیل شکل و نیم هشت مسجد با کاشی‌کاری خشتی، گل و بوته، ترنج و اسلیمی هفت رنگ تزیین شده و بر روی ترنج سفید، قسمتی از آیه ۳۹ سوره آل‌عمران نقش بسته است. منبر چوبی سه پله‌ای با قاب‌های چوبی دارای قدمت حدود چهل سال است.

تاریخچه

براساس کتیبه‌های سردر مسجد، بازسازی اصلی آن در سال ۱۳۵۶ انجام شده و پس از آن تعمیرات جزئی صورت گرفته است. مهم‌ترین تغییرات شامل احداث دالان در ضلع جنوبی، ایجاد صندوق قرض‌الحسنه و کتابخانه بوده است.

مدیریت و متولیان

قدیمی‌ترین متولی مسجد حسین حق‌شناس بوده که تا سال ۱۳۶۹ هجری شمسی امامت جماعت را برعهده داشت. از سال ۱۳۷۲، مجید مصلح متولی و امام مسجد است.

موقوفات

مسجد نور به جز یک باب خانه نزدیک مسجد، موقوفه دیگری ندارد.