تشییع جنازه سید علی خامنهای
 تعویض پرچم حرم حضرت معصومه به رنگ سیاه، به مناسبت عزاداری رهبر جمهوری اسلامی ایران | |
| تاریخ | ۱۳ – ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ (تاریخ اعلامی اول) ۲۳– ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ (تاریخ اعلامی دوم) |
|---|---|
| مکان | مصلای امام خمینی، تهران (در حالت عادی) |
| شرکتکنندهها | مقامات و روحانیون ایرانی، اقوام و پیروان |
تشیع جنازه سید علی خامنهای، پس از کشتهشدن سید علی خامنهای در اسفند ۱۴۰۴ شمسی، یکی از دغدغههای مسئولین جمهوری اسلامی ایران بود. اقدامی که به خاطر تاخیر در اجرایش، مورد توجه رسانههای مختلفی قرار گرفت.
مقدمه
ترور و کشته شدن
۹ اسفند ۱۴۰۴ شمسی، در حدود ساعت ۸ صبح، سید علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، در محل کار خود مشهور به بیت رهبری، در مرکز تهران هدف یک حمله هوایی-موشکی گسترده قرار گرفت. حملهای که از سوی ارتش ایالات متحده آمریکا و ارتش اسرائیل مدیریت میشد. در پی این حمله، آسیب زیادی به ساختمانهای محل اقامت او، خانواده و دیگر مسئولین جمهوری اسلامی ایران وارد آمد. همسر، دختر، داماد، عروس و نوه خامنهای نیز در این حملات کشته شدند.[۱]
تخمین زده میشد که مرگ او موجب ایجاد خلاء قدرت در جمهوری اسلامی ایران میشد. پیروی همین موضوع، ترامپ اعلام کرد که «وقت آن است مردم ایران، قدرت را به دست بگیرند.». با این وجود به سرعت پس از مرگ او، شورای رهبری در ایران شکل گرفت.[۲]
دولت ایران در پی کشته شدن خامنهای، چهل روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی رسمی اعلام کرد. همچنین به صورت نمادین، پرچم گنبد حرم امام رضا و دیگر اماکن مقدس نزد شیعه، به رنگ مشکی درآمد.[۳]
کشف جسد
جلال ملکی، سخنگوی آتشنشانی ایران، در ویدئویی از یافتن جسد علی خامنهای در همان روز اول جنگ خبر میدهد.[۴] در این میان تصاویری نیز از جسد و روند کشف آن منتشر شد که توسط برخی رسانههای تشخیص اصالت تصویر، تایید نشد و عموما با هوش مصنوعی ساخته شده بودند.[۵] در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ نیز سید مجتبی خامنهای رهبر جدید و پسر سید علی خامنهای، در پیامی به جسد سید علی اشاره کرد و از دیدن این جسد خبر داد. در پی این پیام آمده بود که «من این توفیق را داشتم که پیکر ایشان را بعد از شهادت زیارت کنم؛ آنچه دیدم کوهی از صلابت بود؛ و شنیدم که مشت دست سالمش را گره کرده بود».[۶] با این وجود خانواده سید عبدالرحیم موسوی، فرمانده وقت نیروهای مسلح که همزمان با سید علی خامنهای در جلسه کشته شده بود، در گفتگوی تلویزیونی مدعی شدند که جسد موسوی پس از ۳۰ روز کاوش و جستجو یافت شده است.[۷]
پس از آن جزئیاتی از چگونگی نگهداری جسد مطرح نشد. برخی گزارشها تنها به نگهداری و مراقبت شدید امنیتی از جسد او خبر دادند.[۸]
تاریخچه
اعلام اول مراسم و لغو
قرار بود مراسم تشییع جنازه سید علی خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، به مدت سه روز بین ۱۳ تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ در تهران و مشهد برگزار شود.[۹][۱۰] مقدمات این مراسم و آمادهسازی مصلی تهران در روزهای ۱۳ و ۱۴ اسفند انجام گرفت و تصاویری از روند تکمیل منتشر شد.[۱۱] با این حال، مراسم تشییع جنازه طی یک اطلاعیه رسمی در ۱۳ فروردین لغو و به دلیل جنگ به تعویق افتاد.[۱۲]
اعلامیه دوم مراسم و تکذیب
در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، خبرهایی از تشیع جنازه در روزهای آخر ماه ذیالحجه و روزهای ابتدایی ماه محرم منتشر شد. معاون شهرداری تهران، این خبر را تایید کرد که پیکر در ایران و عراق تشییع خواهد شد و سپس برای دفن به مشهد منتقل میشود.[۱۳] یک روز بعد، سایت خامنهای، اطلاعیهای را تحت عنوان «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای» منتشر کرد. در متن اطلاعیه آمده است که گمانهزنیها در خصوص تشییع و زمانبندی برای آن، صحت ندارد.[۱۴]
محل دفن
گمانهزنیهای اولیه از دفن سید علی خامنهای در آرامگاه سید روحالله خمینی در بهشتزهرا تهران، حرم امام رضا در مشهد و حرم حضرت معصومه در قم و حتی مسجد جمکران در نزدیکی قم بود.[۱۵] در ۱۲ خرداد، به صورت رسمی اعلام شد که محل دفن سید علی خامنهای، در حرم امام رضا خواهد بود. علت این اقدام نیز وصیت خود او عنوان شده است.[۱۶] پس از انتشار تصاویری از یک المان در یکی از صحنهای حرم امام رضا، گمانهزنیهایی از احتمال دفن سید علی خامنهای در این مکان مطرح شد. بعدا آستان قدس رضوی این موضوع را تکذیب کرد و محل را تنها یک المان یادبود معرفی کرد.[۱۷]
پیامدها
تأخیر در دفن سید علی خامنهای با توجه به جایگاه دینی و سیاسی او و نیز موازین دینی و فرهنگی، قابل توجیه نبود. ایندیپندنت فارسی در یادداشتی در این خصوص مینویسد که جمهوری اسلامی میان دو گزینه دفن مخفیانه یا تأخیر در خاکسپاری قرار گرفته و هر دو گزینه را موجب هزینه و رسوایی سیاسی میداند. بر این اساس حکومت تمایل داشته مراسمی گسترده و باشکوه برای نمایش جایگاه رهبری او برگزار کند، اما تحقق چنین هدفی به دلیل شرایط جنگی با دشواریهای جدی روبهرو شده است. شرایط جنگی، دشواری حضور نیروهای همسو، لغو پروازها، عدم مشارکت یا همراهی رهبران بسیاری از کشورها و وضعیت امنیتی و مبهم برخی مقامهای داخلی به خاطر مسائل حفاظتی، از مسائلی است که این موضوع را پیچیده کرده است.[۱۸]
واکنشها
- بر اساس ادعای یک منبع ایرانی، رئیس قوه قضائیه عراق اعلام کرده در ۴۰ روز اول پس از کشته شدن سید علی خامنهای، هیچ ازدواج شیعی در عراق ثبت نشده است.[۱۹]
- برخی رسانهها از تشییعهای نمادین در شهرهای عراق برای بزرگداشت سید علی خامنهای خبر دادند.[۲۰]
- بر اساس تصاویر منتشر شده، تعدادی از دانشجویان پاکستانی، به صورت غیابی بر جسد علی خامنهای نماز میت خواندند.[۲۱]
- رئیس العلمای بوسنی پس از نماز جمعه، نماز میت غیابی بر پیکر علی خامنهای خواند.[۲۲]
پانویس
ارجاعات
- ↑ “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
- ↑ “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
- ↑ “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
- ↑ «جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری»، خبرگزاری تابناک.
- ↑ “Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated”, factcheck.
- ↑ «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی»، خامنهای داتآیآر.
- ↑ «یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم»، خبرگزاری تابناک.
- ↑ “Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date”, sundayguardianlive.
- ↑ “Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony”, reuters.
- ↑ “Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date”, sundayguardianlive.
- ↑ «عکس/ مراحل آمادهسازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران»، خبرگزاری تابناک.
- ↑ «تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنهای»، خبرگزاری تابناک.
- ↑ «معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنهای در مشهد دفن خواهد شد»، اسپوتنیک فارسی.
- ↑ «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای»، خامنهای داتآیآر.
- ↑ «آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟»، عصرایران.
- ↑ «معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنهای در مشهد دفن خواهد شد»، اسپوتنیک فارسی.
- ↑ «تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «جمهوری اسلامی و معمای تدفین آیتالله خامنهای»، ایندیپندنت فارسی.
- ↑ «رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع میشوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنهای»، ایرنا.
- ↑ «رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع میشوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنهای»، ایرنا.
- ↑ «اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب»، آخرین خبر.
- ↑ «اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی»، خبرگزاری صدا و سیما.
منابع
- خبرگزاری تابناک (۱۳ اسفند ۱۴۰۴). «تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنهای». tabnak.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خبرگزاری تابناک (۱۴ اسفند ۱۴۰۴). «عکس/ مراحل آمادهسازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران». tabnak.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خبرگزاری تابناک (۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵). «جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری». tabnak.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خبرگزاری تابناک (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵). «یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم». tabnak.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خبرگزاری مهر (۲۰ اسفند ۱۴۰۴). «تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد». mehrnews.com. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- عصرایران (۱۰ اسفند ۱۴۰۴). «آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟». asriran.com. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- اسپوتنیک فارسی (۱۲ خرداد ۱۴۰۵). «معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنهای در مشهد دفن خواهد شد». persianepochtimes.com. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خامنهای داتآیآر (۱۳ خرداد ۱۴۰۵). «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای». farsi.khamenei.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- خامنهای داتآیآر (۲۱ اسفند ۱۴۰۴). «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی». farsi.khamenei.ir. دریافتشده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵.
- ایرنا (۱۲ خرداد ۱۴۰۵). «رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع میشوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنهای». irna.ir. دریافتشده در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵.
- خبرگزاری صدا و سیما (۲۲ اسفند ۱۴۰۴). «اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی». irib-news.ir. دریافتشده در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵.
- ایندیپندنت فارسی (۱۴ فروردین ۱۴۰۵). «جمهوری اسلامی و معمای تدفین آیتالله خامنهای». independentpersian.com. دریافتشده در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵.
- آخرین خبر (۱۶ اسفند ۱۴۰۴). «اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب». akharinkhabar.ir. دریافتشده در ۱۳ خرداد ۱۴۰۵.
- APnews (1 March 2026). "Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel". apnews.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
- reuters (4 March 2026). "Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony". reuters (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
- factcheck (4 March 2026). "Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated". factcheck.afp.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
- sundayguardianlive (1 March 2026). "Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date: Check When & Where Iran's Former Supreme Leader Will Be Buried With Tight Security – IRGC Expects Massive Crowd". sundayguardianlive.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.