غصب: تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «‘’‘غصب’‘’ به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. در اصطلاح فقهی، غصب یعنی استقرار خودخوانده و بدون حق بر مال دیگری به گونه‌ای که تصرف در آن از صاحب اصلی منع شود؛ در صورتی که شخصی تنها مانع از تصرف صاحب م...» ایجاد کرد)
 
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
‘’‘غصب’‘’ به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. در اصطلاح فقهی، غصب یعنی استقرار خودخوانده و بدون حق بر مال دیگری به گونه‌ای که تصرف در آن از صاحب اصلی منع شود؛ در صورتی که شخصی تنها مانع از تصرف صاحب مال در مال خودش شود، غاصب نامیده نمی‌شود، اما اگر مال را تحت تصرف خود درآورد، غاصب محسوب شده و مسئولیت ضمان (جبران خسارت) بر عهده او خواهد بود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
'''غصب''' اصطلاحی در [[فقه|فقه اسلامی]] است به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. به شخص مرتکب این اقدام، '''غاصب''' گفته می‌شود.
== جایگاه غصب در احکام اسلامی ==
 
در آموزه‌های اسلامی، غصب یکی از بزرگ‌ترین گناهان شمرده شده است. پیامبر اکرم (ص) درباره غاصبان فرمودند که خداوند از چنین شخصی روی گردانیده و هر عمل خیری که انجام دهد، مورد نارضایتی خدا بوده و تا زمانی که توبه نکند و مال را به صاحبش برنگرداند، در نامه اعمالش ثبت نمی‌گردد. همچنین در حدیثی دیگر، تصاحب مال و ملک دیگری به ناحق، بزرگ‌ترین گناه معرفی شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
== معنای اصطلاحی ==
پیامبر اکرم (ص) نسبت به غصب حتی در مقادیر بسیار اندک هشدار شدید داده‌اند و فرمودند: «لعنت خدا بر کسی که حتی به اندازه یک وجب از زمین و حدود همسایه‌اش خیانت کند (آن را غصب کند)» و این عمل مایه ورود به دوزخ است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
غصب به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. در اصطلاح فقهی، غصب یعنی استقرار خودخوانده و بدون حق بر مال دیگری به گونه‌ای که تصرف در آن از صاحب اصلی منع شود؛ در صورتی که شخصی تنها مانع از تصرف صاحب مال در مال خودش شود، غاصب نامیده نمی‌شود، اما اگر مال را تحت تصرف خود درآورد، غاصب محسوب شده و مسئولیت [[ضمان]] (جبران خسارت) بر عهده او خواهد بود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
== حرمت تصرف در امانات و اموال دیگران ==
 
در روایات تأکید شده است که هر کس امانتی را نزد خود داشته باشد، مکلف است آن را به صاحبش بازگرداند. همچنین تصرف در مال دیگری جز با رضایت قلبی و درونی مالک آن، جایز نیست. این موضوع در توقیع شریف از ناحیه مقدسه حضرت ولی‌عصر (عج) نیز تأکید شده که می‌فرماید: «هیچ‌کس نمی‌تواند در مال دیگری تصرف کند مگر با اذن او».<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
== در منابع اسلامی ==
== سخنان امیرالمؤمنین (ع) ==
در آموزه‌های اسلامی، غصب یکی از بزرگ‌ترین [[گناه|گناهان]] شمرده شده است. محمد، [[محمد|پیامبر اسلام]] دربارهٔ غاصبان گفته است که [[خدا|خداوند]] از چنین شخصی روی گردانیده و هر عمل خیری که انجام دهد، مورد نارضایتی خدا بوده و تا زمانی که توبه نکند و مال را به صاحبش برنگرداند، در نامه اعمالش ثبت نمی‌گردد. همچنین در حدیثی دیگر، تصاحب مال و ملک دیگری به ناحق، بزرگ‌ترین گناه معرفی شده است. محمد نسبت به غصب حتی در مقادیر بسیار اندک هشدار شدید داده‌اند و گفت: «[[لعنت]] خدا بر کسی که حتی به اندازه یک وجب از زمین و حدود همسایه‌اش خیانت کند (آن را غصب کند)» و این عمل مایه ورود به [[جهنم|دوزخ]] است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
امیرالمؤمنین علی (ع) در بیان شدت پیامدهای غصب، فرمودند: «سنگِ غصبی در سرا (خانه)، گروِ ویرانی آن سرا است»؛ یعنی وجود مال غصبی در یک خانه، موجب نابودی آن می‌شود. ایشان همچنین بیان داشتند که تحمل سختی‌های بزرگ، مانند دردی شدید یا با زنجیر بسته شدن، برای آنان بسیار آسان‌تر از آن است که روز قیامت در حالی با خداوند و رسولش روبرو شوند که نسبت به برخی بندگان ستم کرده یا چیزی از مال‌های دنیوی را غصب نموده باشند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
 
در روایات تأکید شده است که هر کس [[امانت|امانتی]] را نزد خود داشته باشد، مکلف است آن را به صاحبش بازگرداند. همچنین تصرف در مال دیگری جز با رضایت قلبی و درونی مالک آن، جایز نیست. این موضوع در [[توقیعات امام زمان|توقیع]] از ناحیه [[حجت بن الحسن]] نیز تأکید شده که می‌فرماید: «هیچ‌کس نمی‌تواند در مال دیگری تصرف کند مگر با اذن او».<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref> [[علی بن ابی‌طالب]] در بیان شدت پیامدهای غصب، گفته است: «سنگِ غصبی در سرا (خانه)، گروِ ویرانی آن سرا است»؛ یعنی وجود مال غصبی در یک خانه، موجب نابودی آن می‌شود. ایشان همچنین بیان داشتند که تحمل سختی‌های بزرگ، مانند دردی شدید یا با زنجیر بسته شدن، برای آنان بسیار آسان‌تر از آن است که روز قیامت در حالی با خداوند و رسولش روبرو شوند که نسبت به برخی بندگان ستم کرده یا چیزی از مال‌های دنیوی را غصب نموده باشند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=غصب}}</ref>
 
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
== منابع ==
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=غصب|دانشنامه=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}


{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=غصب|دانشنامه=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}
[[رده:اصطلاحات فقهی]]
[[رده:اصطلاحات حقوقی]]
[[رده:گناهان کبیره در اسلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۹

غصب اصطلاحی در فقه اسلامی است به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. به شخص مرتکب این اقدام، غاصب گفته می‌شود.

معنای اصطلاحی

غصب به معنای گرفتن مال از صاحبش به زور، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهانی است. در اصطلاح فقهی، غصب یعنی استقرار خودخوانده و بدون حق بر مال دیگری به گونه‌ای که تصرف در آن از صاحب اصلی منع شود؛ در صورتی که شخصی تنها مانع از تصرف صاحب مال در مال خودش شود، غاصب نامیده نمی‌شود، اما اگر مال را تحت تصرف خود درآورد، غاصب محسوب شده و مسئولیت ضمان (جبران خسارت) بر عهده او خواهد بود.[۱]

در منابع اسلامی

در آموزه‌های اسلامی، غصب یکی از بزرگ‌ترین گناهان شمرده شده است. محمد، پیامبر اسلام دربارهٔ غاصبان گفته است که خداوند از چنین شخصی روی گردانیده و هر عمل خیری که انجام دهد، مورد نارضایتی خدا بوده و تا زمانی که توبه نکند و مال را به صاحبش برنگرداند، در نامه اعمالش ثبت نمی‌گردد. همچنین در حدیثی دیگر، تصاحب مال و ملک دیگری به ناحق، بزرگ‌ترین گناه معرفی شده است. محمد نسبت به غصب حتی در مقادیر بسیار اندک هشدار شدید داده‌اند و گفت: «لعنت خدا بر کسی که حتی به اندازه یک وجب از زمین و حدود همسایه‌اش خیانت کند (آن را غصب کند)» و این عمل مایه ورود به دوزخ است.[۲]

در روایات تأکید شده است که هر کس امانتی را نزد خود داشته باشد، مکلف است آن را به صاحبش بازگرداند. همچنین تصرف در مال دیگری جز با رضایت قلبی و درونی مالک آن، جایز نیست. این موضوع در توقیع از ناحیه حجت بن الحسن نیز تأکید شده که می‌فرماید: «هیچ‌کس نمی‌تواند در مال دیگری تصرف کند مگر با اذن او».[۳] علی بن ابی‌طالب در بیان شدت پیامدهای غصب، گفته است: «سنگِ غصبی در سرا (خانه)، گروِ ویرانی آن سرا است»؛ یعنی وجود مال غصبی در یک خانه، موجب نابودی آن می‌شود. ایشان همچنین بیان داشتند که تحمل سختی‌های بزرگ، مانند دردی شدید یا با زنجیر بسته شدن، برای آنان بسیار آسان‌تر از آن است که روز قیامت در حالی با خداوند و رسولش روبرو شوند که نسبت به برخی بندگان ستم کرده یا چیزی از مال‌های دنیوی را غصب نموده باشند.[۴]

پانویس

منابع

  • اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «غصب». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.