فقاع
فقاع، فقاع معرّب «فوگان» و از مشروبهای گازدار بود که در کوزههای سنگین نگهداری میشد. در مذاهب اهل سنت این نوشیدنی حرام دانسته نمیشد و حتی در سالهایی که ماه رمضان در تابستان قرار میگرفت، روزه را با آن میگشودند. در روایات شیعه، از نوشیدن، خرید و فروش فقاع بهشدت نهی شده و آن را نوعی خمر دانستهاند.
تعریف
فقاع، معرّب «فوگان»، از مشروبهای گازدار بود و در کوزههای سنگین نگهداری میشد. در مذاهب اهل سنت، این مشروب حرام دانسته نشده و بنا بر گزارشی، در سالهایی که ماه رمضان در تابستان قرار میگرفت، روزه را با آن میگشودند.[۱]
حکم در روایات شیعه
در روایات شیعه با لحنی تأکیدآمیز از نوشیدن، خرید و فروش فقاع نهی شده است. حسن بن علی وشاء نقل کرده است که در نامهای از علی بن موسی الرضا درباره حکم فقاع پرسید و در پاسخ نوشته شد: «حرام است و آن قسمی از خمر است.» هشام بن حکم نیز از جعفر صادق درباره حکم فقاع پرسید و او فرمود که از نوشیدن آن خودداری شود، زیرا شرابی ناشناخته است، و اگر به لباس اصابت کرد، آن را بشویند.[۲]
روایت فضل بن شاذان
از فضل بن شاذان نقل شده است که از علی بن موسی الرضا شنیده است که هنگامی که سر حسین بن علی به شام آورده شد، یزید بن معاویه آن را زیر سفره طعام و شراب قرار داد و خود و ندیمان و یارانش به خوردن انواع غذاها و نوشیدن فقاع پرداختند. پس از پایان مراسم، دستور داد سر را در تشتی قرار دهند و بساط شطرنج را بر آن بگسترانند و به بازی شطرنج مشغول شوند. در ادامه این روایت آمده است که یزید پیوسته شطرنج میباخت و فقاع مینوشید. سپس بر پیروان اهلبیت تأکید شده است که از نوشیدن فقاع و بازی شطرنج اجتناب کنند و هرگاه فقاع و شطرنج را ببینند، حسین را یاد کنند و بر او درود فرستند و یزید و خاندان او را لعن کنند.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «فقاع». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.