یاشماق

یاشماق (/yā(a)šmāq/) یا یشماق نوعی روسری است که زنان ترکمن بر سر می‌گذارند.

تعریف

یاشماق/yā(a)šmāq/ نوعی روسری است که سر و نیمه پایین صورت را می‌پوشاند و به آن دهان‌بند نیز گفته می‌شود. یاشماق یا یشماق روسری بزرگی است که زنان ترکمن برای پوشاندن سر و نیمه پایین صورت می‌پوشند. این واژه همچنین به معنای پارچه‌ای است که ناحیه دهان و چانه را می‌پوشاند.

جنس و شکل

یاشماق معمولاً روسری نازک، چهارگوش و منقوش است که زمینه‌ای ساده یا مشکی داشته و گاه حاشیه‌های آن سوزن‌دوزی شده یا نقش‌های رنگی مانند زرد و نارنجی دارد.

کاربرد

زنان ترک و ترکمن برای پوشش سر و بخشی از صورت خود از یاشماق استفاده می‌کنند. در برخی مناطق این پوشش تنها برای عروس و به نشانه احترام استفاده می‌شود. نوع بستن یاشماق در برخی ایلات به گونه‌ای است که سر و تمام صورت را می‌پوشاند، اما معمولاً سر و نیمه پایین صورت پوشانده می‌شود.

پوشاک محلی ارامنه

ارامنه فریدن نیز به پوششی که دهان و چانه زنان را می‌پوشاند یاشماق می‌گفتند. این پوشش پارچه‌ای چهارگوش از جنس ململ بود و تنها هنگام غذا خوردن برداشته می‌شد. عروس‌ها پس از تولد فرزند پسر می‌توانستند بدون این پوشش صحبت کنند و در برخی مناطق زنان برای تزئین، دستمالی رنگی و گلدار به نام دنچگال روی آن می‌بستند.