|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| منظور از '''«نشانههای حتمی»'''آن دسته از پدیدههایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدوق |نام۱=محمد بن علی |عنوان=کمال الدین و تمام النعمه جلد2 |تاریخ=1395 |ناشر=اسلامیه |مکان=تهران |صفحه=651}}</ref>
| | #تغییر_مسیر [[نشانههای ظهور]] |
| == مقدمه ==
| |
| آنچه امروزه با عنوان [[نشانه های ظهور]] در نوشتهها و گفتهها مطرح میشود، انبوهی است از حوادث و رخدادهایی که به انواع فراوانی قابل تقسیم است. بر خلاف تصور عمومی، درباره تقسیم نشانهها به اقسام مختلف، هیچ سخن روشنی از امامان شیعه در دست نیست و آنچه در آثار با این عنوان وجود دارد، بهطور عموم پرورده ذهن نویسندگان است. البته برخی قابل قبول و برخی از اساس دارای اشکال است.آنچه به نظر میرسد یگانه تقسیم پذیرفتنی، تقسیم نشانهها به حتمی و غیر حتمی است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت جلد3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=116}}</ref>
| |
| == معنا شناسی ==
| |
| واژه ی «حتمی» فقط یک بار با تعبیر «حتماً» در [[قرآن]] استفاده شده است؛(مریم:آیه71)، [[فخر الدین طریحی]] '''«حتم»''' را واجبی دانسته که اراده بر آن تعلق گرفته، اسقاط آن امکانپذیر نیست.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=طریحی |نام۱=فخر الدین |عنوان=مجمع البحرین جلد6 |تاریخ=1362 |ناشر=مرتضوی |مکان=تهران |صفحه=32}}</ref>[[راغب اصفهانی]] آن را به '''قضای مقدر''' معنا کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=راغب اصفهانی |نام۱=حسین بن محمد |عنوان=المفردات فی غریب القرآن |تاریخ=1412 |ناشر=دار القلم |مکان=شام |صفحه=218}}</ref>[[ابنمنظور|ابن منظور]]آن را به معنای [[قضا و قدر|قضا]] و وجوب قضا دانسته که گریزی از انجام آن نیست.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=ابن منظور |نام۱=محمد بن مکرم |عنوان=لسان العرب جلد 12 |تاریخ=1414 |ناشر=دار صادر |مکان=بیروت |صفحه=113}}</ref>[[خلیل بن احمد فراهیدی]] در کتاب [[العین]] نیز آن را با تعبیر «ایجاب القضاء» تعریف کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=فراهیدی |نام۱=خلیل بن احمد |عنوان=العین جلد3 |تاریخ=1409 |ناشر=دار الهجره |مکان=ایران |صفحه=195}}</ref><br>
| |
| [[حسن مصطفوی]] در کتاب [[التحقیق فی کلمات القرآن الکریم]] دیدگاه خود را این چنین مینگارد: معنای حقیقی برای این لفظ عبارت از «جزم و قطع در حکم و عمل» است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=مصطفوی |نام۱=حسن |عنوان=التحقیق غی کلمات القرآن الکریم ج2 |تاریخ=1360 |ناشر=بنگاه ترجمه و نشر کتاب |مکان=تهران |صفحه=163}}</ref><br>
| |
| در بحث نشانهها طبق نگاه مشهور، منظور از «نشانههای حتمی» _ مقابل نشانههای غیر حتمی _ آن دسته از پدیدههایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت جلد3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=118}}</ref>
| |
| ==تعداد نشانههای حتمی ==
| |
| <br>
| |
| از روایات فراوانی حتمی بودن پنج نشانه بهطور قطعی اثبات میشود به عنوان نمونه:پیشوای ششم شیعیان میگوید:
| |
| خَمْسُ عَلَامَاتٍ قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ الصَّیْحَةُ وَ السُّفْیَانِیُّ وَ الْخَسْفُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّکِیَّةِ وَ الْیَمَانِی؛پیش از قیام قائم پنج نشانه است: صیحه، سفیانی، خسف، قتل نفس زکیه و یمانی.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=کلینی |نام۱=محمد بن یعقوب |عنوان=الکافی ج8 |تاریخ=1407 |ناشر=دار الکتب الاسلامیه |مکان=تهران |صفحه=310}}</ref>
| |
| | |
| === [[خروج سفیانی]] ===
| |
| <br>
| |
| «سفیانی و خروج وی»، مشهورترین و در عین حال مشکلترین مسئله در میان نشانههای ظهور بهشمار میآید. روایات این نشانه، به گونه ای گسترده در منابع قدیم و جدید بیان شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه ی مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=133}}</ref>
| |
| <br>
| |
| | |
| === [[قیام یمانی]] ===
| |
| <br>
| |
| یکی از نشانههای حتمی ظهور خروج سرداری از اهل یمن است که مردم را به حق و عدل دعوت میکند.در مصادر شیعه، روایات فراوانی در این باره وجود دارد؛ به گونه ای که برخی آنها را مستفیض دانستهاند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدر |نام۱=سید محمد |عنوان=تاریخ غیبت کبری |تاریخ=1361 |ناشر=مؤسسة الإمام المهدی (علیه السلام) |مکان=تهران |صفحه=654}}</ref> [[شیخ صدوق]] با ذکر سند از [[عمر بن حنظله]] از [[جعفر بن محمد]] کرده است:
| |
| قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ علیه السلام خَمْسُ عَلَامَاتٍ مَحْتُومَاتٍ الْیَمَانِیُّ وَ… ؛پیش از قیام قائم، پنج نشانة حتمی خواهد بود: یمانی و… .<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدوق |نام۱=محمد بن علی |عنوان=کمال الدین و تمام النعمه ج2 |تاریخ=1395 |ناشر=اسلامیه |مکان=تهران |صفحه=650}}</ref>
| |
| === [[صیحه آسمانی]] ===
| |
| یکی از نشانههای حتمی ظهور مسئله ندا و صیحه ی آسمانی است که قبل از ظهور اتفاق میافتد.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=127}}</ref>
| |
| === قتل [[نفس زکیه]] ===
| |
| <br>
| |
| «کشته شدن انسانی بی گناه» یکی از نشانههای پنجگانه حتمی است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی ع |مکان=قم |صفحه=141}}</ref>
| |
| === [[خسف بیداء]] ===
| |
| <br>
| |
| منظور از «خسف بیداء» آن است که [[سفیانی]] لشکری عظیم، به قصد جنگ [[مهدی موعود]] عازم [[مکه]] میکند؛ اما بین مکه و [[مدینه]] _ در محلی که به سرزمین [[«بیداء»]] معروف است _ به گونه ای معجزه آسا، به امر خداوند، در زمین فرومیروند. این حادثه در روایات [[اهل سنت]] <ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صنعانی |نام۱=عبدالرزاق بن همام |عنوان=المصنف ج11 |تاریخ=1417 |ناشر=دارالجیل |مکان=بیروت |صفحه=278}}</ref>و [[شیعه]]، یکی از نشانههای ظهور و قیام معرفی شده و در شماری از آنها بر حتمی بودن آن تأکید شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=کلینی |نام۱=محمد بن یعقوب |عنوان=الکافی ج8 |تاریخ=1407|ناشر=دار الکتب الاسلامیه |مکان=تهران |صفحه=310}}</ref>
| |
| | |
| == منابع ==
| |