کریم خان کرمانی
کریم‌خان کرمانی، معروف به حاج محمدکریم‌خان کرمانی، از عالمان شیخیه در قرن سیزدهم قمری و از شاگردان سید کاظم رشتی بود. او به‌عنوان رئیس و بنیان‌گذار شاخه‌ای از شیخیه شناخته می‌شود که پیروانش به حاجی‌خانی معروف‌اند. کریم‌خان در زمینه‌های علوم عقلی و نقلی فعالیت داشت و آثاری در کلام، حدیث، پزشکی و دفاع از عقاید شیخیه تألیف کرد. او در دوران ناصرالدین‌شاه رساله‌ای در رد بابیه نوشت و در سال ۱۲۸۸ قمری در کرمان درگذشت.[۱]
زندگی
حاج محمدکریم‌خان کرمانی، فرزند ابراهیم‌خان قاجار کرمانی، از عالمان شیخیه در اواخر قرن سیزدهم قمری بود. او از شاگردان سید کاظم رشتی به شمار می‌رفت و بنا بر برخی گزارش‌ها، در درس شیخ احمد احسائی نیز شرکت کرده بود. وی ریاست شاخه‌ای از شیخیه را بر عهده داشت که به نام او، حاجی‌خانی، شناخته می‌شد. گروهی از پیروان سید کاظم رشتی او را رکن چهارم از ارکان اصول اعتقادی خود می‌دانستند.[۲]
در متن منبع، عبارتی از سید محمدعلی باب درباره کریم‌خان نقل شده است: «إنّ الکریم کان فی الکرمان کریماً». همچنین، کریم‌خان در دوران ناصرالدین‌شاه رساله‌ای در رد باب نوشت که به چاپ رسید.[۳]
آثار
از آثار کریم‌خان کرمانی می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد:
- «ارشاد العوام»: اثری فارسی در زمینه عقاید که به چاپ رسیده است.
- «تقویم المعراج»: در پاسخ به ایرادهایی که بر شیخیه مطرح شده بود.
- «جوامع العلاج»: کتابی در پزشکی به زبان عربی که میرزا حسن بن علی‌اکبر محیط کرمانی آن را به فارسی ترجمه کرد.
- «جهادیه»: اثری فارسی که در سال ۱۲۷۳ قمری، هم‌زمان با ورود نیروهای انگلیسی به بوشهر، برای تشویق مردم به جهاد نوشته شد.
- «دقایق العلاج»: اثری در پزشکی.
- «رجوم الشیاطین».
- «الفطرة السلیمة و الطریقة المستقیمة».
- «فصل الخطاب»: اثری در حدیث.[۴]
درگذشت
کریم‌خان کرمانی در سال ۱۲۸۸ قمری در کرمان درگذشت.[۵]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «کریم خان کرمانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.