حقوق زن در فقه اسلامی
حقوق زن در فقه اسلامی
فقه اسلامی
فقه به معنای «فهم و درک» است و به فرایند استنباط احکام شرعی کمک میکند. فقه مجموعهای از قوانین الزامی و غیرالزامی است که از سوی خداوند برای هدایت بشر وضع شده است. علم فقه علمی نظاممند است که با روشهای مختلف به بررسی این قوانین میپردازد و موضوعات مرتبط با آن را تحلیل و تبیین میکند.موضوعات فقهی شامل عبادات مانند نماز، روزه و حج، و همچنین مسائل مربوط به معاملات و زندگی اجتماعی انسانها است.[۱]
اهمیت بررسی حقوق زن در فقه
زنان بخش مهمی از جامعه و از پایههای اساسی نظام خانواده محسوب میشوند. این نقش بنیادین، زمینهساز شکلگیری حقوق ویژه برای آنان بوده است. از گذشته تاکنون، بسته به فرهنگ، مذهب، شرایط اجتماعی و اقتصادی، حقوقی برای زنان تعیین شده است. با این حال، در طول تاریخ، حقوق زنان همواره با درجاتی از ابهام همراه بوده و نحوه برخورد با آنان در هر دوره متفاوت بوده است. در برخی دورهها، زنان بهعنوان وابسته به مردان و با حقوق کمتر نسبت به آنان شناخته میشدند، در حالی که امروزه گروهی خواستار برابری کامل حقوق زن و مرد بدون توجه به جنسیت هستند. دین اسلام در زمانی که زنان از جایگاه اجتماعی و حتی انسانی پایینی برخوردار بودند، با بیان دقیق حقوق و جایگاه آنان در خانواده و اجتماع، بسیاری از اندیشههای خرافی و نادرست را رد کرد. قرآن کریم توجه ویژهای به زنان دارد و حقوق آنان را متناسب با طبیعت و نقششان در جامعه تعیین کرده است. تفاوتهایی میان حقوق زن و مرد وجود دارد، اما این تفاوتها به معنای کاهش ارزش زنان یا بیاهمیت بودن حقوق آنان نیست، بلکه نشاندهنده توجه دقیق اسلام به تناسب نقشها و ویژگیهای جسمی و روحی زن و مرد است. حقوق و تکالیف هر دو جنس با در نظر گرفتن نقششان در خانواده و جامعه وضع شده است. علاوه بر جنبههای حقوقی، اسلام به اخلاق و رفتار نسبت به زنان تأکید ویژه دارد. آموزههای قرآنی و روایات اسلامی مردان را به برخورد محترمانه، عادلانه و همراه با مهربانی با زنان توصیه میکند و زن را بهعنوان شریک زندگی و همراه روحانی مرد معرفی مینماید.