عمران بن شاهین

عمران بن شاهین بنیان‌گذار و نخستین حاکم سلسله شاهینیه (امیران بطیحه) در منطقه بطایح واقع در میان واسط و بصره بود. او پس از فرار به نیزارهای بطیحه، گروهی از ماهی‌گیران و راهزنان را گرد آورد و حکومتی مستقل تشکیل داد. وی سپاهیان معزالدوله دیلمی را شکست داد و پس از برقراری صلح، نزدیک به چهل سال بر این منطقه حکومت کرد.

زندگی

عمران بن شاهین در اصل از اهالی روستای جامده در حومه واسط بود و نسب مشخصی نداشت، اما در سواد عراق پرورش یافت و به قبیله بنی‌سلیم منسوب بود. او به دلیل ارتکاب قتل در میان قبیله خود، به نیزارها و باتلاق‌های منطقه بطایح (ناحیه‌ای گسترده میان واسط و بصره) گریخت و به صید ماهی و پرندگان روی آورد. با گذشت زمان، جمعی از صیادان و سپس گروهی از راهزنان به او پیوستند و او با رهبری این افراد، پایه‌های یک تشکیلات و دولت محلی را در آن منطقه بنا نهاد، به گونه‌ای که حاکمیت وابسته به عباسیان در واسط از مهار او ناتوان شد و وی استقلال خود را در بخشی از بطایح تثبیت کرد.

درگیری با آل‌بویه

معزالدوله دیلمی در سال ۳۳۸ قمری (نخستین سال تسلطش بر عراق) لشکری را از بغداد برای سرکوب عمران بن شاهین فرستاد، اما شکست خورد و عقب‌نشینی کرد. پس از نبردهای متعدد میان دو طرف، حکومت بغداد ناچار شد با عمران صلح کند و پذیرفت که منطقه بطایح به‌طور کامل تحت حاکمیت او باشد. تلاش‌های بعدی معزالدوله و فرزندش برای تسلیم کردن او نیز بی‌نتیجه ماند و عمران به مدت چهل سال حکومت مستقلی در این قلمرو داشت تا آن‌که به مرگ طبیعی درگذشت. فرزندانش مدتی حکومت را ادامه دادند، اما دولت شاهینیان دیری نپایید و سرانجام منقرض شد.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمران». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.