سید مجتبی خامنهای: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''سید مجتبی خامنهای'''، یکی از فرزندان [[علی خامنهای | '''سید مجتبی خامنهای'''، یکی از فرزندان [[علی خامنهای]] است. از زندگی او اطلاعات زیادی وجود ندارد و منابع خبری، عموماً او را جانشین پدرش برای [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|مقام رهبری]] میدانند. گابریل نورونها، مشاور اسبق وزارت خارجه [[آمریکا]] در امور [[ایران]]، در اظهاراتی پس از درگذشت [[ابراهیم رئیسی]]، مدعی شد که اکنون او تنها گزینه جدی برای جانشینی رهبر جمهوری اسلامی ایران است.<ref>{{پک/بن|یورونیوز رئیسی|ک=یورونیوز فارسی|ف=مجتبی خامنهای و بحران جانشینی}}</ref> | ||
== زندگی == | |||
سید مجتبی حسینی خامنهای دومین فرزند [[سید علی خامنهای]] است و در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ در [[مشهد]] به دنیا آمد. او تحصیلات متوسطه خود را در مدرسه مذهبی [[مدرسه علوی|علوی]] گذراند و در دوران نوجوانی چند بار بهصورت کوتاهمدت در جبهههای [[جنگ ایران و عراق]] حضور یافت. مجتبی خامنهای در سال ۱۳۷۸، در حدود سیسالگی، برای ادامه تحصیل در علوم دینی به [[قم]] رفت و تحصیلات حوزوی خود را آغاز کرد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
در سالهای بعد نام او در برخی تحولات سیاسی ایران مطرح شد. نخستین بار در جریان انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۴، [[مهدی کروبی]] در نامهای به علی خامنهای به گزارشهایی درباره حمایت مجتبی خامنهای از یکی از نامزدهای انتخابات اشاره کرد. چهار سال بعد نیز در جریان انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸، برخی معترضان به نتایج انتخابات او را به دخالت در روند سیاسی کشور متهم کردند و نام او در شعارهای اعتراضی مطرح شد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
در سالهای بعد، مجتبی خامنهای عمدتاً به عنوان چهرهای کمظهور اما بانفوذ در ساختار قدرت [[جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] شناخته میشد. گزارشهایی درباره نقش او در اداره دفتر رهبری و ارتباط با نهادهای امنیتی و سیاسی منتشر شده است، هرچند او هیچ مسئولیت رسمی حکومتی نداشت. با افزایش سن علی خامنهای در سالهای پایانی زندگیاش، گمانهزنیها درباره احتمال جانشینی مجتبی خامنهای نیز افزایش یافت و در نهایت پس از [[کشتهشدن سید علی خامنهای|کشتهشدن رهبر]] پیشین، نام او به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی اعلام شد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
== چالش رهبری در ایران == | |||
خبرگزاریهای حکومتی در ایران از انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی و جانشین علی خامنهای خبر دادند. این خبر در حالی منتشر شد که از زمان کشتهشدن علی خامنهای در نخستین روز حملات [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و [[اسرائیل]] به مقر رهبری در ۹ حوت (۲۸ فوریه)، گمانهزنیها درباره جانشین احتمالی او افزایش یافته بود. همزمان با انتشار خبر کشتهشدن رهبر پیشین جمهوری اسلامی، این پرسش نیز مطرح شد که آیا مجتبی خامنهای، فرزند او، در همان حملات کشته شده است یا خیر.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
پس از چند روز سکوت خبری، رسانههای ایران گزارش دادند که مجتبی خامنهای زنده است و در حال «مشاوره و بررسی امور مهم کشور» است. در ادامه، گزارشهای غیررسمی از برگزاری نشستهای مجلس خبرگان رهبری برای تعیین رهبر جدید منتشر شد. این اخبار با واکنشهای متفاوتی در میان چهرههای سیاسی و رسانهای ایران همراه بود و بحث درباره جانشینی او را وارد مرحله تازهای کرد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
برخی از چهرههای سیاسی اصولگرا از احتمال انتخاب مجتبی خامنهای حمایت کردند. از جمله [[حمید رسایی]]، نماینده مجلس شورای اسلامی، در اظهاراتی غیرمستقیم از او با عنوان «آیتالله» یاد کرد و خواستار اقدام سریع مجلس خبرگان برای انجام وظیفه قانونی خود در انتخاب رهبر جدید شد. در مقابل، شماری از فعالان سیاسی و رسانهای این روند را مورد انتقاد قرار دادند. [[محمد مهاجری]]، روزنامهنگار اصولگرا، شتاب در تعیین رهبر جدید را اقدامی «مشکوک و بیمنطق» دانست و [[عباس آخوندی]]، وزیر پیشین راه و شهرسازی، انتخاب رهبر در شرایط جنگی را اقدامی «انحرافی» توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
در این میان، گزارشهایی درباره نحوه برگزاری جلسات [[مجلس خبرگان رهبری|مجلس خبرگان]] نیز منتشر شد. برخی منابع غیررسمی اعلام کردند که نشستهای مربوط به انتخاب رهبر ممکن است به دلایل امنیتی بهصورت غیرحضوری یا با حضور نمایندگان اعضا برگزار شده باشد. خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز از برگزاری مذاکرات مجلس خبرگان در «فضایی امن» خبر داد و اعلام کرد که مراحل پایانی بررسیها در حال انجام است و احتمال دارد نتیجه بهزودی اعلام شود.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
همزمان با این تحولات، گزارشهایی درباره حمله به دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری در شهر قم منتشر شد. برخی رسانهها اعلام کردند که این ساختمان هدف موشکهای آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است، هرچند جزئیات دقیقی درباره تلفات احتمالی این حمله منتشر نشد. این رویدادها در شرایطی رخ داد که کشور درگیر درگیریهای نظامی و بحران امنیتی گسترده بود.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در فاصله میان مرگ یا برکناری رهبر تا تعیین جانشین او، اداره کشور بر عهده [[شورای موقت رهبری]] قرار میگیرد. این شورا از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای [[شورای نگهبان]] تشکیل میشود و وظیفه دارد امور کشور را تا زمان انتخاب رهبر جدید مدیریت کند. با این حال، در نهایت حدود یک هفته پس از آغاز حملات نظامی، مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شد. | |||
در سطح بینالمللی نیز این تحولات با واکنشهایی همراه بود. [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، پیش از اعلام رسمی انتخاب مجتبی خامنهای اظهار داشت که هر فردی که به عنوان رهبر جدید ایران معرفی شود ممکن است هدف قرار گیرد. او همچنین در گفتوگویی با وبسایت آکسیوس احتمال همکاری با مجتبی خامنهای را رد کرد و او را فردی «ضعیف» توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|بی۱|ک=بیبیسی|ف=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|زبان=}}</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۶: | خط ۲۸: | ||
=== منابع === | === منابع === | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟|نشانی=https://www.bbc.com/dari/articles/cpd8pg29qw1o|تاریخ=۹ مارس ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|بی۱}}|نویسنده=بیبیسی فارسی|کد زبان=|وبگاه=bbc.com}} | |||
* {{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=مجتبی خامنهای و بحران جانشینی؛ جمهوری اسلامی با مرگ ابراهیم رئیسی به چه سمتی خواهد رفت؟|ناشر=|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/20/what-happens-in-iran-after-iran-raisi-dies-in-office|تاریخ=۲۰ مه ۲۰۲۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|یورونیوز رئیسی}}|نویسنده=یورونیوز|کد زبان=|وبگاه=euronews.com}} | * {{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=مجتبی خامنهای و بحران جانشینی؛ جمهوری اسلامی با مرگ ابراهیم رئیسی به چه سمتی خواهد رفت؟|ناشر=|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/20/what-happens-in-iran-after-iran-raisi-dies-in-office|تاریخ=۲۰ مه ۲۰۲۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|یورونیوز رئیسی}}|نویسنده=یورونیوز|کد زبان=|وبگاه=euronews.com}} | ||
نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۱۵
سید مجتبی خامنهای، یکی از فرزندان علی خامنهای است. از زندگی او اطلاعات زیادی وجود ندارد و منابع خبری، عموماً او را جانشین پدرش برای مقام رهبری میدانند. گابریل نورونها، مشاور اسبق وزارت خارجه آمریکا در امور ایران، در اظهاراتی پس از درگذشت ابراهیم رئیسی، مدعی شد که اکنون او تنها گزینه جدی برای جانشینی رهبر جمهوری اسلامی ایران است.[۱]
زندگی
سید مجتبی حسینی خامنهای دومین فرزند سید علی خامنهای است و در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ در مشهد به دنیا آمد. او تحصیلات متوسطه خود را در مدرسه مذهبی علوی گذراند و در دوران نوجوانی چند بار بهصورت کوتاهمدت در جبهههای جنگ ایران و عراق حضور یافت. مجتبی خامنهای در سال ۱۳۷۸، در حدود سیسالگی، برای ادامه تحصیل در علوم دینی به قم رفت و تحصیلات حوزوی خود را آغاز کرد.[۲]
در سالهای بعد نام او در برخی تحولات سیاسی ایران مطرح شد. نخستین بار در جریان انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۴، مهدی کروبی در نامهای به علی خامنهای به گزارشهایی درباره حمایت مجتبی خامنهای از یکی از نامزدهای انتخابات اشاره کرد. چهار سال بعد نیز در جریان انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸، برخی معترضان به نتایج انتخابات او را به دخالت در روند سیاسی کشور متهم کردند و نام او در شعارهای اعتراضی مطرح شد.[۳]
در سالهای بعد، مجتبی خامنهای عمدتاً به عنوان چهرهای کمظهور اما بانفوذ در ساختار قدرت جمهوری اسلامی شناخته میشد. گزارشهایی درباره نقش او در اداره دفتر رهبری و ارتباط با نهادهای امنیتی و سیاسی منتشر شده است، هرچند او هیچ مسئولیت رسمی حکومتی نداشت. با افزایش سن علی خامنهای در سالهای پایانی زندگیاش، گمانهزنیها درباره احتمال جانشینی مجتبی خامنهای نیز افزایش یافت و در نهایت پس از کشتهشدن رهبر پیشین، نام او به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی اعلام شد.[۴]
چالش رهبری در ایران
خبرگزاریهای حکومتی در ایران از انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی و جانشین علی خامنهای خبر دادند. این خبر در حالی منتشر شد که از زمان کشتهشدن علی خامنهای در نخستین روز حملات ایالات متحده و اسرائیل به مقر رهبری در ۹ حوت (۲۸ فوریه)، گمانهزنیها درباره جانشین احتمالی او افزایش یافته بود. همزمان با انتشار خبر کشتهشدن رهبر پیشین جمهوری اسلامی، این پرسش نیز مطرح شد که آیا مجتبی خامنهای، فرزند او، در همان حملات کشته شده است یا خیر.[۵]
پس از چند روز سکوت خبری، رسانههای ایران گزارش دادند که مجتبی خامنهای زنده است و در حال «مشاوره و بررسی امور مهم کشور» است. در ادامه، گزارشهای غیررسمی از برگزاری نشستهای مجلس خبرگان رهبری برای تعیین رهبر جدید منتشر شد. این اخبار با واکنشهای متفاوتی در میان چهرههای سیاسی و رسانهای ایران همراه بود و بحث درباره جانشینی او را وارد مرحله تازهای کرد.[۶]
برخی از چهرههای سیاسی اصولگرا از احتمال انتخاب مجتبی خامنهای حمایت کردند. از جمله حمید رسایی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در اظهاراتی غیرمستقیم از او با عنوان «آیتالله» یاد کرد و خواستار اقدام سریع مجلس خبرگان برای انجام وظیفه قانونی خود در انتخاب رهبر جدید شد. در مقابل، شماری از فعالان سیاسی و رسانهای این روند را مورد انتقاد قرار دادند. محمد مهاجری، روزنامهنگار اصولگرا، شتاب در تعیین رهبر جدید را اقدامی «مشکوک و بیمنطق» دانست و عباس آخوندی، وزیر پیشین راه و شهرسازی، انتخاب رهبر در شرایط جنگی را اقدامی «انحرافی» توصیف کرد.[۷]
در این میان، گزارشهایی درباره نحوه برگزاری جلسات مجلس خبرگان نیز منتشر شد. برخی منابع غیررسمی اعلام کردند که نشستهای مربوط به انتخاب رهبر ممکن است به دلایل امنیتی بهصورت غیرحضوری یا با حضور نمایندگان اعضا برگزار شده باشد. خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز از برگزاری مذاکرات مجلس خبرگان در «فضایی امن» خبر داد و اعلام کرد که مراحل پایانی بررسیها در حال انجام است و احتمال دارد نتیجه بهزودی اعلام شود.[۸]
همزمان با این تحولات، گزارشهایی درباره حمله به دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری در شهر قم منتشر شد. برخی رسانهها اعلام کردند که این ساختمان هدف موشکهای آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است، هرچند جزئیات دقیقی درباره تلفات احتمالی این حمله منتشر نشد. این رویدادها در شرایطی رخ داد که کشور درگیر درگیریهای نظامی و بحران امنیتی گسترده بود.[۹]
طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در فاصله میان مرگ یا برکناری رهبر تا تعیین جانشین او، اداره کشور بر عهده شورای موقت رهبری قرار میگیرد. این شورا از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان تشکیل میشود و وظیفه دارد امور کشور را تا زمان انتخاب رهبر جدید مدیریت کند. با این حال، در نهایت حدود یک هفته پس از آغاز حملات نظامی، مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شد.
در سطح بینالمللی نیز این تحولات با واکنشهایی همراه بود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پیش از اعلام رسمی انتخاب مجتبی خامنهای اظهار داشت که هر فردی که به عنوان رهبر جدید ایران معرفی شود ممکن است هدف قرار گیرد. او همچنین در گفتوگویی با وبسایت آکسیوس احتمال همکاری با مجتبی خامنهای را رد کرد و او را فردی «ضعیف» توصیف کرد.[۱۰]
پانویس
ارجاعات
- ↑ «مجتبی خامنهای و بحران جانشینی»، یورونیوز فارسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
- ↑ «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟»، بیبیسی.
منابع
- بیبیسی فارسی (۹ مارس ۲۰۲۶). «مجتبی خامنهای، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران کیست؟». bbc.com.
- یورونیوز (۲۰ مه ۲۰۲۴). «مجتبی خامنهای و بحران جانشینی؛ جمهوری اسلامی با مرگ ابراهیم رئیسی به چه سمتی خواهد رفت؟». euronews.com.
- افراد آذریتبار اهل ایران
- افراد ایرانی آذریتبار
- افراد ایرانی مشمول تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا
- افراد زنده
- اهالی مشهد
- بنیادگرایی اسلامی
- خانواده الحسینی
- خانواده علی خامنهای
- دانشآموختگان حوزه علمیه تهران
- دانشآموختگان مدرسه علوی
- روحانیان شیعه اهل ایران
- زادگان ۱۳۴۸
- زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
- سیاستمداران آذریتبار اهل ایران
- سیاستمداران اهل مشهد
- فرزندان رئیسجمهورهای ایران
- فرزندان رهبران ملی