مسابقه دانش‌دخت
اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما می‌توانید در مسابقه مقاله‌نویسی دانش‌دخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهره‌مند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقه‌مندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد.

نماز زنان در اسلام

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو

معنی نماز

نماز مهم‌ترین عمل عبادی مسلمانان که مشتمل بر اذکار و حرکات خاصی است. در روایات از آن به عنوان «ستون دین» و «شرط قبولی دیگر اعمال» یاد شده است. نماز احکام و آداب خاصی دارد؛ از جمله اینکه باید با وضو و رو به قبله خوانده شود. همچنین به دو شکل فُرادا و جماعت خوانده می‌شود و به جماعت‌خواندن آن توصیه شده است.

نمازها به واجب و مستحب تقسیم می‌شوند: نمازهای واجب عبارت‌اند از: نمازهای یومیه، نماز آیات، نماز طواف، نماز میت، نماز قضای والدین و نمازی که به سبب نذر، عهد و قسم واجب شده است. نافله‌های یومیه و نماز شب هم از نمازهای مستحب‌اند.[۱]

تفاوت زن و مرد در نماز

مرد و زن در تمام واجبات نماز با هم یکسان‌اند؛ چراکه ادلۀ نماز عمومیت دارند و شامل مرد و زن می‌شوند.

در روایتی، علی بن یقطین از امام کاظم(ع) دربارۀ اندزاۀ بلندی صدا در قرائت نماز زنان می‌پرسد؛ و حضرت در پاسخ می‌فرمایند: «به اندازه‌ای که بشنود.»

همچنین در روایتی از علی بن جعفر از برادرشان امام کاظم(ع) آمده است:

«از ایشان دربارۀ بلندخواندن نماز زنان در نماز واجب پرسیدم. فرمودند: نه! مگر زمانی که زنی امامت زنان را برعهده گرفته باشد. در این صورت باید به اندازه‌ای که صدای قرائتش را بشنوند بلند بخواند.»[۲]

مقدار پوشش زن در نماز

بر زنان واجب است در نماز تمام بدن و موى خود را به غير از صورت به مقدارى که شستن آن در وضو واجب است و دست‏ها تا مچ و پاها تا مفصل ساق با پوششى که کاملاً بدن را مى‏پوشاند، بپوشانند و در حضور نامحرم پاها را نيز بايد بپوشانند.[۳]

چرایی پوشش زن در برابر خداوند

بی‌گمان خداوند از همه چیز در همه حال با خبر است و پوشیده و پنهان براى او مفهومى نـدارد. بـا بـنـدگـان خـود نیز نامحرم نیست، ولى انسان در حال عبادت خود را در حضور خدا می‌بیند و با او سخن می‌گوید، در چنین حالى باید مناسب‌ترین لباس را در حـضـور او بپوشد. روشن است که مناسب‌ترین لباس براى زن، همان لباس کامل است؛ یعنى لباسى که نشانۀ عفت و پاک‌دامنى او است و بهترین حالات او را منعکس می‌کند. تنها چنین لباسى شایسته‌ی حال عبادت است. [۴]

احکام نماز زنان

اذان و اقامه بر زن همچون مرد مستحب است با اين تفاوت که استحباب آن بر زن مؤکد نيست، بر خلاف مرد. چنان که برای زن به جای اذان و اقامه اکتفا به تکبیر و شهادتین، بلکه تنها شهادتين جایز است. بنابر قول مشهور بر زن واجب است در صورت حضور مرد نامحرم، اذان و اقامه را آهسته بگويد.

بنابر قول مشهور، از شرایط موذن در اذان اعلام و نيز اذان نماز جماعت مردان نامحرم مرد بودن مؤذن است. برخی قدما اذان زن را برای مردان اجنبی نيز کافی دانسته‌اند.

چسبيده بودن پاها به هم و دستها به سينه در حال قیام برای زن مستحب است.

در رکوع، خم شدن به اندازه‌ای که دستها به زانوها برسد واجب است؛ ليکن برخی نسبت به زن گفته‌اند: رساندن دستها به قسمت بالای زانو (رانها) کفايت می‌کند. در مقابل، بعضی در مقدار واجب انحنا تفاوتی بين زن و مرد قائل نشده‌اند؛ هرچند در انحنای مستحب گفته‌اند: مستحب است زن کمتر از مرد خم شود؛ يعنی به اندازه‌ای که سر انگشتان دستش به زانو برسد و کف دستهايش بر ران بالای زانو قرار گيرد.

بر زن مستحب است هنگام فرود آمدن برای سجده، ابتدا زانوهايش را بر زمين بگذارد و پس از آن دستهايش را. در سجده نيز بر خلاف مرد هر دو ذراعش را بر زمين فرش کند و اعضايش را به هم بچسباند و هنگام برخاستن، راست و عمود بلند شود، بدون آنکه باسنش را بالا بياورد.

تورک در تشهد، بلکه ديگر حالتهای نماز برای زن مستحب نيست؛ بلکه مستحب است زن در حال تشهد باسن خود را بر زمين بگذارد و ران و ساق پاهايش را از زمين بلند کند، به گونه‌ای که قدمها روی زمين قرار گيرد.

نماز جمعه و عید فطر و قربان با وجود شرايط وجوب آن بر زنان واجب نيست.

امامت زن برای زنان در نمازهای واجب و نيز نمازهای مستحب که خواندن آنها به جماعت مشروع است، مانند نماز عید فطر و قربان در عصر غیبت، بنابر قول مشهور صحیح است. برخی صحت امامت زن را به نماز مستحب محدود کرده‌اند.

بر زن بالغ آزاد واجب است تمامی بدن خود را در نماز بپوشاند؛ خواه بيننده‌ای باشد يا نباشد. صورت، دستها از سر انگشتان تا مچ و به قول مشهور، قدمها از سر انگشتان تا مچ پا از اين حکم استثنا شده‌اند.

پوشيدن لباس زرباف و حتی ابریشم خالص و نيز استفاده از زیور آلات برای زن در نماز و غير نماز جایز است.

  1. «نماز».
  2. «تنها تفاوت زن و مرد در واجبات نماز».
  3. «مقدار پوشش نماز برای زن و مرد».
  4. «آیا خداوند با زنان نامحرم است که آنان باید در حال نماز، حجاب داشته باشند ؟».