حدیث مضمر
حدیثی است که در پایان سند بجای تصریح به نام معصوم ضمیر غایب آمده باشد؛ مانند این سند: « عثمان بن عیسی، عن سماعة قال: سألته عن الرّجل یکون عنده المتاع...»
عوامل پیدایش اضمار در روایات و عدم تصریح به نام معصوم عبارت اند از:
- تقیه
- استفاده از ضمیر به منظور اختصار، با وجود تصریح به نام معصوم در سند های قبلی در منبع اصلی. البته تفکیک و دسته بندی موضوعی این روایات در کتاب های بعدی، موجب ابهام در مرجع ضمیر گشته است.
تذکر: گاهی در آغاز سند به جهت اختصار، از تعبیر « عنه» استفاده میشود که مرجع آن غالبا راوی ابتدای سند قبل است. چنین روایاتی مضمر نامیده نمی شوند.