عمره
عُمره در لغت به معنای قصد و زیارت و در اصطلاح شرعی عبادتی مشتمل بر زیارت خانه خدا از طریق اعمالی چون احرام، طواف، نماز طواف، سعی و تقصیر است که به دو گونهٔ عمره تمتع و عمره مفرده تقسیم میشود و در روایات اسلامی پاداش فراوانی همچون آمرزش گناهان و زوال فقر برای آن ذکر شده است.
لغتشناسی
عمره در لغت به معنی قصد و زیارت آمده است. در اصطلاح شرع، عبادتی ویژه شامل زیارت خانه خدا است که اعمال اصلی آن عبارتاند از: احرام، طواف، نماز طواف، سعی صفا و مروه و تقصیر. از امام باقر نقل شده است که فرمان تشریع عمره در مدینه بر پیامبر اسلام نازل گردید.[۱]
اقسام عمره
عمره بر دو قسم است:
- عمره تمتع: پیش از حج تمتع و در ماههای حج (شوال، ذیالقعده و ذیالحجه) به جا آورده میشود و طواف نساء ندارد. بر پایه حدیثی در منابع شیعی از محمد باقر، عمره در ماههای حج جز به صورت عمره تمتع انجام نمیگیرد.
- عمره مفرده: زمان معینی ندارد، هرچند انجام آن در ماههای رجب و رمضان دارای فضیلت بیشتری است. همچنین پس از تقصیر، طواف نساء نیز در آن لازم است.
برخی از فقها عمره مفرده را همانند حج یکبار در طول عمر واجب شمردهاند؛ هرچند به باور فقیهان و بر پایه حدیث محمد باقر، به جا آوردن حج تمتع فرد را از انجام عمره مفرده کفایت میکند و وجوب آن را ساقط میسازد.[۲]
فضیلت و احکام در روایات
عمرههای پیامبر
بر پایه روایتی از عبدالله بن عباس، پیامبر اسلام در طول حیات خود چهار بار عمره به جا آورد: نخست در جریان صلح حدیبیه (عمرة الحدیبیه)، دوم عمرة القضاء، سوم عمره از محل جعرانه، و چهارم عمرهای که همراه با حج خود به جا آورد.[۳]
در منابع شیعی
در روایات اسلامی بر فضیلت عمره تأکید شده است: علی بن ابیطالب گفته است که حاجی و به جا آورنده عمره، میهمانان خداوند هستند و بر پروردگار است که واردشدگان بر خویش را گرامی دارد و آنان را مشمول مغفرت قرار دهد. پیامبر اسلام نیز گفته است که عمره کفاره هر گناهی است و بهترین عمره، عمره در ماه رجب است. همچنین از او نقل شده که حج و عمره فقر و گناهان را میزدایند، همانگونه که دم کورهٔ آهنگری ناپاکیهای آهن را میزداید. از جعفر صادق درباره برتری عمره در رجب یا رمضان پرسش شد و او عمره ماه رجب را برتر دانست. از علی بن موسی الرضا روایت شده است که عمره در ماه رمضان پاداشی معادل حج دارد. بر پایه گزارش علی بن جعفر، وی همراه برادرش امام موسی کاظم چهار مرتبه عمره به جا آورد و گفته شده که موسی کاظم همراه با خانواده خود برای ادای عمره به مکه سفر میکرد.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمره». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.