ملاحبیب الله کاشانی
ملاحبیب‌الله کاشانی، از عالمان شیعه در قرن چهاردهم قمری بود که در فقه، اصول، حکمت، اخلاق، عرفان و برخی علوم دیگر تبحر داشت. او نزد عالمانی چون سید حسین، شیخ محمد اصفهانی و میرزا ابوالقاسم کلانتری تحصیل کرد و در جوانی اجازه روایت و اجازه اجتهاد گرفت. کاشانی بیشتر عمر خود را در انزوا گذراند و به تألیف و تدریس پرداخت. از او آثار متعددی در زمینه تفسیر، اخلاق، ادعیه، زیارت‌نامه‌ها، فقه، اصول، ادبیات و علوم دیگر برجای مانده است. وی در ۲۳ جمادی‌الآخر سال ۱۳۴۰ قمری درگذشت.[۱]
زندگی
ملاحبیب‌الله بن علی‌مدد بن رمضان کاشانی، از عالمان شیعه در قرن چهاردهم قمری بود. منبع، او را فردی عابد، زاهد، متقی و متمایل به عرفان معرفی می‌کند که به اخلاق نیکو شهرت داشت. تنوع آثار او نیز نشان‌دهنده آشنایی‌اش با علوم دینی و برخی علوم دیگر، از جمله علوم غریبه، بود. او قریحه شاعری نیز داشت.[۲]
بنا بر شرحی که کاشانی در کتاب «لباب الالباب» از زندگی خود آورده است، در چهارده‌سالگی تحصیل صرف، نحو و مقدمات علوم رایج را به پایان رساند. سپس نزد حاج سید حسین و چند تن دیگر به فراگیری فقه و اصول پرداخت. بخشی از کتاب «فصول» را نزد شیخ محمد اصفهانی، خواهرزاده صاحب فصول، و قسمت عمده‌ای از کتاب «رسائل» شیخ مرتضی انصاری را نزد حاج میرزا ابوالقاسم کلانتری تهرانی آموخت. همچنین بخشی از حکمت را از شاگردان برجسته حاج ملاهادی سبزواری فراگرفت.[۳]
او در شانزده‌سالگی اجازه روایت و در هجده‌سالگی اجازه اجتهاد را از استادش حاج سید حسین دریافت کرد. کاشانی بیشتر عمر خود را در انزوا گذراند و اوقاتش را به تألیف و تدریس اختصاص داد.[۴]
آثار
ملاحبیب‌الله کاشانی آثار متعددی در موضوعات گوناگون تألیف کرد. فهرست آثار ذکرشده در منبع عبارت است از:
- «اسرار العارفین فی الاخلاق و المعارف»
- «اصطلاحات الصوفیه»
- «اصطلاح علم الجفر»
- «الانوار السانحه فی تفسیر الفاتحه»
- «ایضاح الریاض»، حواشی بر «ریاض المسائل»
- «تذکرة الشهداء»
- «تشویقات السالکین الی معارج الحق و الیقین»
- تفسیر سوره جمعه
- تفسیر سوره دهر
- تفسیر سوره فتح
- تفسیر سوره ملک
- «توضیح البیان فی تسهیل الاوزان»، چاپ‌شده در تهران
- «توضیح السبل فی بیان الادیان»
- «جذبة الحقیقه فی شرح دعاء کمیل»
- «جنة الحوادث فی شرح زیارة الوارث»
- «حقائق النحو»
- «الدر المکنون فی شرح دیوان المجنون»
- «رجوع الشیاطین فی رد الملاعین»، در رد بابیه
- «ریاض الحکایات»، در قصص و امثال مضحک، چاپ‌شده در تهران
- «السر المستتر فی الطلسمات و الدعوات»
- شرح جوشن صغیر
- شرح سحور
- شرح صنمی قریش
- شرح عدیله
- شرح زیارت عاشورا
- شرح قصیده حمیری
- شرح قصیده فرزدق
- شرح قصیده لامیة العجم
- «العشرة الکامله»، در تجوید
- «عقائد الادیان»، شرح فارسی دعای عدیله کبری
- «القواعد الربانیه»، در اخلاق
- «کشف السحاب فی شرح الخطبة الشقشقیه»
- «لباب الالباب فی الالقاب الاطباب»
- «مصاعد الصلاح فی شرح دعاء الصباح»
- «منتخب الامثال فی الامثال العربیه»
- «منتقد المنافع فی شرح المختصر النافع»
- «نخبة التبیان فی علمی المعانی و البیان»
- «وسیلة الاخوان الی احکام الایمان»
- «وسیلة المعاد»
- «هدایة الضبط فی علم الخط»
کاشانی منظومه‌های بسیاری نیز در فقه، اصول، عقاید، بیان، بدیع و درایه سروده بود.[۵]
درگذشت
ملاحبیب‌الله کاشانی در ۲۳ جمادی‌الآخر سال ۱۳۴۰ قمری درگذشت. در منبع، ابیاتی به‌عنوان ماده تاریخ درگذشت او نقل شده است که مضمون آنها اشاره به رفتن او از دنیا و آرامگاهش در بهشت جاودان دارد.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ملاحبیب الله کاشانی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ملاحبیب الله کاشانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.