منصوره خجسته باقرزاده

منصوره خجسته باقرزاده
زادهٔ	۱۳۲۶/۱۳۲۷ مشهد، ایران
شناخته‌شده برای	همسر رئیس‌جمهور ایران (۱۳۶۰–۱۳۶۸) همسر رهبر جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۸–۱۴۰۴)
همسر(ها)	سید علی خامنه‌ای (ا. ۱۳۴۳–۱۴۰۴)
فرزندان	۶، شامل سید مصطفی و سید مجتبی
خویشاوندان	حسن خجسته باقرزاده (برادر)

منصوره خجسته باقرزاده (زادهٔ ۱۳۲۶ یا ۱۳۲۷) همسر سید علی خامنه‌ای، اهل مشهد بود. او در اردیبهشت ۱۳۴۳، در ۱۷ سالگی، به عقد خامنه‌ای درآمد و زندگی خود را با او در خانه‌ای ساده آغاز کرد. گزارش‌ها او را زنی کم‌حاشیه، دور از تجمل، و دارای سبک زندگی ساده معرفی کرده‌اند.

در پی حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفند ۱۴۰۴ و مرگ سید علی خامنه‌ای، شایعاتی درباره درگذشت خجسته باقرزاده نیز منتشر شد؛ برخی منابع از فوت او بر اثر جراحات ناشی از بمباران خبر دادند، اما خبرگزاری فارس و اعضای خانواده‌اش این خبر را تکذیب کردند. با وجود دهه‌ها حضور در کنار رهبر جمهوری اسلامی، از او تقریباً هیچ تصویری در رسانه‌ها وجود ندارد؛ تنها دو مصاحبه از وی منتشر شده و فعالیت سیاسی رسمی نداشته است، هرچند در دیدار با خانواده‌های کشته‌شدگان جنگ و حوادث مختلف و نیز در سال‌های پیش از انقلاب نقش‌هایی غیررسمی و پنهان داشته است.

منصوره خجسته باقرزاده شش فرزند دارد: چهار پسر و دو دختر که همگی با خانواده‌های مذهبی و سیاسی پیوند دارند. برخی از وابستگان او نیز در نهادهای حکومتی و رسانه‌ای جایگاه‌های مهمی داشته‌اند.

زندگی

تاریخ تولد منصوره خجسته باقرزاده در برخی رسانه‌ها، ۱۳۲۶ یا ۱۳۲۷ گزارش شده است. او در خانواده‌ای بازاری و مذهبی در مشهد بزرگ شد. پدر منصوره، محمداسماعیل خجسته باقرزاده از کاسبان مشهد بود. با این وجود وی در مصاحبه‌ای مدعی شده است که سعی می‌کند زندگی تجملاتی نداشته باشد.

ازدواج با سید علی خامنه‌ای

منصوره توسط خدیجه میردامادی، مادر سید علی خامنه‌ای به وی معرفی شد و در اردیبهشت ۱۳۴۳ در ۱۷ سالگی توسط سید محمدهادی میلانی به عقد وی درآمد.‌ خامنه‌ای نیز که تا پیش از آن در قم زندگی می‌کرد، در سال ۱۳۴۳ با نابینا شدن یکی از چشمان پدرش به دلیل آب‌مروارید، برای کمک به پدر به مشهد بازگشت و پس از ازدواج تا سال ۱۳۵۷ در مشهد ماند و در همین ایام، چندین مرتبه بازداشت‌های کوتاه مدت را تجربه کرد و یک مرتبه نیز در سال ۱۳۵۷ تبعید شد. در وب سایت علی خامنه‌ای آمده است که پس از ازدواج «نخستین خانه این زوج، منزل شوهرخواهر سیدعلی خامنه‌ای بود. دو اتاق از شیخ علی تهرانی (علی مرادخانی ارنگه معروف به شیخ علی تهرانی) اجاره کردند. «چند ماهی منزل خواهرم بودیم... آقا شیخ علی آقا... ماهی ۶۰-۵۰ تومان از ما اجاره می‌گرفت. البته دغدغه‌ای نداشتم، چون او فشاری نمی‌آورد». خامنه‌ای به همراه خانواده در ۲۲ دی ۱۳۵۷ برای زندگی از مشهد به تهران عزیمت کرد.

وضعیت سلامتی و بیماری

آنچه که از منصوره خجسته منتشر شده است، ابتلای او به بیماری و بستری شدن چندباره وی در بیمارستان است. منابع، بیش از این در خصوص سلامت وی مطلبی منتشر نکرده‌اند. بیشتر این اخبار، از بابت گزارش زندگی ساده رهبر جمهوری اسلامی و همسرش و حضور در بیمارستان‌ها بدون تشریفات مقامات، منتشر شده‌اند.

شایعهٔ مرگ

پس از حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و پس از تایید کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای، برخی رسانه‌ها از کشته شدن همسر او منصوره خجسته باقرزاده خبر دادند. منابع گزارش کرده بودند که خجسته باقرزاده در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ بر اثر جراحاتی که در پی حمله هوایی اسرائیل به بیت رهبری برداشته بود، درگذشت. همشهری در اینباره نوشت که وی پس از بمباران، به مدت سه روز در کما بود و سرانجام در بیمارستان درگذشت. شبکه دو صدا و سیمای ایران نیز این خبر را تایید کرد.

با این وجود، ۱۳ روز بعد از حمله، مجتبی خامنه‌ای در پیام خود، هیچ اشاره‌ای به درگذشت مادرش نداشت. این اقدام سوال‌برانگیز باعث شد تا کمی بعد نیز خبرگزاری فارس خبر درگذشت او را تکذیب کند. کمی بعد نیز برادرش حسن، درگذشت او را تکذیب کرد.

فعالیت‌ها

با وجود آنکه خجسته، ۸ سال به عنوان همسر رئیس‌جمهور ایران و ۳۶ سال در جایگاه همسر رهبر جمهوری اسلامی ایران قرار داشت،‌اما از او هیچ تصویری در رسانه‌ها منتشر نشده است. همچنین در هیچ اثری از او یاد نشده، و تنها ۲ مصاحبه از او گزارش شده است. یکی از این مصاحبه‌ها با مجله انگلیسی زبان محجوبه بود که نکاتی درباره زندگی شخصی خود مطرح کرد. او در چند نوبت خطاب نامه‌هایی بوده است. برای نمونه فخرالسادات محتشمی‌پور خطاب به وی نامه‌ای را در فضای مجازی منتشر کرد.

بر اساس گزارش‌ها، بنا به تأکید خامنه‌ای، فعالیت سیاسی رسمی نداشت اما معمولاً به دیدار خانواده‌های کشته‌شدگان و معلولان جنگ ایران و عراق می‌رفت. همسر داریوش رضایی‌نژاد از دانشمندان هسته‌ای ترور شده ایرانی، از ارتباط نزدیک خجسته با خانواده او و ملاقات‌هایی با وی سخن گفته است. همچنین در دوران ریاست‌جمهوری ابراهیم رئیسی، بارها صحبت از «بانوی اول» به میان آمد و جمیله علم‌الهدی همسر رئیسی اعلام کرد که این عنوان برازنده همسر خامنه‌ای است. رسانه‌های دیگری نیز از ارتباط برخی افراد ذی‌نفوذ همچون فهیمه دری‌نوگورانی، همسر سعید امامی با خجسته باقرزاده خبر داده‌اند. به گفته خود او،‌ وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷، در پخش اعلامیه ضد حکومتی، فعالیت‌های سیاسی ضد پهلوی و برخی اقدامات زیرزمینی همچون حمل پیام و... نقش فعال داشته است.

خانواده و فرزندان

حاصل ازدواج منصوره خجسته با سید علی خامنه‌ای، چهار پسر و دو دختر بود:

• مصطفی (۱۳۴۴)، روحانی و داماد عزیزالله خوشوقت
• مجتبی (۱۳۴۸)، جانشین پدر و داماد غلامعلی حداد عادل
• مسعود (۱۳۵۳)، فعال در دفتر پدر و داماد سید محسن خرازی
• میثم (۱۳۵۷)، فعال در دفتر پدر و داماد محمود لولاچیان
• بشری (۱۳۵۹ - ۱۴۰۴)، همسر محمدجواد گلپایگانی و عروس محمد محمدی گلپایگانی، که همراه با پدر و دختر خردسالش کشته شد.
• هدی (۱۳۶۰)، همسر مصباح‌الهدی باقری کنی و عروس محمدباقر باقری کنی که همسرش به همراه پدرش کشته شد.

برادر او حسن خجسته‌باقرزاده سال‌ها معاون سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی بود. کمیل خجسته‌باقرزاده (برادرزاده منصوره) نیز چندسالی از مدیران ارشد مرکز نشر آثار علی خامنه‌ای و وب‌سایت رسمی او بود. فرشاد مهدی‌پور، داماد حسن خجسته‌باقرزاده، نیز مدتی معاون دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و در دوره ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، معاون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود.

پانویس

منابع

• ولایتی، علی‌اکبر (۱۳۹۲). «خامنه‌ای، آیت‌الله سیدعلی». در موسوی بجنوردی، کاظم. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج. ۲۱. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. صص. ۶۷۳–۷۰۷. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۳۲۶-۱۹-۱.

• خبرگزاری اسپوتنیک (۲۰۱۶-۱۱-۱۰). «همسران رؤسای جمهور ایران». sputniknews.com. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• بی‌بی‌سی فارسی (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «منصوره خجسته باقرزاده، همسر علی خامنه‌ای که در حمله اسرائیل کشته شد که بود؟». bbc.com. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• تجارت‌نیوز (۱۳ مهر ۱۴۰۳). «منصوره خجسته کیست؟». tejaratnews.com. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• انصاف‌نیوز (۱۵ تیر ۱۳۹۶). «سبک زندگی رهبری از زبان همسر». ensafnews.com. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• صدای آمریکا (۱۱ اسفند ۱۴۰۴). «تایید کشته شدن منصوره خجسته باقرزاده، همسر خامنه‌ای». voanews.com. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.
• صبح نو. «بانوی اول». sobhe-no.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ می ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵.

عنوان افتخاری
پیشین: عاتقه صدیقی به عنوان همسر محمدعلی رجایی	همسر رئیس‌جمهور ایران ۱۹۸۱–۱۹۸۹	پسین: عفت مرعشی به عنوان همسر اکبر هاشمی رفسنجانی
پیشین: خدیجه ثقفی به عنوان همسر سید روح‌الله خمینی	همسر رهبر جمهوری اسلامی ایران ۱۹۸۹–۲۰۲۶	در حال تصدی