خالد بن سعید

خالد بن سعید بن عاص از صحابه و از نخستین مسلمانان بود که در دوره دعوت پنهانی، اسلام آورد و مدتی همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد. او در چند رویداد مهم دوره محمد حضور داشت، از نویسندگان نامه‌های او بود و مدتی نیز به عنوان عامل یمن منصوب شد. پس از درگذشت محمد ابتدا با ابوبکر بیعت نکرد، اما حدود یک سال بعد با او بیعت کرد. وی در جنگ‌های آغازین فتوحات شرکت داشت و در نبرد مرج الصفر در نزدیکی دمشق در سال ۱۳ یا ۱۴ قمری کشته شد.

زندگی

خالد بن سعید بن عاص بن امیه بن عبدشمس از صحابه و از نخستین مسلمانان بود. او در زمانی اسلام آورد که دعوت محمد در مکه به صورت پنهانی انجام می‌شد و از سومین یا چهارمین افرادی دانسته شده است که پس از آغاز بعثت مسلمان شدند. وی از همراهان نزدیک محمد بود و در اطراف مکه همراه او نماز می‌گزارد.

پدرش سعید، معروف به ابواحیحه، با مسلمان شدن او مخالفت کرد و وی را از این کار بازداشت، اما خالد بر تصمیم خود پایدار ماند. گفته شده است که پدرش او را به شدت زد و مدتی زندانی کرد و آب و غذا را از او دریغ داشت، با این حال او از اسلام بازنگشت. هنگام هجرت دوم مسلمانان به حبشه، خالد همراه همسر خزاعی خود به آنجا رفت. در حبشه فرزندش سعید و دختری به نام ام‌خالد به دنیا آمدند و او بیش از ده سال در آن سرزمین اقامت داشت.

در سال فتح خیبر همراه جعفر بن ابی‌طالب به نزد محمد رفت و در رویدادهایی مانند عمره القضاء، فتح مکه و جنگ‌های حنین، طائف و تبوک حضور داشت. ابن‌سعد در «طبقات» نوشته است که خالد برای محمد نامه می‌نوشت و نامه‌ای که برای مردم طائف دربارهٔ وظایف آنان فرستاده شد به دست او نوشته شد. همچنین در مذاکرات صلح با هیئت ثقیف میانجیگری داشت. محمد او را به حکومت یمن گماشت و تا زمان درگذشت محمد در آنجا بود.

پس از بازگشت به مدینه، در آغاز با ابوبکر بیعت نکرد و اعلام کرد که تنها با علی بیعت خواهد کرد. ابوبکر او را به بیعت دعوت کرد، اما او نپذیرفت. پس از گذشت حدود یک سال، هنگامی که ابوبکر از کنار خانه او می‌گذشت، خالد او را فراخواند و در همان‌جا با او بیعت کرد. خالد در جنگ اجنادین حضور داشت و در نبرد مرج الصفر در نزدیکی دمشق در سال ۱۳ یا ۱۴ قمری کشته شد. عمرو بن معدی‌کرب در ستایش او قصیده‌ای سروده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خالد بن سعید». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.