مسابقه دانش‌دخت
اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما می‌توانید در مسابقه مقاله‌نویسی دانش‌دخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهره‌مند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقه‌مندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد.

نجم‌السلطنه

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ملک‌تاج فیروز ملقب به نجم‌السلطنه (۱۲۳۳–۱۳۱۱ ه.ش) مادر محمد مصدق و از شاهزادگان قاجار بود. او از دختران فیروز میرزا فرمانفرما، نوه فتحعلی‌شاه، و از واقفان زن دوره پهلوی اول به‌شمار می‌رفت.

زندگی

ملک‌تاج در تاریخ ۹ بهمن ۱۲۳۳ هجری شمسی متولد شد.[۱] پدر او فیروز میرزا نصرت‌الدوله ملقب به فرمانفرما، فرزند عباس میرزا و نوه فتحعلی‌شاه بود و مادرش حاجیه هماخانم، دختر بهمن میرزا بهاءالدوله بود.[۲] والدین نجم‌السلطنه چهار فرزند داشتند: سه دختر و یک پسر. دختر ارشد نجم‌السلطنه، دومی سرورالسلطنه و کوچک‌ترین فرزند عبدالحسین میرزا فرمانفرما بود.[۳]

نجم‌السلطنه سه بار ازدواج کرد و هر بار با فرزندانی کوچک بیوه شد.[۴] همسر اولش مرتضی قلی‌خان وکیل‌الملک کرمانی بود که در ۱۶ سالگی با او ازدواج کرد و پس از فوت او، همسر دومش میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر شد و حاصل این ازدواج محمد مصدق و آمنه دفترالملوک بود.[۵] پس از فوت همسر دوم، در ۱۳۱۱ نجم‌السلطنه با میرزا فضل‌الله خان وکیل‌الملک دیبا ازدواج کرد و حاصل این ازدواج پسر او ابوالحسن (ثقه‌الدوله) دیبا بود.[۶]

درگذشت

او در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۱۱ درگذشت.[۱]

ویژگی‌های فردی

به گفته منابع، نجم‌السلطنه فردی هوشمند، حساس و پرجنب‌وجوش بود. او مؤمن و پایبند به دین، علاقه‌مند به زیارت اهل بیت و دارای زندگانی ساده و بی‌آلایش بود.[۷][۸][۹] گفته شده که ملک‌تاج نفوذ عمیقی بر محمد مصدق داشت و در تصمیم‌های خصوصی و عمومی او نقش فعالانه ایفا می‌کرد. مصدق توصیه‌ها و پندهای مادرش را در زندگی خود لحاظ می‌کرد.[۱۰]

نجم‌السلطنه زنی خیّر و واقف بود و بخشی از دارایی خود را به امور خیریه اختصاص داد. او در ساخت بیمارستان نجمیه و مشارکت در ساخت بقعه امامزاده داود و مسجد شاهزاده خانم نقش داشت.[۱۱]

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ منصوره اتحادیه (۱۳۸۸). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری نموده‌اند؛ زندگی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه 1311-1233ش/1350-1270ق. تهران: تاریخ ایران. ص. ۲۳-۲۷.
  2. مهرماه فرمانفرمائیان (۱۳۷۷). زندگی‌نامه عبدالحسین میرزا فرمانفرما. تهران: نشر توس. ص. ۳۰.
  3. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۲۴-۲۵.
  4. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۱۴.
  5. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۴۲-۴۳.
  6. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۴۹.
  7. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۲۶.
  8. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۶۴-۶۵.
  9. منصوره اتحادیه (۱۳۸۹). زنانی که زیر مقنعه کلاهداری کردند؛ زندگانی ملک تاج خانم نجم‌السلطنه. تهران: نشر تاریخ ایران. ص. ۱۱۸-۱۱۹.
  10. همایون کاتوزیان (۱۳۷۱). مصدق و نبرد قدرت در ایران. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا. ص. ۲۲.
  11. باقر عاقلی (۱۳۸۰). شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. ج. ۳. تهران: نشر گفتار با همکاری نشر علم. ص. ۱۴۵۴.