حضانت

سقوط حضانت فرزند

از نظر فقهای شیعی با از بین رفتن شرایط پدر و مادر برای حضانت‌، زمینه سقوط آن ایجاد می‌شود. بنابراین با دلایلی چون جنون، ازدواج مجدد مادر، انحطاط اخلاقي و ناتواني در نگهداري، کفر و فوت والدین، حضانت کودک از آنها ساقط می‌شود. پس از سقوط حضانت از والدین، جد پدری، وصی‌ ولی‌ّ، وصی جد پدری و قیم‌، به دلیل نماینده قانونی و شرعی‌بودن ولیّ طفل‌، جایگزین‌های مناسب برای حضانت کودک می‌باشند. در این موارد تعارضی میان مفاد کنوانسیون‌، اعلامیه جهانی حقوق کودک و قوانین و فقه امامیه دیده نشده است، بلکه مفاد آن، تأکیدی بر قوانین و فقه امامیه بودند. در حقوق و احکام اسلام‌، در قوانین موجود برای حضانت کودک، مصالح فرزند و عواطف مادر رعایت شده و به مصلحت و نفع کودک و پدر و مادر است. البته با وجود وضع و اجرای این قوانین، مشکلات جدیدی پس از اجرای این قوانین به وجود می‌آید و چون امکان آن نیست که فرزند در اختیار هر دوی آنها باشد و قانون، فرزند را به یکی از والدین که شایسته‌تر است، می‌سپارد‌، گرچه فرزند هم به محبت مادر و هم به محبت پدر نیاز دارد. و مادر در صورتی می‌تواند به خوبی پاسخگوی نیازهای فرزند خود باشد‌ که از همراهی پدر، برخوردار باشد و پدر نیز بدون همراهی مادر نمی‌تواند پاسخ مناسبی به نیازهای فرزندش بدهد.