عتاب بن اسید

عتاب بن اسید بن ابی‌العیص بن امیه، از اشراف قریش بود که پس از فتح مکه در سال هشتم هجری، از سوی محمد به حکومت مکه منصوب شد. او تا زمان درگذشتش در سال ۱۳ یا به نقلی در اوایل سال ۲۳ هجری، در این مقام باقی ماند و ابوبکر نیز حکم ولایت او را تأیید کرد.

زندگی

هنگامی که مکه به تصرف محمد درآمد، عتاب بن اسید که در آن زمان جوانی از اشراف مکه بود، به عنوان حاکم آنجا گماشته شد. این انتصاب با اعتراض برخی از بزرگان و مشایخ مکه همراه شد که جوانی او را دلیلی برای مخالفت می‌دانستند، اما این اعتراضات بی‌پاسخ ماند. عهدنامه‌ای که در این انتصاب برای عتاب صادر شد، بر مواردی چون سرپرستی مکه، احکام دینی، تعلیم و تربیت و تأدیب اخلال‌گران تأکید داشت. عتاب پس از دریافت مسئولیت در جمع اهالی مکه، مواضع خود را به صراحت اعلام کرد. او تأکید کرد که وظیفه دارد منافقان را کنترل و از مؤمنان حمایت کند. وی نماز جماعت را معیار شناسایی مؤمنان قرار داد و تهدید کرد که کسانی را که بدون عذر موجه در نماز جماعت شرکت نکنند، مجازات خواهد کرد. همچنین بر لزوم رعایت عدالت میان قوی و ضعیف تأکید کرد و رعایت امانت و دوری از فسق را برای بقای جامعه ضروری دانست.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عتاب بن اسید». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.