زمین
زمین یا اَرض یکی از سیارات منظومه شمسی و محل زندگی انسانها، جانوران و گیاهان است. این سیاره به دور خود و نیز به دور خورشید حرکت میکند. در متون دینی و اسلامی نیز از زمین بسیار یاد شده و در قرآن و روایات توصیفها و اشارههای گوناگونی دربارهٔ آن آمده است.
تعریف و ویژگیهای طبیعی
زمین که در عربی «اَرض» نامیده میشود یکی از سیارات منظومه شمسی است و مدار گردش آن به دور خورشید پس از عطارد و زهره قرار دارد. این سیاره محل زندگی انسانها، حیوانات و انواع گیاهان است. زمین هر ۲۴ ساعت یک بار به دور محور خود میچرخد که به آن حرکت وضعی گفته میشود و همچنین در مدت یک سال یک بار به دور خورشید گردش میکند که حرکت انتقالی نام دارد.[۱]
در منابع اسلامی
در قرآن
واژه «زمین» در قرآن ۴۶۱ بار به کار رفته و معمولاً به صورت مفرد آمده است، در حالی که واژه آسمان بیشتر به صورت جمع ذکر شده است. در آیه ۱۲ سوره طلاق آمده است: «خدا کسی است که هفت آسمان را آفرید و از زمین نیز همانند آنها». برخی مفسران احتمال دادهاند که مقصود از این عبارت وجود هفت زمین باشد، در حالی که گروهی دیگر آن را به شباهت در کیفیت آفرینش تفسیر کردهاند. در آیات دیگری نیز از زمین با تعابیری مانند بستر و محل آرامش انسان یاد شده است؛ از جمله در آیه «الذی جعل لکم الارض فراشاً» که به گسترده شدن زمین برای زندگی انسان اشاره دارد. همچنین در آیهای دیگر به گشوده شدن آسمان و زمین و پیدایش موجودات زنده از آب اشاره شده و از قرار دادن کوهها در زمین برای پایداری آن سخن گفته شده است. برخی مفسران از آیاتی مانند «ثم اتبع سبباً» در سوره کهف برداشتهایی دربارهٔ شکل کروی زمین مطرح کردهاند. بر پایه این برداشت، حرکت ذوالقرنین در مسیرهای مختلف و بازگشت او از راهی دیگر به عنوان نشانهای از کروی بودن زمین تفسیر شده است.[۲]
در حدیث
در برخی روایتها توضیحهایی دربارهٔ ساختار زمین و آسمانها نقل شده است. در گزارشی منسوب به علی بن موسی الرضا، ساختار هفت زمین و هفت آسمان به صورت نمادین توضیح داده شده است. در این روایت هر زمین در زیر آسمانی قرار دارد و به ترتیب لایههایی از زمین و آسمان بر فراز یکدیگر توصیف شدهاند. در روایتی دیگر از علی بن ابیطالب نقل شده است که زمین بدون ستون و پایه آفریده شده و با وجود حرکت و ناپایداری ظاهری، در حالت تعادل نگه داشته شده است. در همان روایت به پایداری کوهها، جریان چشمهها و شکلگیری رودها در زمین اشاره شده است. همچنین در برخی احادیث به جنبههای اخلاقی و اجتماعی مرتبط با زمین اشاره شده است. از جمله نقل شده که زمین جایگاه انجام اعمال انسان است و کردار نیک و بد در آن ثبت میشود. در روایتی دیگر گفته شده است که احیای زمینهای بایر میتواند سبب برکت و یاری الهی شود. در گزارش دیگری نیز فروش زمین کشاورزی به عنوان کاری که ممکن است موجب کاهش روزی شود مورد اشاره قرار گرفته است.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «زمین». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.