کاربر:Omid/صفحه تمرین

یوم الشک

با توجه به این‌که تعداد روزهای ماه‌های قمری ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روز باشد، در صورتی‌که در غروب روز بیست‌ونهمِ ماه قمری، به دلیل ابری‌بودن آسمان یا بروز اختلاف در رؤیت هلال ماه، رؤیت به‌صورت قطعی انجام نگیرد، آن روز را «یوم‌الشک» می‌نامند.

احکام روز یوم الشک

«یوم‌الشک» در علم فقه دارای احکام ویژه‌ای است. بر اساس قاعدهٔ استصحاب، این روزِ مشکوک از نظر شرعی جزء ماه شعبان محسوب می‌شود؛ از این‌رو، روزه گرفتن در آن همچون دیگر روزهای ماه شعبان واجب نیست.

اگر فردی با نیت روزه مستحبی یا قضایی در روزی که مشکوک به پایان شعبان است روزه بگیرد و پس از آن مشخص شود که ماه رمضان بوده، روزه او روزه ماه رمضان محسوب می‌شود و اگر معلوم شود که همان روزِ آخر شعبان بوده، روزه او همان روزه مستحبی یا قضایی است که نیت کرده بود.

اگر کسی روز مشکوک به پایان شعبان را به نیتِ روزه قضایی یا مستحبی بگیرد و بعد مشخص شود ماه رمضان بوده، روزه‌اش صحیح و به حساب رمضان منظور می‌شود؛ اما اگر معلوم شود همچنان در شعبان بوده، همان نیتی که کرده است (قضا یا مستحبی) برایش ثبت می‌شود.

حکم گرفتن روزه در روز یوم الشک از نظر مراجع

مقام معظم رهبری

در پاسخ به این سؤال که اگر پیش از ظهر اعلام کردند که امروز اول ماه رمضان است؛ تکلیف روزه آن روز چه می‌شود؟ فرموده‌اند: اگر مبطلات روزه را مرتکب نشده، بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز آن روز را قضا کند و اگر یکی از آن‌ها را مرتکب شده، روزه او باطل است؛ ولی (به احترام ماه رمضان) باید تا اذان مغرب از کاری که روزه را باطل می‌کند، خودداری نموده و بعد از ماه رمضان آن روز را قضا کند

مکارم شیرازی

پرسش :آیا می‌توان در روزی که شک بین اوّل ماه رمضان و آخر شعبان داریم، روزه را به نیت اوّل ماه رمضان گرفت؟

پاسخ :روزی که انسان شک دارد که آخر ماه شعبان است یا اوّل ماه رمضان، اگر می‌خواهد روزه بگیرد باید به‌قصد آخر شعبان.

سیستانی

اگر در یوم الشک روزه به نیت روزه قضا یا مستحبی گرفته شود و در طول روز مشخص شود که این روز اول ماه رمضان بوده است، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.

نوری همدانی

در روز یوم الشک، روزه گرفتن واجب نیست. اگر نیت روزه قضا یا مستحبی کنید و در طول روز بفهمید که این روز اول ماه رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهید.

صافی گلپایگانی

اگر در روز یوم الشک روزه به نیت ماه شعبان گرفته شود و سپس مشخص شود که این روز اول رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.

پانویس

منابع

لناضرة، ۱۴۰۵ق، ج ۱۳, ص ۴۲

خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق، ج۲۱، ص۷۴

علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۹

محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۶۵۲

شهر خبر،https://www.shahrekhabar.com ،۱۰، بهمن ۱۴۰۳–۲۳:۰۵