حدیث مضمر

حدیثی است که در پایان سند بجای تصریح به نام معصوم ضمیر غایب آمده باشد؛ مانند این سند: «عثمان بن عیسی، عن سماعة قال: سألته عن الرّجل یکون عنده المتاع…»

عوامل پیدایش اضمار در روایات و عدم تصریح به نام معصوم عبارت اند از:

1. تقیه
2. استفاده از ضمیر به منظور اختصار، با وجود تصریح به نام معصوم در سندهای قبلی در منبع اصلی. البته تفکیک و دسته‌بندی موضوعی این روایات در کتاب‌های بعدی، موجب ابهام در مرجع ضمیر گشته است.

تذکر: گاهی در آغاز سند به جهت اختصار، از تعبیر «عنه» استفاده می‌شود که مرجع آن غالباً راوی ابتدای سند قبل است. چنین روایاتی مضمر نامیده نمی‌شوند.

منابع

ارجاعات

منابع

کلینی، محمد بن یعقوب (1388 قمری). الکافی. ج. ۱. دار الکتب اسلامیه. ص. ۴۱.