خزیمة بن ثابت
ذوالشَّهادتَین لقب خُزَیمه بن ثابت اوسی، از صحابه شناختهشده پیامبر اسلام، است. او در آغاز اسلام بهصورت پنهانی به شکستن بتهای قبیله خود برای تشویق آنان به پذیرش اسلام میپرداخت، در جنگ بدر و دیگر غزوههای پیامبر حضور داشت و در فتح مکه پرچم بنیخطمه را در دست گرفت. خزیمه در جنگ صفین در کنار علی بن ابیطالب حاضر شد و در همان جنگ کشته شد.
زندگی
خزیمه بن ثابت اوسی از یاران پیامبر اسلام بود که در منابع از شهرت و جایگاه او در میان صحابه یاد شده است. نقل شده است که او در آغاز اسلام، بهطور پنهانی بتهای قبیله خود را میشکست تا آنان را به رویآوردن به اسلام ترغیب کند. وی در جنگ بدر و نیز در دیگر غزوههای پیامبر شرکت داشت و در فتح مکه پرچم قبیله بنیخطمه را حمل میکرد.[۱]
در سال ۳۷ هجری قمری، خزیمه در جنگ صفین در سپاه علی بن ابیطالب حضور یافت. او در ابتدا از شرکت مستقیم در نبرد خودداری میکرد؛ زیرا در اینکه آیا میتوان در چنین شرایطی با گروهی از مسلمانان جنگید یا نه، دچار تردید بود. هنگامی که عمار بن یاسر در میدان نبرد کشته شد، خزیمه با استناد به سخنی که به نقل او از پیامبر اسلام رسیده بود و در آن کشته شدن عمار به دست «گروه متجاوز» نسبت داده میشد، تردید خود را کنار گذاشت، شمشیر برگرفت و در جنگ مشارکت فعالی نشان داد تا آنکه در همان نبرد کشته شد.[۲]
لقب ذوالشهادتین
در تبیین سبب لقب گرفتن خزیمه بن ثابت به «ذوالشهادتین»، روایتی از جعفر بن محمد، امام ششم شیعیان امامیه، نقل شده است. بر پایه این گزارش، روزی پیامبر اسلام اسبی را از مردی بیابانی خرید و اسب، به سبب ویژگیهایش، مورد پسند پیامبر بود. شماری از منافقان آن مرد را از روی حسد تحریک کردند و گفتند اگر اسب را به بازار میبرد، میتوانست آن را به بهایی بیشتر بفروشد. آن مرد تحت تأثیر حرص و طمع قرار گرفت و تصمیم گرفت اسب را از پیامبر بازگیرد. به او پیشنهاد کردند هنگامی که پیامبر بهای اسب را به او میپردازد، منکر فروش شود و ادعا کند که اسب را نفروخته است و بدینسان معامله را برهم بزند؛ زیرا گمان میبردند پیامبر، به عنوان فردی صالح، سخن او را خواهد پذیرفت. گفته شده است هنگامی که پیامبر اسلام بهای اسب را به آن مرد پرداخت، او فروش اسب را انکار کرد و مدعی شد که آن را نفروخته است. در این هنگام خزیمه بن ثابت وارد شد و اعلام کرد که گواهی میدهد آن مرد اسب را به همین بهایی که پیامبر پرداخته، به ایشان فروخته است. مرد بیابانی به او اعتراض کرد که او هنگام معامله حاضر نبوده و از چگونگی آن آگاه نیست. پیامبر نیز از خزیمه پرسید بر چه اساس چنین شهادتی داده است. خزیمه پاسخ داد که پیامبر از جانب خدا برای آنان خبر میآورد و اخبار غیبی آسمانها را نقل میکند و آنان او را در اینگونه خبرها تصدیق میکنند، پس چگونه ممکن است در مسئلهای مانند بهای این اسب، سخن او را نپذیرند. بر پایه همین ماجرا، پیامبر اسلام شهادت خزیمه را پذیرفت و گواهی او را به جای دو شاهد معتبر دانست. از اینرو، خزیمه بن ثابت به «ذوالشهادتین»؛ یعنی کسی که شهادتش به منزله دو شهادت بهشمار میآید، شهرت یافت.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ذوالشّهادتین». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.