عباس بن ربیعه بن حرث
عَبّاس بن رَبیعه بن حارث بن عبدالمطلب از افراد بنیهاشم و از همراهان علی بن ابیطالب در نبرد صفین بود. او در گزارشهای تاریخی به دلاوری و مهارت رزمی شناخته شده و در یکی از روایتهای صفین، نبرد تنبهتن او با یکی از جنگاوران سپاه شام و نیز ماجرای رویارویی علی بن ابیطالب با دو مبارز دیگر پس از آن گزارش شده است.
زندگی
حضور در صفین
ابنقتیبه، مسعودی و برخی دیگر از تاریخنگاران از ابوالاغر تمیمی روایت کردهاند که عباس بن ربیعه را در نبرد صفین در میان سپاه علی بن ابیطالب دیده است. بنابر این گزارش، عباس در حالی که سلاح و زره کامل بر تن داشت، به میدان آمد و آماده نبرد شد. در ادامه این روایت، مردی از سپاه شام به نام غَرّار بن اَدهم او را به مبارزه طلبید. عباس پس از پذیرفتن این درخواست، از اسب فرود آمد و با او درگیر شد. در جریان نبرد، به سبب استواری زره دو طرف، ضربات شمشیر کارگر نمیافتاد، تا آنکه عباس شکافی در زره حریف دید و با بهرهگیری از آن، ضربهای بر سینه او زد و وی را از پای درآورد. در همان گزارش آمده است که علی بن ابیطالب پس از این نبرد، از ابوالاغر دربارهٔ هویت جنگاور پرسید و چون دانست او عباس بن ربیعه است، به او یادآور شد که پیشتر به او و ابنعباس گفته بود بدون اجازه وارد نبرد نشوند. عباس گفت که ماجرا چنین پیش آمده است. سپس به او دستور داده شد که این کار را تکرار نکند. در پایان، علی برای او دعا کرد و از او درگذشت.[۱]
بر پایه همان روایت، معاویه از کشته شدن غَرّار اندوهگین شد و برای کشتن عباس جایزه تعیین کرد. در پی آن، دو مرد از قبیله لخم برای نبرد با عباس پیشقدم شدند. عباس گفت بدون اجازه فرمانده خود به میدان نخواهد رفت و موضوع را با علی بن ابیطالب در میان گذاشت. در این هنگام، علی سلاح و اسب عباس را گرفت و خود به میدان رفت. در روایت آمده است که عباس از نظر اندام به او شباهت داشت. سپس علی با آن دو جنگید و هر دو را کشت.[۲]
جایگاه در روایتهای تاریخی
آنچه از عباس بن ربیعه در اینگونه گزارشها برجسته شده، دلاوری او در نبرد صفین و پیوند نزدیکش با علی بن ابیطالب است. روایتهای تاریخی، او را از جنگاوران بنیهاشم در این نبرد معرفی کردهاند.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عَبّاس». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.