خبیب بن عدی

خبیب بن عدی از انصار و از شرکت‌کنندگان در جنگ بدر بود که در یکی از مأموریت‌های شناسایی اسیر شد و در مکه به دست مشرکان کشته شد. دربارهٔ چگونگی خریداری و کشته‌شدن او و نیز برخی رخدادهای مرتبط با زندانی شدن و پس از مرگش گزارش‌های گوناگونی در منابع تاریخی نقل شده است.

زندگی

خبیب بن عدی بن مالک بن مجدعه بن جحجبی بن عوف بن کلفه بن عوف بن عمرو بن عوف بن مالک بن اوس، از انصار و از تیره اوس بود. او در زمره شرکت‌کنندگان در جنگ بدر قرار داشت و در زمان محمد کشته شد.

در روایتی که از ابوهریره نقل شده، آمده است که محمد گروهی را برای مأموریت شناسایی فرستاد و عاصم بن ثابت بن ابی‌الافلح را بر آنان گماشت. در جریان این مأموریت، مشرکان خبیب بن عدی و زید بن دثنه را اسیر کردند و آنان را در مکه فروختند. قبیله «بنوالحارث بن عامر بن نوفل» خبیب را خریدند، زیرا گفته شده بود که او در جنگ بدر، حارث بن عامر را کشته بود. در گزارش‌های تاریخی شرح کشته‌شدن او با تفصیل آمده و بیتی نیز از او نقل شده است که مضمون آن بی‌اعتنایی به مرگ در راه خداست.

در روایتی از جابر آمده است که فردی به نام ابوسروعه، خبیب را کشت. دربارهٔ هویت این شخص اختلاف گزارش شده و گفته شده است که او یا عقبه بن حارث بوده یا برادر او. در برخی گزارش‌ها نیز آمده است که خریدار خبیب، حجیر بن ابی اهاب تمیمی، هم‌پیمان بنی حارث، بوده است و او را برای عقبه بن حارث خرید تا در برابر کشته شدن پدرش در بدر، خبیب را بکشد. همچنین گفته شده است که گروهی از کسانی که خویشانشان در بدر کشته شده بودند در خرید او مشارکت داشتند.

در گزارشی از ماریه دختر حجیر بن ابی‌اهاب، که بعدها مسلمان شد، آمده است که خبیب در خانه او زندانی بود. او نقل می‌کند که روزی خبیب خوشه‌ای انگور در دست داشت و از آن می‌خورد، در حالی که در آن سرزمین انگوری شناخته‌شده نبود. روایت دیگری نیز از تلاش برای بیرون آوردن او از محل نگهداری‌اش نقل شده است که در آن گفته شده هنگام رسیدن تعقیب‌کنندگان، جسد او بر زمین نهاده شد و زمین او را فرو برد و از این رو او را «بلیع الارض» نامیده‌اند. در گزارشی دیگر نیز آمده است که پس از کشته شدنش، صورت او به سوی قبله باقی ماند و هر بار که آن را برمی‌گرداندند دوباره به همان سمت بازمی‌گشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خبیب بن عدی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.