اعدام زن
اعدام زنان
واژه اعدام از مصدر أعدَمَ گرفته شده است که در زبان عربی ثلاثی مزید از فعل عدَمَ یَعدِمُ میباشد. عدم در لغت به معنای ضد وجود میباشد. معدوم یعنی چیزی که وجود ندارد.[۱] از نظر شرعی در بین فقهای اسلامی، اصطلاح اعدام رایج نیست. آنها در صورت لزوم و در مواردی که مجازات جرمی قتل باشد از اصطلاح قتل استفاده می کنند، بنابراین واژه اعدام بیشتر در بین قانونگذاران و حقوق دانان رایج است. در تعریف قتل گفته شده است که فعلی است که با آن جان از تن خارج میشود؛ بنابراین منظور از مجازات خارج کردن روح محکوم علیه در اثر قضاوت در اثر عملی مستوجب قتل است.[۲]
مجازات اعدام در فقه اسلامی
در فقه اسلامی برای انواع جرم ها مجازات هایی تعیین شده است که یکی از این مجازات ها که متناسب با نوع جرم بوده، مجازات اعدام است. اسلام درباره ریخته شدن خون انسانها واکنش داشته است. بنابراین در مواردی اعدام را نه تنها جایز بلکه واجب دانسته است. اسلام در برخی موارد از آیه قصاص استناد کرده که در قرآن، سوره بقره آیه ۱۷۹، آمده است: وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُوْلِي الْأَلْبَابِ؛
و اى خردمندان، شما را در قصاص زندگانى است. بنابراین اسلام با حکم قصاص در برخی موارد اعدام و گرفتن جان انسان خاطی، مجاز می داند. زیرا از نظر آموزه های اسلامی، قصاص در اسلام تضمین حیات دیگر انسانها است. مرگ و محرومیت می تواند عاملی بازدارنده برای کسانی باشد که به حق حیات سایر انسان ها تعدی داشته باشند. بنابراین اسلام ضمن آنکه حق حیات را از حقوق فطری انسانها می داند، اعدام نیز مجاز شمرده و در مواردی بر حق حیات که حق ذاتی انسانها است اولویت می دهد.[۳]توجه به عدالت و استحقاق مجرم ، یکی از فلسفه های مجازات دراسلام است.[۴]
انواع اعدام در اسلام
از نظر حقوق کیفری اسلام، اعدام سه قسم دارد.
۱. اعدام قصاصی: این اعدام در مورد قتل بوده و شرایط خاصی دارد. حضور شاکی خصوصی، اجازه ولی فقیه و عواملی دیگر آن را از آمره بودن خارج می کند.
۲. اعدام حدی: نوعی مجازات مرگ بوده که از طرف شارع معین شده است. مانند: جرایم جنسی زنا، جرایم علیه دین و امنیت مردم، جرایم تکرار جرم
۳. اعدام تعزیری: نوعی مجازات مرگ است که از طرف حاکم معین می شود.[۵]
مجازات اعدام در سایر ملت ها
در سایر کشور ها و ادیان مجازات اعدام تعیین شده است. در بسیاری از کشور های اروپایی مجازات اعدام لغو شده است. دلیل آنها برای لغو این نوع مجازات ذاتی بودن حق حیات برای همه انسان ها است. اعتقاد آنها این است که از جمله حقوقی که ذاتی انسان باشد قابل سلب نخواهد بود. [۶] در بین غربی ها نیز میان علمای آنها در مورد مجازات اعدام اختلاف عمیقی وجود دارد. از لحاظ عملی بین کشور های مختلف رویکرد های متفاوتی مشاهده می شود. کشورهای عضو اتحادیه اروپا به طور کلی اعدام را محدود کرده و کشورهایی مانند اتریش به کلی آن را لغو کرده و کشورهایی نیز وجود دارد که بر مفید بودن اعدام تأکید داشته اند. با وجود مخالفت های بسیار مجازات اعدام در طول سالیان سال در بسیاری کشورها باقی مانده و آن نتایج علمی و تجربی بوده و همچنین آموزه های مذهبی که در کتاب هایی چون قرآن، تورات و انجیل درباره مجازات اعدام آمده است.[۷]
اعدام زنان
مخالفین اعدام زنان
گروه زیادی از منتقدین اعدام زنان، این عمل را غیر انسانی دانسته و برای آن دلایلی ذکر می کنند.
دلایل اعدام زنان از نظر اسلام
اسلام درباره اعدام زنان محتاطانه برخورد کرده و اعدام را منحصر به موارد خاصی می کند که یکی از این موارد سنگسار و قتل زن زانیه است.
اعدام دختر باکره در اسلام
دختر باکره از نظر فقه اسلامی اعدام نمی شود.
سنگسار زنان
زن محصنه ای که زنا کند و آن هم با مرد بالغ سنگسار می شود. سنگسار نوعی حکم قتل و اعدام است که در زنای محصنه نمود پیدا می کند. زنای محصنه، زنای مرد یا زن همسردار است که با شرایط خاصی محقق شده و مجازات آن سنگسار است. زنای محصنه زمانی است که مرد یا زن همسردار به اصطلاح فقهی دارای «احصان» باشند؛
۱. بالغ و عاقل باشند.
۲. غلام یا کنیز نباشند.
۳. با همسر خود آمیزش کرده باشند.
۴. همچنین در طول شبانه روز امکان آمیزش با او را داشته باشند.
نکته: مجازات زنای محصنه درصورتی سنگسار است که در آن، زناکار با فرد عاقل و بالغ زنا کند؛ در غیر این صورت مجازات صد ضربه تازیانه است.[۸]
اعدام زنان مرتد
زن چه مرتد فطری باشد و چه ملی، کشته نمی شود و این مورد اتفاق علما است. زن مرتد را حبس کرده و در اوقات نماز های یومیه می زنند. ابولقاسم خویی گفته است: ابتدا به زن پیشنهاد توبه می دهند اگر پذیرفت آزاد شده و اگر نپذیرفت در حبس ابد می ماند. محقق حلی گفته است: زن مرتد اعدام نمی شود و در زندان می ماند. محقق اشاره ای به توبه نکرده است. آنچه مهم است این است که در بین فقها اعدام زنان مرتد اجماعی است و همه بر آن اتفاق نظر دارند.[۹]
منابع
- ↑ فیومی، احمد بن محمد (۱۳۸۶). مصباح المنیر. بیروت: المکتبه العصریه. ص. ۲۳۷.
- ↑ کردی، امید عثمان (۱۳۹۴). کنکاشی فقهی و حقوقی در مجازات اعدام. تهران: احسان. ص. ۷۷.
- ↑ جوان آراسته، حسین (۱۳۸۹). حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام. ج. اول. قم: دفتر نشر معارف. ص. ۱۱۱.
- ↑ طارمی، محمد حسین (۱۳۸۶). «اعدام در نظام های کیفری». پگاه حوزه (۲۱۲).
- ↑ طارمی، محمد حسین (۱۳۸۶). «اعدام در نظام های کیفری». پگاه حوزه (۲۱۲).
- ↑ جوان آراسته، حسین (۱۳۸۹). حقوق اجتماعی و سیاسی در اسلام. ج. اول. قم: دفتر نشر معارف. ص. ۱۱۰.
- ↑ طارمی، محمد حسین (۱۳۸۶). «اعدام در نظام های کیفری». پگاه حوزه (۲۱۲).
- ↑ شعبانی، رضا؛ محمد حسینی حیران، مهسا (۱۴۰۱). «زنای محصنه در فقه». ششمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق.
- ↑ محقق حلی. شرایع الإسلام. ج. ۴. به کوشش محمد تقی دانشپژوه. تهران: دانشگاه تهران. ص. ۹۶۲.