ابواسماعیل طغرایی

ابواسماعیل مؤیدالدین حسین بن علی اصفهانی، مشهور به طغرایی، از شاعران، ادیبان و دبیران برجسته دوره سلجوقی بود. وی علاوه بر فعالیت‌های دیوانی و ادبی، در دانش کیمیا نیز فعالیت داشت و آثار متعددی در این زمینه نگاشت.

زندگی

ابواسماعیل طغرایی در سال ۴۵۳ قمری متولد شد. او در دربار سلطان ملکشاه و سپس در دوران سلطنت پسرش، سلطان محمد، به عنوان رئیس دیوان انشاء و متولی دیوان طغرا فعالیت می‌کرد. وی از چهره‌های صاحب‌نفوذ دولت سلجوقی محسوب می‌شد و علاوه بر دبیری، در علوم زمانه خود مهارت داشت. مرگ او در میان سال‌های ۵۱۳ تا ۵۱۶ قمری رخ داد؛ وی در جریان درگیری‌های میان سلطان مسعود بن محمد و برادرش سلطان محمود در سال ۵۱۵ قمری کشته شد. در منابع آمده است که وی در زمان مرگ بیش از شصت سال داشت و در هنگام اجرای حکم اعدام، اشعاری بدیهه سرود.

آثار و فعالیت علمی

طغرایی در نظم و نثر عربی مهارت داشت و آثار ادبی متعددی از او باقی مانده است. وی توجه ویژه‌ای به دانش کیمیا داشت و با بررسی اسرار این دانش، کتبی در این حوزه تألیف کرد. از جمله آثار او می‌توان به جامع الاسرار و تراکیب الانوار، حقایق الاستشهادات، ذات الفوائد، رد بر ابن سینا در ابطال کیمیا، مصابیح الحکمة و مفاتیح الرحمة اشاره کرد. گفته شده است که برخی از افراد با پیروی از دیدگاه‌های کیمیایی او، اموال خود را در این راه از دست دادند.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «طغرایی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.