اجل

اجل اصطلاحی است که به پایان مدت زمان حیات آدمی اشاره دارد و در آیات قرآن و روایات بسیاری مورد اشاره قرار گرفته است. بر اساس باور مسلمانان، دو نوع اجل به اسم‌های اجل معلق و اجل مسمی (حتمی) وجود دارد که هر کدام قابل تغییر است.

معنای اصطلاحی

اجل در لغت به معنای گاه، هنگام، زمان، انتهای مدت و سررسید است. مدت معین و آخر مدّت، دو معنای متفاوت این واژه است. در اصطلاح به مدت زمان حیات آدمی، اجل گفته می‌شود.

در منابع اسلامی

اجل در آیاتی چند از قران مورد اشاره قرار گرفته است. آیه ۲۸۲ سوره بقره و ۱۸۵ سوره اعراف از جمله آیات از این دست است. علاوه بر آیات، در روایات بسیاری نیز از مفهوم اجل استفاده شده است.

اجل معلق و اجل حتمی

اجل معلّق و در مقابل اجل حتمی دو اصطلاح در موضوع اجل است. بر اساس باورهای اسلامی، اجل به دو نوع حتمی و معلق است. اجل حتمی اجلی است که به محض رسیدن زمانش، محقق می‌شود اما اجل معلق، می‌تواند به شرایطی مشروط شده باشد که اگر شرایط محقق شود و زمان فرا برسد، تحقق می‌یابد و الا محقق نخواهد شد. بر اساس آموزه‌های اسلامی، اجل حتمی (مسمی) می‌تواند با عوامل مختلفی تحت تأثیر قرار بگیرد و تأخیر و تعجیل در تحقق آن رخ بدهد. برای نمونه در قرآن از استغفار از گناهان به عنوان یکی از عوامل تأخیر در اجل یاد شده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اجل». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.