خثعم
خثعم قبیلهای عربی از شاخه قبایل قحطانی و کهلانی است که در نواحی سروات یمن و حجاز سکونت داشت. در دوره جاهلی بت ذوالخلصه را میپرستیدند که جایگاه آن «کعبه یمانیه» نامیده میشد. پس از گسترش اسلام افراد این قبیله در مناطق مختلف پراکنده شدند. منابع تاریخی از شاخههای مختلف این قبیله و نیز از آثاری دربارهٔ تاریخ و نسب و اشعار آنان یاد کردهاند.
جایگاه
خثعم نام یکی از قبایل عربی منسوب به خثعم بن انمار بن اراش است. این قبیله از شاخه قبایل کهلانی و در شمار اقوام قحطانی دانسته میشود و از تبارهای شناختهشده عرب در دوره پیش از اسلام بهشمار میرفت. محل سکونت فرزندان خثعم در نواحی کوهستانی سَروات در یمن و حجاز گزارش شده است. گزارشهایی دربارهٔ محلهای سکونت این قبیله نیز وجود دارد؛ از جمله گفته شده است که کوههای سَروات از مناطق زندگی آنان بوده و روستای راسب میان مکه و طائف نیز از محلهای مرتبط با آنان بهشمار میآمده است. در برخی منابع، شاخههای اصلی این قبیله چهار گروه شهران، ناهس، کود و اکلب معرفی شدهاند. همچنین کتابی با عنوان «اخبار خثعم» دربارهٔ تاریخ، نسبها و اشعار این قبیله نگاشته شده است.[۱]
تاریخچه
در دوره جاهلی، بت آنان «ذوالخلصه» نام داشت و جایگاه آن گاه «کعبه یمانیه» خوانده میشد. قبیله بجیله نیز در پرستش این بت با آنان مشارکت داشت. پس از گسترش اسلام، افراد این قبیله در مناطق مختلف پراکنده شدند و تنها گروه اندکی در سرزمینهای اصلی خود باقی ماندند. در برخی منابع نسبشناسی آمده است که عثمان بن ابینسعه، که زمانی بر اندلس حکومت داشت، از این تبار بوده و فرزندان او در منطقهای به نام شذونه سکونت داشتهاند که به «دار خثعم» شهرت داشته است.[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خثعم بن انمار». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.