کاربر:Omid/صفحه تمرین

حقوق زنان در ایران

«حقوق زنان در ایران» به مجموعه‌ای از حقوق اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و مدنی زنان در جامعه اطلاق می‌شود؛ حقوقی که هدف آن تأمین برابری و عدالت جنسیتی و رفع تبعیض‌ها و محدودیت‌های موجود علیه زنان است. این حقوق شامل مسائلی مانند حق تحصیل، حق کار، حق مشارکت سیاسی، حق انتخاب پوشش، حقوق خانواده و حق امنیت فردی می‌باشد.

حقوق زنان در تاریخ ایران

انقلاب مشروطه ایران

زنان ایرانی نقش برجسته‌ای در جنبش مشروطه ایران (۱۲۸۳–۱۲۸۹ هجری خورشیدی / ۱۹۰۵–۱۹۱۱ میلادی) ایفا کردند.

زنان در امور عمومی مشارکت گسترده‌ای داشتند و در عرصه‌های مهمی نظیر روزنامه‌نگاری، مدارس و انجمن‌هایی که در سال‌های ۱۹۱۱–۱۹۲۴ میلادی در ایران رونق یافتند، نقش‌های کلیدی ایفا نمودند. از جمله زنان برجسته ایرانی که نقش حیاتی در انقلاب مشروطه داشتند، می‌توان به بی‌بی‌خانم استرآبادی، نورالهدی منگنه، محترم اسکندری، صدیقه دولت‌آبادی و قمرالملوک وزیری اشاره کرد. در اوایل قرن بیستم، شمار زیادی از زنان ایرانی به سوی روزنامه‌نگاری و نویسندگی روی آوردند. مجلهٔ دانش به‌عنوان نخستین نشریه تخصصی، به‌طور ویژه بر مسائل زنان تمرکز داشت. پس از آن، مجلاتی نظیر شکوفه، نامه بانوان، عالم نسوان و نسوان وطن‌خواه نیز در تهران منتشر شدند. همچنین، نشریاتی چون نسوان شرق در بندر انزلی، جهان زنان در مشهد، دختران ایران در شیراز و پیک سعادت نسوان در رشت به مسائل زنان در ایران می‌پرداختند.

دوران جمهوری اسلامی

در ایران، وضعیت حقوق زنان به‌طور تاریخی با تحولات و تغییرات قابل توجهی همراه بوده است. با وقوع انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷، دگرگونی‌های عمیقی در ساختارهای حقوقی و قانونی کشور ایجاد شد که مستقیماً بر حقوق و جایگاه زنان تأثیر گذاشت. پس از انقلاب، حقوق زنان در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گرفت و به‌عنوان یکی از اصول بنیادین آن مطرح شد. این قانون ضمن تأکید بر نقش زنان به‌عنوان مادران و اعضای مؤثر خانواده، بر حقوق برابر آنان در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نیز تأکید دارد. علاوه بر قانون اساسی، حقوق زنان در سایر قوانین مدنی، کیفری و حمایتی نیز بررسی شده است. قوانین مهمی همچون قانون حمایت خانواده، قانون کار و قانون مدنی به موضوعات مرتبط با حقوق زنان پرداخته‌اند. این قوانین تلاش کرده‌اند تا با ارائهٔ حقوق و امتیازات ویژه، ضمن حمایت از زنان، عدالت اجتماعی و اصول حقوق بشر را در چارچوب مبانی اسلامی حفظ و تقویت کنند.

منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران (مصوب جلسه ۵۴۶ مورخ ۱۳۸۳/۶/۳۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی)

«منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران با الهام از شریعت جامع اسلام و نظام حقوقی آن و با تکیه بر شناخت و ایمان به خداوند متعال و با هدف تبیین نظام‌مند حقوق و مسئولیت‌های زنان در عرصه‌های حقوق فردی، اجتماعی و خانوادگی تدوین گردیده است. این منشور اهتمام بر تبیین حقوق و تکالیف زنان در اسلام داشته و مبتنی بر قانون اساسی، اندیشه‌های والای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و رهبر معظم انقلاب و با بهره‌گیری از سند چشم‌انداز ۲۰ ساله و سیاست‌های کلی نظام و با لحاظ قوانین موجود و خلأها و کاستی‌های آن و به منظور تحقق عدالت و انصاف در جامعه زنان مسلمان می‌باشد.

ماده واحده

منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران بر اساس بندهای ۱ و ۱۸ وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی، به عنوان یک سند مرجع در سیاست‌گذاری امور فرهنگی و اجتماعی، در ۳ بخش، ۵ فصل و ۱۴۸ بند، در جلسه شماره ۵۴۶ مورخ ۱۳۸۳/۶/۳۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. کلیه دستگاه‌های ذی‌ربط مکلفند بر حسب وظایف دستگاهی و سازمانی خود، جهت سیاست‌گذاری، اتخاذ تدابیر قانونی، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی مربوط به زنان، قواعد و اصول مندرج در این منشور را رعایت نمایند. این منشور همچنین مبنای معرفی و تبیین جایگاه زن در نظام جمهوری اسلامی ایران در مجامع بین‌المللی قرار می‌گیرد.

تبصره: شورای فرهنگی و اجتماعی زنان موظف است هر دو سال یکبار پس از تصویب این منشور، نسبت به ارزیابی وضعیت زنان ایران اقدام نموده و گزارش ارزیابی خود را در خصوص پیشرفت‌های موجود در راستای تحقق این منشور و همچنین موارد نقض حقوق زنان، به شورای عالی انقلاب فرهنگی منعکس نماید.